Porady Prawne – skutecznie i na czas

Masz problem ze służebnością? Osobistą, gruntową? Zapytaj! Prawnik Ci doradzi.

Kliknij tutaj i wpisz swoje pytania, a my wycenimy koszt realizacji usługi. Opisz swój problem prawny jak najdokładniej, ponieważ od tego zależy poprawność odpowiedzi prawnika.
1. Wpisz tytuł pytania:
2. Wpisz treść pytania:
3. Wprowadź dane kontaktowe:

Imię:

E-mail:

Bezpłatną wycenę otrzymasz do 2 godzin * W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 12 godzin.

Opublikowane: 2014-02-26 Autor: Anna Sochaj-Majewska

Służebność przechodu i przejazdu

Obok mojej działki znajduje się brukowana droga, wybudowana kilkadziesiąt lat temu, która obecnie zostanie sprzedana osobie fizycznej. Jest ona jedyną drogą dojazdową do mojej posesji. Użytkuję ją od 1978 r. Czy nastąpiło zasiedzenie służebności przechodu i przejazdu?

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością można wskazać, że doszło do zasiedzenia przez Pana służebności gruntowej przechodu i przejazdu w 2008 r. Aby potwierdzić powstały stan prawny, należy wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie. Orzeczenie, które zapadnie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego (zeznania świadków, przesłuchanie wnioskodawcy, fotografie, oględziny miejsca etc.), będzie mieć charakter deklaratoryjny, nie stworzy nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzi, że ziściły się przesłanki wymagane dla zasiedzenia ograniczonego prawa rzeczowego.

W myśl przepisu art. 292 Kodeksu cywilnego (dalej – K.c.) służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 172 § 1 K.c. posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 K.c.). Jak stanowi przepis art. 336 K.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„Posiadania prowadzącego do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie nie należy utożsamiać z posiadaniem prowadzącym do nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości. Przy ocenie posiadania prowadzącego do zasiedzenia służebności gruntowej chodzi o faktyczne korzystanie z gruntu w takim zakresie i w taki sposób, w jaki czyniłaby to osoba, której przysługuje służebność; władanie w zakresie służebności gruntowej kwalifikuje się, zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, jako posiadanie zależne” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 997/12).

Jak wskazał Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2013 r. (sygn. akt II CSK 289/12), „w regulacji art. 292 K.c. ustawodawca posłużył się pojęciem »widocznego urządzenia«, a nie »urządzenia naziemnego«. Omawiane unormowanie nie wymaga więc, aby widoczność urządzenia była na powierzchni gruntu”. „Wykonanie trwałego i widocznego urządzenia przez posiadacza nieruchomości w zakresie służebności gruntowej drogi dojazdowej jest przesłanką zasiedzenia tej służebności” (tak: Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w uchwale z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt III CZP 10/11).

Brukowana droga stanowi przykład skonstruowanego trwałego i widocznego urządzenia, którego istnienie warunkuje nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie. Służebność przechodu i przejazdu jest służebnością gruntową, którą można nabyć przez zasiedzenie wskutek korzystania przez określony ustawą czas z takiego urządzenia, bez względu na to, czy do jego wzniesienia przyczynił się właściciel nieruchomości obciążonej, czy też posiadacze służebności. A więc ważne jest, aby wzniesienie urządzenia nastąpiło odpowiednio dawno. Tylko służebności osobiste są wyłączone z nabycia przez zasiedzenie (art. 304 K.c.). Jeżeli posiadanie przez Pana drogi, o której mowa, nie zostało przerwane od 1978 r., poprzez np. wytoczenie powództwa przez właściciela o zaniechanie naruszania jego własności, o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości albo o nakazanie rozbiórki konstrukcji, to w roku 2008 upłynęło 30 lat posiadania zależnego odpowiadającego treści służebności gruntowej. Powyższe umożliwia wystąpienie do sądu o stwierdzenie zasiedzenia i wpisanie na podstawie prawomocnego postanowienia ograniczonego prawa rzeczowego służebności gruntowej (dział III księgi wieczystej), na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej, bez względu na to, czyją własnością stanie się nieruchomość obciążona.

Warto podkreślić, że w braku odmiennej umowy obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej (art. 289 § 1 K.c.), a więc uprawnionego ze służebności przechodu i przejazdu. Jeżeli obowiązek utrzymywania takich urządzeń został włożony na właściciela nieruchomości obciążonej, właściciel odpowiedzialny jest także osobiście za wykonywanie tego obowiązku. Odpowiedzialność osobista współwłaścicieli jest solidarna (art. 289 § 2 K.c.).

Do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie wyłącznie właściwy jest sąd, w którego okręgu położona jest nieruchomość obciążona (art. 606 Kodeksu postępowania cywilnego; w skrócie: K.p.c.). Do wniosku należy dołączyć odpis z księgi wieczystej nieruchomości. Księgi wieczyste są jawne, więc o odpis może wystąpić każdy. Jako uczestników wskazać należy właściciela nieruchomości obciążonej oraz ewentualnych pozostałych zainteresowanych zasiedzeniem służebności. Wniosek podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 200 zł (art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, j.t.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Porady Prawne – skutecznie i na czas

Masz problem ze służebnością? Osobistą, gruntową? Zapytaj! Prawnik Ci doradzi.

Kliknij tutaj i wpisz swoje pytania, a my wycenimy koszt realizacji usługi. Opisz swój problem prawny jak najdokładniej, ponieważ od tego zależy poprawność odpowiedzi prawnika.
1. Wpisz tytuł pytania:
2. Wpisz treść pytania:
3. Wprowadź dane kontaktowe:

Imię:

E-mail:

Bezpłatną wycenę otrzymasz do 2 godzin * W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 12 godzin.


Podobne materiały

Ustanowienie służebności drogi koniecznej

Jestem właścicielem pewnej nieruchomości na wsi, w której bywam kilka razy do roku. Przez moją działkę prowadzi droga dojazdowa do innej posesji, która należy do mojej siostry. Niedawno siostra z mężem wystąpili o ustanowienie służebności drogi koniecznej, mimo że mają już zapewniony dojazd do swojej nieruchomości z drugiej strony (chociaż droga, z której korzystają obecnie, jest dłuższa niż ta, która prowadzi przez naszą działkę). Razem z żoną chcielibyśmy załatwić sprawę polubownie; nie mamy nic przeciwko temu, by siostra korzystała z naszej drogi, nie chcemy jednak zostać obciążeni jakimiś opłatami z tego powodu. Czy napisanie do siostry listu z propozycją podpisania umowy notarialnej i ustanowienia służebności za wynagrodzeniem 200 zł rocznie jest dobrym pomysłem? Czy siostra może jeszcze wycofać pozew (jeśli tak – do kiedy może to zrobić)? Czy sąd może nas zobowiązać do utrzymywania tej drogi, chociaż korzystamy z niej rzadko, i obciążyć kosztami ustanowienia służebności? Czy mogą zostać ustanowione dwie drogi konieczne (jedna na przejście, druga na przejazd)? Załączam wezwanie z sądu i pozostałe dokumenty, które posiadam.

Służebność przejazdu i przechodu

Kupiłem działkę rolną (łąkę) ze służebnością przejazdu i przechodu. Służebność przebiega wzdłuż granicy działki. Czy robiąc pastwisko dla bydła, mogę ogrodzić całą działkę i wyznaczyć przejazd przez dwie bramy wjazdowe?

Utwardzenie drogi służebnej

Mam służebność przejazdu i przechodu drogi, która prowadzi do mojej działki. Chciałabym ją wyremontować. Czy do utwardzenia drogi służebnej wymagana jest zgoda właściciela nieruchomości obciążonej? Czy muszę pytać właściciela, jakiego materiału użyć do utwardzenia?

Droga konieczna

Kupiliśmy działkę z ustanowioną drogą konieczną aż do drogi publicznej. W akcie sprzedaży (załączam) mowa jest o jednej służebnej działce dojazdowej, tymczasem do drogi publicznej należy przejechać jeszcze przez dwie kolejne działki. Czy jeżeli sprzedający załatwi służebność tych dwóch kolejnych dróg, to będzie to naprawienie wady fizycznej?

Droga dojazdowa do lokalu użytkowego

Mam spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego na parterze w budynku spółdzielni. Lokal wynajmuję. Ma on dwa wejścia – jedno od frontu dla klientów i drugie (dostawcze) od zaplecza. Obecnie dojazd na tyły budynku zablokowała spółdzielnia, montując nową bramę, do której pani prezes (mimo moich próśb i propozycji wnoszenia czynszu) nie chce dać mi klucza. Generuje to straty dla moich najemców, którzy nie mogą dostarczać do lokalu towaru. Zaznaczam, że wewnętrzną drogą, która obecnie jest dla nas zablokowana, jeździ też śmieciarka. Znajdują się też tam trzy miejsca parkingowe, za które płacę. Czy jeżeli nie dojdę do porozumienia ze złośliwą panią prezes, mogę być stroną postępowania sądowego o ustanowienie służebności drogi dojazdowej? Czy jestem może „posiadaczem samoistnym”? A może nie mam nic do gadania i tylko mogę próbować prosić spółdzielnię macierzystą? Proszę też o wszelkie wskazówki, co robić, by szybko załatwić ten problem.

Problem ze służebnością – błąd w księdze wieczystej

Mam problem ze służebnością – chodzi o błąd w księdze wieczystej. W tejże księdze jest zapisana nieodpłatna służebność przejścia, przechodu i przegonu. Zamiast „przejścia” powinno być „przejazdu”. Nowy właściciel nieruchomości nie pozwala mi przejeżdżać samochodem przez swoją działkę. W załączniku przesyłam wszystkie dokumenty związane ze służebnością, jakie posiadam. Jak rozwiązać problem? Czy mogę sprostować błąd w księdze wieczystej?

Zapytaj prawnika ›

Opinie naszych Klientów ››




wizytówka
Zapytaj prawnika ›