Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Korzystanie z nieruchomości zgodnie z zapisami umowy o dożywociu

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 09-10-2014

Mąż otrzymał od rodziców gospodarstwo rolne z wpisem dożywotniego bezpłatnego użytkowania domu przez nich. Niedawno zmarł teść. Czy teściowa może odebrać mężowi swoją część darowanego majątku? Dodam, że teściowa ma rentę.

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Jak wynika z opisu sprawy, Pani mąż nieodpłatnie otrzymał od swoich rodziców gospodarstwo rolne, natomiast rodzice zastrzegli sobie prawo bezpłatnego dożywotniego zamieszkania w nieruchomości (tzw. służebność osobista).

Służebność osobista wygasa wraz ze śmiercią osoby uprawnionej. Pani teściowa na dzień dzisiejszy żyje, a więc ma prawo korzystać z nieruchomości zgodnie z zapisami umowy.

Sposób przekazania gospodarstwa rolnego determinuje też możliwość odwołania darowizny.

Proszę sprawdzić akt notarialny, czy spisana umowa jest zwykłą umowy darowizny, czy jest to umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego w trybie ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W przypadku umowy darowizny dokonanej w trybie kodeksowym może to nastąpić przez odwołanie na podstawie art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego, zaś w przypadku umów zawartych na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. – w drodze żądania ich rozwiązania przez sąd (art. 87 i 89 tej ustawy).

Rozwiązanie umowy darowizny gospodarstwa rolnego przekazanej w trybie ustawy z 20 grudnia 1990 r. jest instytucją odmienną od odwołania darowizny określoną w Kodeksie cywilnym.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1990, sygn. akt III CZP 109/89, „przepisy o odwołaniu darowizny (art. 898–900 k.c.) nie mają zastosowania do przekazania gospodarstwa rolnego następcy w trybie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Przesłanki rozwiązania umowy zostały wyczerpująco określone w art. 89 ustawy z dnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Taka umowa może być rozwiązana na żądanie rolnika tylko przez sąd i tylko w trzech przypadkach, tj. jeżeli następca: uporczywie postępuje wobec rolnika w sposób sprzeczny z zasadami społecznymi; dopuścił się wobec niego albo jednej z najbliższych mu osób rażącej obrazy czci bądź umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności; uporczywie nie wywiązuje się z obowiązków względem rolnika wynikających z umowy lub z przepisów prawa, a więc obowiązku alimentacyjnego.

Z kolei najczęściej przyczyną odwołania darowizny dokonanej zgodnie z Kodeksem cywilnym (tzw. zwykła darowizna) jest rażąca niewdzięczność obdarowanego (rzadko niedostatek darującego). Art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, iż „darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności”.

Darowizny zgodnie z art. 898 § 3 Kodeksu cywilnego „nie można odwołać po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego”.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1969 r., sygn. akt III CZP 63/69, „pod pojęciem rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. może podpadać jedynie taka czynność czy zaniechanie obdarowanego, które były skierowane przeciwko darczyńcy ze świadomością i w nieprzyjaznym zamiarze, nie zaś krzywdy niezamierzone, popełnione w uniesieniu, czy rozdrażnieniu, wywołanym być może zachowaniem się czy działaniem samego darczyńcy. Nadto nie mogą być to czyny wymierzone przeciwko osobie trzeciej, choćby pośrednio były przykre dla darczyńcy, chyba że w okolicznościach sprawy uzasadniona będzie ocena, że to godziło bezpośrednio także w darczyńcę”.

Odwołanie darowizny następuje zgodnie z art. 900 Kodeksu przez złożenie oświadczenia woli osobie obdarowanej. Tak więc, aby odwołać darowiznę, teściowa musiałaby złożyć pisemne oświadczenie woli w tej kwestii oraz przesłać je Pani mężowi listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Jeżeli Pani mąż nie zgodziłby się zwrócić darowizny, to teściowa będzie mogła wystąpić na drogę sądową.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Wynagrodzenie za zniesienie służebności mieszkania

Jak obliczyć należne bratu wynagrodzenie za zniesienie służebności mieszkania? Aktualna wartość nieruchomości to 152 000 zł.

Czy służebność wygasła, skoro wujek nigdy z niej nie korzystał?

W 2001 r. rodzice odziedziczyli dom. W testamencie był zapis stanowiący, że rodzice są zobowiązani do udostępnienia piętra domu wujkowi. Mieli też...

Odwołanie darowizny lub wyegzekwowanie przestrzegania praw służebnika

Mama przekazała gospodarstwo rolne synowi i otrzymała dożywotnie prawo do mieszkania przy synu i oczywiście opiekę. Brat nadużywa alkoholu, matki...

Licytacja komornicza mieszkania ze służebnością dożywotnią

Mój syn 3 lata temu wykupił mieszkanie komunalne babci na siebie (za pieniądze babci). W księdze wieczystej umieszczono zapis o dożywociu dla babci....

Zobowiązanie do zapewnienia opieki i dożywotniego zamieszkania

Moja mama i jej brat otrzymali w spadku nieruchomość po tacie. Później jej jedyną właścicielką stała się mama. Przy zakupie drugiej części...

Służebność osobista a umowa użyczenia

25 lat temu ówczesny mąż otrzymał darowiznę domu ze służebnością dla matki. 10 lat później włączył tę darowiznę do wspólnoty majątkowej...

Brat posiada służebność mieszkania - jak ją obejść?

Rodzice kilka lat temu przepisali mi dom w zamian za służebność dla siebie i dla mojego niepełnosprawnego brata. Tata zmarł 2 lata temu, mama...

Dożywocie w mieszkaniu dla babci wraz z jej opiekunem

Jestem właścicielką mieszkania, które otrzymałam w darowiźnie od babci. W umowie darowizny jest zapis, iż babcia ma prawo dożywotniego (tj. do...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »