Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co zrobić gdy służebnik nie wyraża zgody na przeniesienie służebności?

Janusz Polanowski • Opublikowane: 10-11-2017

Mój mąż chce sprzedać stary, niezamieszkały od 5 lat dom z działką, który otrzymał w darowiźnie od rodziców, w akcie notarialnym zapisana została dla nich dożywotnia służebność. Tuż obok jest drugi dom z działką, w którym mieszkamy razem z jego ojcem, mama zmarła. Mąż i ten dom otrzymał w darowiźnie, ale tu już służebności nie ma. Służebnik - teść jest stary i wmówił sobie, że jak go wygonimy z domu, w którym mieszkamy, to pójdzie do tego starego. Co się oczywiście nigdy nie wydarzy. Dom nie nadaje się do zamieszkania. Wymaga całkowitego remontu. Dlatego mąż chce go sprzedać. I tu powstaje problem: co z tą służebnością w sytuacji, gdy służebnik nie wyraża zgody na przeniesienie służebności? Mąż chciał przenieść służebność na dom, w którym mieszkamy z teściem, żeby ten czuł się bezpiecznie, ale on się nie zgodził. Czy drogą sądową uda nam się załatwić ten problem?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Obszerność i profesjonalizm odpowiedzi
Krzysztof, 28 lat, logistyk
Szybka odpowiedź, rzetelna, miła obsługa, wiarygodność,
Paproszek, 58 lat, główna księgowa
Otrzymana porada jest absolutnie profesjonalna i do zrozumienia.
Hubert
Jestem usatysfakcjonowany udzieloną mi odpowiedzią. Zaspokoiła ona na każdej płaszczyźnie moje oczekiwania w zaistniałym problemie.
Hubert, 22 lata, pracownik biurowy
Zdecydowanie jesteście bardzo rzetelną i solidną firmą .Szybka i profesjonalna pomoc. Jestem pełna podziwu dla takich możliwości rozwiązywania problemów.
Barbara
Zapoznałam się z opiniami osób, które wcześniej korzystały z usług.  Wszystkie zachęcają do skorzystania z usług prawników udzielających porady. Można zapoznać się z ceną za usługę. Porady są wyczerpujące, zrozumiałe, można zadawać dodatkowe pytania. Odpowiedzi udzielane są szybko. Ceny za usługi są przystępne.
Joanna, 59 lat, nauczycielka
Uzyskałam bardzo rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi .Polecam Serwis, który działa profesjonalnie.
Elżbieta, 62 lata, obecnie emerytka
Korzystając z portalu eporady24.pl otrzymałem wszelkie informacje ,co do pytań ,które mnie nurtowały i nie byłem samodzielnie ,w wyniku niedostatecznej wiedzy ,samodzielnie ich rozwiązać. Odpowiedzi były udzielone zarówno w formie profesjonalnej ( jeżeli chodzi o status prawny ) ,jak i ich forma była przejrzysta dla mnie ,jako zwykłego obywatela ,który oczekuje od osoby udzielającej takich porad jasnych i klarownych . Generalnie reasumując otrzymałem odpowiedzi na pytania ,które mnie nurtowały ,jeżeli chodzi o wypełnienie deklaracji podatkowych i dziękuję zarówno portalowi eporady24.pl jak i Panu Marcinowi Sądejowi za możliwość udzielenia takowych informacji w sposób przystępny dla mnie, jako zwykłego obywatela.
Piotr, 39 lat
Opinia jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym językiem ze wskazówkami do działania. Firmę, tryb obsługi i Panią prawnik polecam bardzo.
Anatol, 59 lat, nauczyciel akademicki
Serdecznie dziekuje za pomoc i rzetelna analize mojego problemu
Urszula
Szybko uzyskałam wyczerpujące odpowiedzi na wszystkie pytania w tym wątku. Dowiedziałam się wszystkiego, co jest mi potrzebne do załatwienia sprawy zgodnie z prawem i korzystnie dla mnie i mojej rodziny. 
Joanna, nauczycielka, 59 lat
Zrozumienie petenta i doradztwo czytelne dla przeciętnego zjadacza pieczywa.
Wiesio, 61 lat, fotograf
Otrzymałem fachową pomoc. Polecam ten serwis. Po zadaniu pytania miałem możliwość konsultacji z prawnikiem email ,który rzetelnie pomógł mi rozwiać wszystkie wątpliwości.
Łukasz, krojczy, 28 lat
Dziękuję, tym razem zaskoczyła mnie pozytywnie szybkość i obszerność odpowiedzi. Liczę, że ten standard zostanie utrzymany - nie zawsze tak bywało. Pozdrawiam
Jarosław
 Jestem bardzo zadowolony z korzystania z ePorady24 Dziękuję za szybką, rzeczową i zrozumiałą odpowiedź. 
Dariusz
Dziękuję za poradę prawną udzielaną przez adw. Katarzynę Berede. Jestem z porady zadowolona.
Ewa
Bardzo pomocny serwis. Po zadaniu pytania otrzymałem błyskawiczną odpowiedź i propozycję konsultacji ze specjalistą w mojej sprawie. W moim przypadku była to Pani Wioletta, która bardzo analitycznie przedstawiła mi perspektywę prawną mojej sprawy i miałem możliwość szerszej konsultacji nie ograniczającej się tylko do jednej odpowiedzi. Doceniam to w szczególności, gdyż była to sobota wieczorem, za co serdecznie dziękuję Pani Wiolettcie i Waszemu serwisowi. Mimo, że opinia w sprawie była dla mnie negatywna, dzięki Wam zyskałem świadomość innej perspektywy prawnej. 
Robert, projektant
Bardzo profesjonalna i szybka pomoc. polecam!! bardzo dobrze opisana umowa najmu okazjonalnego jeszcze raz polecam
Damian, 34 lata
Wszystko na najwyższym poziomie wszystko jasno określone
Żaneta, własna działalność, 44 lata
Kompetentni prawnicy udzielający wyczerpujących odpowiedzi na zadane im pytania. Polecam jak najbardziej.
Natalia, 28 lat
Korzystam od wielu lat z usług Państwa prawników ( ePorady24.pl) i zawsze otrzymuje fachowe, bardzo szczegółowe omówienia swoich pytań. Zadaj też pytania dodatkowe, czasem po długim czasie i zawsze otrzymuje odpowiedź. Jestem bardzo zadowolony:) Polecam !!
Krzysztof, 48 lat
Odpowiedz bardzo wyczerpująca i ogarniająca cały temat - mimo, iż część przepisów było mi znane. Przekaz zrozumiałym językiem. 
Katarzyna
Jestem bardzo zadowolona z usługi .Otrzymałam błyskawiczne wycenę usługi i odpowiedz.
 
Janina
Rzetelna,szybka odpowiedź na moje pytanie bardzo mi pomogła w egzekwowaniu moich praw. Dziękuję i polecam.
Jolanta
Porada jak najbardziej pomocna za którą bardzo dziękuję
Beata
 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk

Proszę zwrócić uwagę na to, że poza drogą sądową (zwłaszcza przed tradycyjnie pojmowanym „sądzeniem się”) są jeszcze inne sposoby rozstrzygania konfliktów lub sporów. Poza tym warto na sytuację spojrzeć nieco szerzej – być może zaistniała trudność przyczyni się do załatwienia określonych spraw, które bez tego wyzwania „czekałyby na lepsze okoliczności”.

Ściśle prawnie rzecz ujmując, Pani mąż jest uprawniony zbyć (np. sprzedać) to, co do niego należy; to jest oczywiste w świetle ustawowego określenia własności, czyli artykułu 140 Kodeksu cywilnego (K.c.), który stanowi:

„W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.”

Ograniczone prawo rzeczowe (art. 244 i następne K.c.) – w tym przypadku służebność osobista (art. 296 i następne K.c.) – nie stanowi przeszkody w zbyciu nieruchomości (art. 46 K.c.) obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym. Tyle aspekt ściśle prawny. Jednak ważne (zwłaszcza praktycznie) okazują się także inne okoliczności – szczególnie aspekt ekonomiczny oraz unikanie przez wielu (potencjalnych) nabywców nieruchomości z obciążeniami. Niekiedy (potencjalny) nabywca chciałby nawet za bezcen kupić nieruchomość obciążoną służebnością gruntową (art. 286 i następne K.c.), która nie stanowi większego problemu. Niekiedy zaś ludzie (w tym prowadzący biura pośrednictwa w obrocie nieruchomościami) unikają takich nieruchomości – często z uwagi na niski stopień świadomości prawnej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Odpis aktu zgonu Pani teściowej powinien wystarczyć jako załącznik do wniosku o wykreślenie służebności przysługującej zmarłej. Za to wyzwaniem staje się służebność osobista nadal przysługująca Pani teściowi. Być może spokojna analiza przepisów prawnych okazałaby się pomocna; proszę rozważyć wykonanie wydruku przepisów o służebnościach osobistych (art. 296 i następne K.c.), by starszy pan mógł spokojnie przeanalizować sytuację – przepisy prawne są szeroko dostępne (np. przy pomocy niżej wskazanej sejmowej bazy danych).

Spokojne i zarazem merytoryczne negocjacje mogą okazać się pomocne. Być może ktoś szanowany w okolicy (dobry sąsiad, ksiądz, nauczyciel) przyczyniłby się (jako mediator) do zawarcia porozumienia, którego wynikiem byłoby sporządzenie aktu notarialnego; w jednym akcie notarialnym można by zawrzeć (przynajmniej) dwa oświadczenia: o wyrażeniu zgody przez teścia na wygaśnięcie przysługującej mu służebności osobistej na tamtej nieruchomości (nawet pod warunkiem ustanowienia analogicznej służebności na nieruchomości z aktualnie użytkowanym domem) oraz oświadczenia o ustanowieniu służebności na rzecz Pani teścia na nieruchomości z aktualnie zamieszkałym domem. Forma aktu notarialnego jest niezbędna – zwłaszcza z uwagi na art. 245 K.c. w związku z art. 158 K.c. Oświadczenie o ustanowieniu służebności należy do właściciela albo wszystkich współwłaścicieli (art. 199 K.c.) – to drugie zastrzeżenie może dotyczyć przysługiwania Państwu obojgu własności do nieruchomości z domem, w którym Państwo mieszkają.

Warto zwrócić uwagę na to, że do służebności osobistych odpowiednio stosuje się przepisu o służebnościach gruntowych (art. 297 K.c.). Gdyby patrzeć tylko na nieruchomość aktualnie obciążoną służebnością na rzecz Pani teścia, to ktoś mógłby akcentować zniesienie służebności za wynagrodzeniem (art. 294 K.c.), ale przecież chodzi o propozycję ustanowienia służebności na innej nieruchomości, więc bardziej pasowałoby w takich okolicznościach odpowiednie stosowanie artykułu 295 K.c. (o zniesieniu służebności bez wynagrodzenia) – zapewne w związku z art. 291 K.c. (bo faktycznie chodzi o zmianę sposobu wykonywania służebności, ale przy zachowaniu podstawowego celu wcześniej ustanowionej służebności osobistej). Takie podstawy prawne można by wskazywać w propozycji ugodowej lub w postępowaniu sądowym.

W sprawie cywilnej – czyli prowadzonej według Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – duże znaczenie mają dowody (art. 6 K.c. oraz art. 232 K.p.c.), a także odpowiednia aktywność stron (uczestników) postępowania. W przepisach o służebnościach gruntowych i osobistych brakuje przepisu o możliwości domagania się ustanowienia służebności przez właściciela nieruchomości (potencjalnie) obciążonej.

Również z uwagi na powyższy brak regulacji prawnej warto zwrócić uwagę na możność zawezwania do próby ugodowej. Być może do zawarcia ugody na odpowiednich warunkach przyczyniłby się autorytet sędziego, kierującego sądowym posiedzeniem pojednawczym (od art. 184 do art. 186 K.p.c.). Sporym atutem (kierowanego do sądu) zawezwania do próby ugodowej jest także niska opłata sądowa. Dobrze jest zawartą ugodę poddać zatwierdzeniu przez sąd.

Proszę zastanowić się nad istotą propozycji ugodowej, która zostałaby skierowana do Pani teścia – czy to już w zawezwaniu do próby ugodowej, czy też (wcześniej) w liście poleconym (najlepiej nadanym „za zwrotnym potwierdzeniem odbioru”). Być może warto byłoby przyjrzeć się nieruchomości (nieruchomościom), zwłaszcza przed dokonaniem sprzedaży, bo łatwiejsze może okazać się załatwienie ważnych spraw przed sprzedażą niż później.

Oto kilka przykładowych zagadnień, które warto mieć na uwadze:

  1. Czy służebnością miałaby być obciążona cała nieruchomość z domem (aktualnie używanym), czy też jedna z nieruchomości lokalowych w tymże domu (z czym wiązałoby się ustanowienie nieruchomości lokalowych)?
  2. Dostęp do drogi publicznej (przez oficjalnie urządzony zjazd) powinien być zapewniony – bez oficjalnego zjazdu z drogi publicznej na nieruchomość mogą pojawić się poważne problemy (np. związane ze służebnościami gruntowymi lub z aktualnie rygorystyczną wykładnią przepisów Prawa budowlanego przez organa administracji budowlanej).
  3. Przebieg instalacji – jeżeli instalacje (np.: elektryczna, gazowa, wodociągowa lub telekomunikacyjne) do Państwa aktualnego domu przebiegają przez nieruchomości przeznaczoną na sprzedaż, to w przyszłości może pojawić się obowiązek płacenia za korzystanie z cudzego gruntu (jeżeli przez już cudzy grunt przebiegałyby instalacje).

Ustawodawca przewidział (w art. 297 K.c.) odpowiednie stosowanie przepisów o służebnościach gruntowych (art. 285 i następne K.c.) do służebności osobistych (art. 296 i następne K.c.). Jednym z taki przepisów jest art. 293 K.c., w którym przewidziano wygaśnięcie służebności wskutek 10 lat jej niewykonywania.

Otrzymanie tytułu prawnego (własności albo udziałów we współwłasności) przez Pani teścia jest – w kontekście wygaśnięcia służebności – bez znaczenia, zwłaszcza bez znaczenia prawnego. Istotne w tym aspekcie jest to, kiedy teść przestał wykonywać służebność osobistą, a nie kiedy służebność osobistą na jego rzecz ustanowiono.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy muszę zostać z teściem i opiekować się nim?

Mój mąż zmarł 5 lat temu, mamy wspólną córkę (obecnie 7-letnią). Mąż miał zapisany dom i działkę w formie darowizny z dożywociem. Wszystko przeszło na mnie. Mieszkam z teściem. Zaczęłam sobie układać życie z nowym mężczyzną, chcę się do niego wyprowadzić z córką. Oczywiście zapewniam opiekę teściowi i wiem, że muszę dotrzymać umowy dożywocia. Czy jednak muszę zostać z teściem i opiekować się nim w starym domu? Jestem w stanie wziąć teścia ze sobą, ale on nie chce. Jakie mam obowiązki, co mam robić?

Zmiana darowizny na darowiznę z dożywociem

Moja mama przekazała mi darowiznę 5 lat temu, od 10 lat opiekuję się nią. Mama jest osobą leżącą, tylko przy mojej pomocy i mojej rodziny porusza się po mieszkaniu. Czy można tę darowiznę odwołać i przekazać jako darowiznę na dożywocie na mojego syna, który również mieszka ze mną?

Kolejna służebność w tym samym budynku

Mój partner ma ustanowioną dożywotnią służebność mieszkania wraz z mamą w budynku, który na chwilę obecną zajmuje jego brat wraz z żona i dziećmi. Brat do niedawna był właścicielem, a obecnie, po 25 latach, majątek przepisał na syna. Względem umowy był obciążony np. tym, że ma uprawnionym dostarczać opał, oświetlenie itp. – w tej kwestii toczy się postępowanie. Brat (stary właściciel) odpisał na syna wszystko i zaznaczył sobie i żonie służebność w budynku, w którym służebność już jest. Czy kolejna służebność w tym samym budynku jest możliwa? Jeśli nie, to czy mamy jakieś szanse pozbawienia (starego właściciela i jego żony) praw zamieszkania, eksmisji?

Czy musimy wpisywać służebność mieszkania dla teściów?

Interesuje mnie zagadnienie służebności mieszkania. Mieszkamy razem z żona w domu jednorodzinnym, którego jesteśmy wyłącznymi właścicielami. Od kilu lat mieszają z nami rodzice żony. Aktualnie domagają się ustanowienia w księdze wieczystej wpisu dożywocia mieszkania w tym domu. Proszę o poradę, czy jest to możliwe i czy jest wymagana zgoda obu małżonków. Dodam, że nieco pomagali nam w budowie, działkę kupiliśmy sami.

Służebność bez wpisu w akcie notarialnym

Teściowie chcą przepisać nam dom z adnotacją o służebności. Wpis ten stanowi problem, bo chcemy wziąć kredyt hipoteczny na gruntowny remont tego domu. Czy można (aby teściowie czuli się pewnie) taką umowę o służebności spisać jako osobną umowę cywilnoprawną, potwierdzoną notarialnie, ale bez wpisu w akcie notarialnym?

Niepłacenie opłat za mieszkanie przez służebnika

Na mieszkaniu, które odziedziczyłam po rodzicach, jest bezpłatna służebność osobista mieszkania w całym lokalu mieszkalnym na rzecz babci. Mama i tata zakupili to mieszkanie ze środków własnych, w tym pożyczka. Płacili za nie przez ostatnie 20 lat. W tej chwili babcia przestała opłacać mieszkanie. Długi sięgają 2000 zł i rosną, spółdzielnia grozi mi komornikiem. Czy skoro babcia użytkuje to mieszkanie sama, nie powinna ponosić kosztów eksploatacyjnych mieszkania?

Utracenie właściwości służebności osobistej

Babcia przepisała ziemię i dom na mojego tatę i w testamencie ustanowiła służebność jednego pokoju na rzecz wnuka (córki syna). Po kilku latach tata odpisał działkę wnukowi, na której on postawił dom i tam mieszka. Dom jest oddalony od domu babci około 200 metrów. Czy w takim razie służebność utraciła swą właściwość? Dodam, że mój tata nie żyje, a kuzyn nie chce się zrzec służebności. Czy mam szansę wygrać sprawę w sądzie?

Dziedziczenie służebności przez drugą żonę

Teść ma zapisaną służebność w domu, który 18 lat temu zapisał na mnie i żonę. Teściowa zmarła w zeszłym roku, w kolejnym roku teść planuje kolejne małżeństwo z nową partnerką. Czy ona z automatu dziedziczy jego służebność? Jakie jeszcze prawa uzyskuje względem mojego domu nowa żona teścia? Czy mogę się uchronić przed ewentualnymi negatywnymi skutkami nowego małżeństwa w formie stosownego aktu notarialnego?

wizytówka Zadaj pytanie »