Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak unieważnić wpisaną do księgi wieczystej służebność osobistą?

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 19-04-2019

Przed kilku laty odziedziczyliśmy z bratem po jednej trzeciej części mieszkania własnościowego spółdzielczego po ojcu. Sprawę spadkową przeprowadziliśmy dopiero po ślubie mamy z nowym mężem. Aby mama mogła przekazać darowiznę tego mieszkania na moją córkę, zrzekliśmy się naszych części spadku na rzecz mamy. Niestety ojczym przekabacił mamę i do księgi wieczystej została wpisana służebność mieszkania na jego rzecz – całkowicie nieodpłatna. W tej sytuacji moja córka, która przyjęła darowiznę, będzie musiała w przyszłości płacić koszty utrzymania mieszkania za ojczyma. Jeżeli córka nie przyjęłaby darowizny, to mieszkanie po śmierci mamy przypadłoby mnie, bratu i ojczymowi, któremu nic nie zawdzięczamy. Co można w tej sytuacji zrobić? Wychodzi na to, że straciliśmy spadek po tacie! Czy da się jakoś unieważnić tę służebność? Gdybyśmy wiedzieli, że mama zmieni zdanie, to nie zrzeklibyśmy się swoich części, a ona nie mogłaby ustanowić służebności. Cała sprawa toczyła się w 2012 r., ale o zapisie o służebności dowiedzieliśmy się dopiero teraz.

Katarzyna Bereda

»Wybrane opinie klientów

Jestem usatysfakcjonowany udzieloną mi odpowiedzią. Zaspokoiła ona na każdej płaszczyźnie moje oczekiwania w zaistniałym problemie.
Hubert, 22 lata, pracownik biurowy
Zdecydowanie jesteście bardzo rzetelną i solidną firmą .Szybka i profesjonalna pomoc. Jestem pełna podziwu dla takich możliwości rozwiązywania problemów.
Barbara
Zapoznałam się z opiniami osób, które wcześniej korzystały z usług.  Wszystkie zachęcają do skorzystania z usług prawników udzielających porady. Można zapoznać się z ceną za usługę. Porady są wyczerpujące, zrozumiałe, można zadawać dodatkowe pytania. Odpowiedzi udzielane są szybko. Ceny za usługi są przystępne.
Joanna, 59 lat, nauczycielka
Uzyskałam bardzo rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi .Polecam Serwis, który działa profesjonalnie.
Elżbieta, 62 lata, obecnie emerytka
Korzystając z portalu eporady24.pl otrzymałem wszelkie informacje ,co do pytań ,które mnie nurtowały i nie byłem samodzielnie ,w wyniku niedostatecznej wiedzy ,samodzielnie ich rozwiązać. Odpowiedzi były udzielone zarówno w formie profesjonalnej ( jeżeli chodzi o status prawny ) ,jak i ich forma była przejrzysta dla mnie ,jako zwykłego obywatela ,który oczekuje od osoby udzielającej takich porad jasnych i klarownych . Generalnie reasumując otrzymałem odpowiedzi na pytania ,które mnie nurtowały ,jeżeli chodzi o wypełnienie deklaracji podatkowych i dziękuję zarówno portalowi eporady24.pl jak i Panu Marcinowi Sądejowi za możliwość udzielenia takowych informacji w sposób przystępny dla mnie, jako zwykłego obywatela.
Piotr, 39 lat
Opinia jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym językiem ze wskazówkami do działania. Firmę, tryb obsługi i Panią prawnik polecam bardzo.
Anatol, 59 lat, nauczyciel akademicki
Serdecznie dziekuje za pomoc i rzetelna analize mojego problemu
Urszula
Szybko uzyskałam wyczerpujące odpowiedzi na wszystkie pytania w tym wątku. Dowiedziałam się wszystkiego, co jest mi potrzebne do załatwienia sprawy zgodnie z prawem i korzystnie dla mnie i mojej rodziny. 
Joanna, nauczycielka, 59 lat
Zrozumienie petenta i doradztwo czytelne dla przeciętnego zjadacza pieczywa.
Wiesio, 61 lat, fotograf
Otrzymałem fachową pomoc. Polecam ten serwis. Po zadaniu pytania miałem możliwość konsultacji z prawnikiem email ,który rzetelnie pomógł mi rozwiać wszystkie wątpliwości.
Łukasz, krojczy, 28 lat
Dziękuję, tym razem zaskoczyła mnie pozytywnie szybkość i obszerność odpowiedzi. Liczę, że ten standard zostanie utrzymany - nie zawsze tak bywało. Pozdrawiam
Jarosław
 Jestem bardzo zadowolony z korzystania z ePorady24 Dziękuję za szybką, rzeczową i zrozumiałą odpowiedź. 
Dariusz
Dziękuję za poradę prawną udzielaną przez adw. Katarzynę Berede. Jestem z porady zadowolona.
Ewa
Bardzo pomocny serwis. Po zadaniu pytania otrzymałem błyskawiczną odpowiedź i propozycję konsultacji ze specjalistą w mojej sprawie. W moim przypadku była to Pani Wioletta, która bardzo analitycznie przedstawiła mi perspektywę prawną mojej sprawy i miałem możliwość szerszej konsultacji nie ograniczającej się tylko do jednej odpowiedzi. Doceniam to w szczególności, gdyż była to sobota wieczorem, za co serdecznie dziękuję Pani Wiolettcie i Waszemu serwisowi. Mimo, że opinia w sprawie była dla mnie negatywna, dzięki Wam zyskałem świadomość innej perspektywy prawnej. 
Robert, projektant
Bardzo profesjonalna i szybka pomoc. polecam!! bardzo dobrze opisana umowa najmu okazjonalnego jeszcze raz polecam
Damian, 34 lata
Wszystko na najwyższym poziomie wszystko jasno określone
Żaneta, własna działalność, 44 lata
Kompetentni prawnicy udzielający wyczerpujących odpowiedzi na zadane im pytania. Polecam jak najbardziej.
Natalia, 28 lat
Korzystam od wielu lat z usług Państwa prawników ( ePorady24.pl) i zawsze otrzymuje fachowe, bardzo szczegółowe omówienia swoich pytań. Zadaj też pytania dodatkowe, czasem po długim czasie i zawsze otrzymuje odpowiedź. Jestem bardzo zadowolony:) Polecam !!
Krzysztof, 48 lat
Odpowiedz bardzo wyczerpująca i ogarniająca cały temat - mimo, iż część przepisów było mi znane. Przekaz zrozumiałym językiem. 
Katarzyna
Jestem bardzo zadowolona z usługi .Otrzymałam błyskawiczne wycenę usługi i odpowiedz.
 
Janina
Rzetelna,szybka odpowiedź na moje pytanie bardzo mi pomogła w egzekwowaniu moich praw. Dziękuję i polecam.
Jolanta
Porada jak najbardziej pomocna za którą bardzo dziękuję
Beata
 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk
Witam, Dziękuję za szybką, dokładną i wyczerpującą odpowiedć. Jestem pod wrażeniem. 
Dorota
Jestem pod wrażeniem szybkiej i profesjonalnej pomocy. Koszt wstępnej usługi do przyjęcia, w którym uzyskałam dodatkowe wskazówki i informacje na pytania uzupełniające (bez dodatkowych opłat). 
Beata
Poradę prawną uzyskaną od Państwa, a konkretnie przez Panią Izabelę Nowacką-Marzelon, uważam oceniam bardzo wysoko. Porada ta pozwoliła mi zrozumieć całą złożoność zgłoszonego przeze mnie problemu w świetle wszystkich przepisów, jakie powinnam znać. Bardzo sobie cenię te wyjaśnienia i jestem rada, że udało mi się wpaść na trop tak kompetentnego zespołu prawników. Polecam ich wszystkim zainteresowanym.
Maria, 70 lat, emerytowana nauczycielka

Z uwagi na to, że darowizna jest umową konsensualną, kauzalną i jednostronnie zobowiązującą, wszelkie pola manewru z uwagi na to przysporzenie leżą po stronie Pana mamy. Czy mama również wiedziała o tej służebności? Jeżeli nie, to zgodnie z treścią art. 84 Kodeksu cywilnego (K.c.):

„§ 1. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

§ 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).”

Błąd polega na różnicy między wolą a jej wyrazem (oświadczeniem), wywołanej mylnym wyobrażeniem o treści dokonywanej czynności prawnej. Osoba, która złożyła oświadczenie woli pod wpływem błędu, może uchylić się od skutków tego oświadczenia w trybie art. 88 K.c. Konsekwencją błędu jest nieważność względna czynności prawnej. Do chwili złożenia przez osobę działającą pod wpływem błędu oświadczenia o uchyleniu się od skutków czynności prawnej, jest ona ważna i skuteczna. Na błąd może powołać się tylko składający wywołane błędem oświadczenie (i jego następcy prawni), a nie adresat tego oświadczenia.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Nie każdy błąd upoważnia do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli. Relewantny prawnie jest jedynie błąd dotyczący treści czynności prawnej, jeśli jest istotny. W przypadku oświadczeń woli złożonych innej osobie (z wyjątkiem czynności nieodpłatnych) – uchylenie się od skutków oświadczenia złożonego pod wpływem błędu innej osobie wymaga, aby osoba ta wiedziała o błędzie albo jeśli nie wiedziała o błędzie, mogła go z łatwością zauważyć, albo wywołała ten błąd.

Dlatego też, jeżeli mama nie miała świadomości ustanowienia niniejszej służebności, może powołać się na powyższą wadę oświadczenia woli, która pociąga za sobą nieważność całej czynności prawnej.

Jeżeli jednak mama miała wolę darowania wnuczce mieszkania wraz z ustanowią służebnością, a to Pan nie miał świadomości odrzucenia spadku z taką konsekwencją, to Pan i brat mogą powołać się na niniejszy błąd. Zgodnie bowiem z treścią art. 1019 K.c.:

„§ 1. Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

§ 2. Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

§ 3. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.”

W myśl wyraźnego brzmienia art. 1019 K.c. także błąd może być podstawą do uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Niezależnie od prawnej kwalifikacji podstępu (jako rodzaju błędu lub samodzielnej wady oświadczenia woli), także on będzie mógł być podstawą do uchylenia się od skutków złożonego pod jego wpływem oświadczenia. Zastosowanie znajdują w takiej sytuacji art. 84, 86 i 88 K.c. ze zmianami wynikającymi z art. 1019 K.c.

Pierwszą przesłanką prawnej doniosłości błędu jest to, aby był on błędem co do treści czynności prawnej (art. 84 § 1 zd. 1 K.c.), czyli mylnym wyobrażeniem okoliczności, które według treści oświadczenia woli, ustalonych zwyczajów oraz zasad współżycia społecznego powinny być uważane za należące do tejże treści (Gwiazdomorski, Prawo spadkowe, 1990, s. 146; por. też B. Kordasiewicz, w: System PrPryw, t. 10, 2015, s. 556, Nb 100).

Drugą przesłanką umożliwiającą powołanie się na błąd jest jego istotność, zarówno subiektywna, jak i obiektywna. Pojęcie subiektywnej istotności błędu oznacza, że taki błąd w konkretnej sytuacji, u konkretnej osoby, spowodował mylne wyobrażenie o rzeczywistości. Jak zauważa się w doktrynie, błąd musi stanowić przyczynę sprawczą oświadczenia woli (Wolter, Ignatowicz, Stefaniuk, Prawo cywilne, 2018, s. 394).

W niniejszym przypadku można mówić raczej o błędzie co do prawa lub o podstępie, który wpłynął na złożone przez Panów oświadczenia o odrzuceniu spadku. Możliwość uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z powołaniem na błąd wywołany podstępnie zależy od tego, czy oświadczenie złożone zostało pod jego wpływem. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy złożeniem oświadczenia woli określonej treści a podstępem. W wypadku fikcji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza to, że błąd wywołany podstępnie był istotną przyczyną niezłożenia przez spadkobiercę jego oświadczenia w terminie (tak M. Pazdan, w: Pietrzykowski, Komentarz KC, 2015, t. II, art. 1019, Nb 7).

Z uwagi na to, chcąc wzruszyć czynność darowizny i odrzucenia spadku, powinni Państwo złożyć wniosek o uchylenie się od powyższych skutków prawnych i skierować go do odpowiedniego sądu rejonowego – sądu spadku. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku z powodu błędu lub groźby może nastąpić jedynie w terminach określonych w art. 88 § 2 K.c. – czyli jeżeli chodzi o błąd jest to rok od jego wykrycia.

Jednocześnie (przed tym samym sądem) spadkobierca powinien oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca (art. 1019 § 1 pkt 2 K.c.). W braku takiego oświadczenia uchylenie się byłoby bezskuteczne. W rozpatrywanej tutaj sytuacji nie wchodzi w grę możliwość złożenia oświadczenia przed notariuszem. Jednakże art. 1018 § 3 zd. 2 i 3 K.c. znajdują i w tym przypadku zastosowanie (por. post. SN z 11.3.2009 r., I CSK 319/08, Legalis). Zdaniem SN wyrażonym w post. z 15.3.2018 r., III CZP 110/17, Legalis – w wypadkach wyjątkowych, w szczególności, gdy za nieodebranie oświadczenia w terminie spadkobierca nie ponosi winy, sąd może nie uwzględnić upływu tego terminu ze względu na zasady współżycia społecznego (art. 5 K.c.). Uchylenie staje się skuteczne dopiero z chwilą zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 3 K.c.). Dlatego też, to od decyzji sądu będzie zależało czy Państwa wniosek uwzględni. Dyskusyjny może być w tym przypadku czas, gdyż czynność miała miejsce w 2012 r., a co do zasady – księgi wieczyste są jawne i powinni Państwo wcześniej zapoznać się z ich stanem prawnym. Jednak z uwagi na przedstawione okoliczności powinni Państwo spróbować wzruszyć złożone oświadczenia woli pod wpływem błędu. Niniejsze należy jednak należycie uzasadnić i udowodnić.

Najlepszym rozwiązaniem w przedstawionej sytuacji jest skorzystanie z instytucji opisanej powyżej w art. 1019 K.c. – albowiem doprowadzi to do nieważności całej umowy darowizny, a więc także do nieważności powstałej służebności.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zawarcie dożywocia po wybudowaniu domu

Rodzice przekazali mi w postaci darowizny dom mieszkalny z zabudowaniami gospodarczymi i działką kilkanaście lat temu. 10 lat temu zbudowałem na darowanej działce dom, w którym od początku mieszkamy (ja i moja rodzina) z ojcem (matka umarła). Czy jest możliwe, aby obecnie (po wybudowaniu domu) zawrzeć umowę dożywocia?

Egzekucja z mieszkania - co z osobą, która ma prawo dożywotniego zamieszkiwania?

Moja babcia umową dożywocia przekazała swojemu synowi mieszkanie. Problem polega na tym, że jej syn najprawdopodobniej dostanie wysoką grzywnę od urzędu skarbowego, której pewnie nie zapłaci. Czy komornik podczas egzekucji długu z nieruchomości będzie mógł babcię z tego mieszkania wyrzucić? Czy umowa dożywocia jednocześnie jest czymś w rodzaju służebności osobistej (dożywotniego meldunku)? Jakie można podjąć działania, by uratować mieszkanie albo tak babcię zabezpieczyć, by nie można jej było eksmitować? Czy taką nieruchomość można zbyć, darować (wydzierżawić, obciążyć hipoteką)?

Działalność gospodarcza w mieszkaniu ojca który przepisał mi mieszkanie za dożywocie

Mam umowę dożywotnią z moim ojcem który przepisał mi mieszkanie. Po jego śmierci mieszkanie będzie moje bez podziału z pozostałym rodzeństwem. Dzisiaj znalazłem informację, że mój brat w 2006 roku otworzył działalność gospodarczą. Prowadził ją kilka miesięcy, ale w CEIDG nadal jest aktywna z moim adresem prowadzenia działalności. Wiele lat temu wyprowadził się i zmienił adres zameldowania. Czy będę miał problemy w momencie sprzedaży mieszkania z nim i firmą, która nie działa, ale jest aktywna? Czy to jego problem, że nie zmienił adresu w CEIDG, bo nie ma już prawa do tego mieszkania? Powinienem się martwić?

Czy wierzyciele mogą żądać ode mnie spłaty długów dożywotnika?

Jestem właścicielem nieruchomości na mocy notarialnej umowy dożywocia. Niedawno dowiedziałem się, że dożywotnik ma długi. Dodam, że jest on dla mnie osobą obcą. Od dłuższego czasu przebywa za granicą, nawet nie jest w Polsce zameldowany. Nie mam z nim kontaktu. Czy komornik może wejść do mojego domu i dokonać egzekucji? Wiem, że wierzyciele mogą dochodzić spłaty długów, powołując się na skargą pauliańską. Czy w moim przypadku byłaby ona zasadna? Czy grozi mi spłacanie długów dożywotnika? Sprawę utrudnia fakt, że ja też na stałe przebywam za granicą. Jak wybrnąć z tej sytuacji?

Dożywotnia służebność a śmierć obdarowanego

Przepisałam mieszkanie na syna aktem notarialnym z nieodpłatnie dożywotnią służebnością osobistą. Mój syn zmarł w tym roku i co dalej z moim losem? Syn pozostawił żonę i dwoje dzieci.

Sprzedaż mieszkania darowanego z zapisem o dożywociu

Kilkanaście lat temu otrzymałam od rodziców w formie darowizny mieszkanie. W akcie notarialnym został umieszczony taki zapis: „(X) niniejszym oświadcza, iż użycza rodzicom swoim (Y, Z) na żądanie darczyńców, nieodpłatnie, dożywotnio do współzamieszkiwania cały lokal oznaczony numerem (…), a małżonkowie (Y, Z) wyrażają zgodę na to użyczenie.”. Obecnie noszę się z zamiarem sprzedaży tego mieszkania i zastanawiam się, czy znajdę ewentualnego nabywcę, jeśli taki zapis o dożywociu znajduje się w akcie notarialnym. Nadmienię też, że moi rodzice są po rozwodzie i każde z nich mieszka w innym mieście. Czy powinnam im formalnie wypowiedzieć to dożywocie? Czy wspomniany zapis nie będzie przeszkodą w sprzedaży tego mieszkania?

Cofnięcie darowizny majątku dla syna po jego śmierci

Mam dwoje dzieci. Po śmierci męża oddałam swoją część majątku dla syna, który wybudował dom i dał mi jeden pokój na zasadzie służebności osobistej do śmierci. Syn zmarł. Od tamtej pory życie z synową jest nie do zniesienia. Czy mam szansę cofnąć tamtą darowiznę?

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »