Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.
Opublikowane: 2014-03-20 Autor: Hanna Żurowska

Wynagrodzenie za służebność przesyłu kanalizacji

Gmina planuje budowę kanalizacji na pasie terenu należącym do mojej działki. Wystąpiono do mnie o ustanowienie służebności przesyłu obejmującej prawo korzystania z działki na czas budowy kanalizacji, obowiązek zaniechania nasadzeń na tym pasie gruntu. Obawiam się, czy będę mogła kiedyś na tym odcinku wyznaczyć drogę dojazdową, która jest konieczna. Jak się zabezpieczyć? Czy należy mi się jakieś wynagrodzenie za służebność

Na początek zacznę  od przedstawienia przepisów i orzecznictwa związanych ze służebnością przesyłu. 

W polskim systemie prawa służebność przesyłu została unormowana w art. 3051–3054 Kodeksu cywilnego. Jest to prawo polegające na obciążeniu nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

Warto przy tym wyjaśnić, czym tak naprawdę jest „służebność gruntowa”. Jest to ograniczone prawo rzeczowe, obciążające nieruchomość służebną w celu zwiększenia użyteczności innej nieruchomości zwanej władnącą. Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości prawem, z którego wynika, że właściciel innej nieruchomości może korzystać w określonym zakresie z nieruchomości obciążonej.

Może ona powstać w drodze umowy, orzeczenia sądowego, orzeczenia administracyjnego lub zasiedzenia.

Tak jak wyżej napisałam, służebność przesyłu może powstać w drodze umowy pomiędzy właścicielem nieruchomości a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym lub gminnym zakładem komunalnym, czyli właścicielem sieci władnącej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń (o których mowa w art. 49 § 1), przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Służebność przesyłu powstaje też w celu ułatwienia dalszych inwestycji w sieci kanalizacyjne, gdyż służebność taka może być ustanowiona także w odniesieniu do urządzeń dopiero planowanych.

Gdy przedsiębiorca przesyłowy lub właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy, np. jeśli strony nie mogą dojść do porozumienia w kwestii jej warunków, można ustanowić służebność przesyłu w drodze orzeczenia sądowego.

W przypadku, gdy  przez posadowienie urządzeń przesyłowych przez przedsiębiorcę, korzystanie z gruntu jest niemożliwe lub znacznie utrudnione  właściciel może domagać się, aby przedsiębiorca przesyłowy nabył od niego tę część nieruchomości, na której znajduje się urządzenie. Roszczenie takie powstaje tylko wtedy, gdy urządzenie przesyłowe ma wartość znacznie wyższą od wartości zajętej nieruchomości.

Mimo iż przepisy Kodeksu cywilnego stanowią, że służebność wykonywana powinna być w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej, to w interesie obu stron – zarówno właściciela nieruchomości obciążonej, jak i przedsiębiorcy przesyłowego – leży jak najbardziej precyzyjne sformułowanie umowy określającej ustanowienie służebności przesyłu.

Powinna ona szczegółowo określać zakres czynności, które może wykonywać przedsiębiorca przesyłowy w stosunku do określonej nieruchomości, a tym samym, jakie działania przedsiębiorcy przesyłowego w stosunku do tej nieruchomości jej właściciel zobowiązany jest znosić.

W umowie powinna być także ustalona wysokość wynagrodzenia za służebność, jak i zasady jego płatności, w szczególności, czy opłata ma charakter jednorazowy, czy okresowy.

Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie wskazuje ani tego w jakiej formie, ani tego w jakiej wysokości wynagrodzenie za służebność winno być wypłacane. Ustawa poprzestaje jedynie na stwierdzeniu, iż w przypadku sądowego ustanowienia służebności przesyłu wynagrodzenie ma być „odpowiednie”.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno odpowiadać wysokości czynszu dzierżawnego za grunt niezbędny do obsługi infrastruktury (pas służebności przesyłu). Należy także określić udział właściciela infrastruktury w korzystaniu z obciążonej nieruchomości. Stawki dzierżawy powinny być ustanowione na podstawie analizy umów dzierżawy gruntów o podobnych właściwościach produkcyjnych i możliwościach użytkowania (tzn. za grunty obciążone podobną infrastrukturą).

Jeżeli chodzi o formę wynagrodzenia – czy powinno być jednorazowe, czy płatne cyklicznie – zależy od uzgodnienia stron. Chyba jednak korzystniej jest uzgodnić, że wynagrodzenie będzie wypłacane miesięcznie, kwartalnie albo rocznie. Można też uzgodnić, że kwota ma być co roku waloryzowana wskaźnikiem inflacji albo rosnąć w zależności od wzrostu wartości gruntu – zależy to od uznania stron.

Umowa o ustanowienie służebności przesyłu może też  przewidywać nieodpłatne ustanowienie tej służebności, o ile na to wyrażą zgodę dwie strony.

W przypadku posadowienia wodociągów lub kanalizacji jako wyłącznie sieci bez dodatkowych urządzeń budowlanych (studzienek, pompowni) zachodzą praktycznie tylko dwa przypadki.

Pierwszy to przypadek realizacji inwestycji, stąd obowiązek m.in. przywrócenia terenu do stanu pierwotnego. Drugi,  to awarie kanalizacji. Takie sprawy należałoby przewidzieć w umowie. Należy również określić udział właściciela infrastruktury w korzystaniu z obciążonej nieruchomości, czyli po prostu prawo do wjazdu technicznego, obowiązujące w związku z tym zasady.

W treści umowy powinny znaleźć się zatem zapisy określające rodzaj i treść ustanawianego prawa. A ponadto  strony mogą szczegółowo i w elastyczny sposób dopasować treść umowy do swoich potrzeb.

Może Pani poprosić o spotkanie i przedstawić swoje wątpliwości i żądania co do zapisów w umowie, postarać się wynegocjować dla siebie jak najlepsze warunki. Jeszcze jest na to czas.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Służebność przesyłu

Niemal trzydzieści lat temu, wbrew moim protestom, na mojej działce wykopano wodociąg. Działka była już zabudowana – stał na niej dom mieszkalny o szerokości 10 m, a linia wodociągowa jest położona na drodze wjazdowej o szerokości 5 m; jako że działka ma łącznie 18 m szerokości, ograniczenie korzystania jest dość duże. Nie podpisywałem żadnych dokumentów związanych z budową tego wodociągu, przedsiębiorstwo przesyłowe w ogóle się ze mną nie porozumiewało w kwestii służebności przesyłu. Co mogę zrobić w takiej sytuacji?

Służebność przesyłu za wynagrodzeniem

Na moim gruncie znajduje się gazociąg jamalski. Czy mogę żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem? Na jaką kwotę wynagrodzenia mogę liczyć?

Umowa o ustanowienie służebności przesyłu

15 lat temu kupiłem nieruchomość, na której stoi słup energetyczny. Niedawno okazało się, że pod ziemią poprowadzono przewód elektryczny do sąsiedniej posesji (bez mojej zgody ani bez zgody poprzedniego właściciela). Chciałbym zawrzeć z zakładem energetycznym umowę o ustanowienie służebności przesyłu. Jak to zrobić? Czy mogę domagać się odszkodowania, a jeśli tak – w jakiej wysokości?

 

Odszkodowanie za słupy energetyczne

Od 2011 r. jestem właścicielem działki rolnej. W latach dziewięćdziesiątych moi rodzice dzierżawili te grunty, a potem zostali ich właścicielami. Od lat siedemdziesiątych na działce znajdują się dwa słupy energetyczne. Czy mogę ubiegać się o jakieś odszkodowanie? Słupy znajdują się na środku działki i stanowią przeszkodę dla maszyn podczas prac w polu.

Roczny czynsz służebny za linię gazową

Doszło do sprawy sądowej w kwestii ustalenia opłaty za służebność przesyłu (linia gazowa) na mojej działce. Rzeczoznawca na podstawie operatu szacunkowego ustalił roczny czynsz dzierżawny w kwocie 7000 zł do jednorazowej wypłaty. Wydaje mi się jednak, że taka opłata powinna być wnoszona na moją korzyść co roku, skoro przedsiębiorstwo na stałe ma linię na mojej działce, a ja niestety mam w związku z tym pewne ograniczenia – czy mam rację?

Umowa z operatorem przesyłowym

Na mojej działce jest usytuowany obiekt gazownictwa wysokiego ciśnienia, od którego idzie rura przecinająca mi ok. 30 arów. Nie ma dojazdu do ww. obiektu. Chcą zrobić sobie dojazd i zapłacić mi jednorazowo za przesył gazu. Co powinienem wiedzieć, aby zawarcie umowy z operatorem przesyłowym było dla mnie korzystne?

Opinie naszych Klientów ››



wizytówka