Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Koszty sformalizowania służebności

Eliza Rumowska • Opublikowane: 15-05-2017

Mam od kilkunastu lat mieszkanie (odrębna własność lokalu, jego wartość to 500 000 zł). Zamierzam zawrzeć umowę dożywocia z osobą obcą. Chciałabym się dowiedzieć, jakie są wszystkie koszty sformalizowania takiej operacji według aktualnie obowiązujących przepisów (opłaty, podatki, kto, komu, kiedy itp.).

Eliza Rumowska

»Wybrane opinie klientów

Jestem Bardzo zadowolona z usługi prawniczej online. Mogłam na odległość znaleźć odpowiedzi na moje wątpliwości i pytania dotyczącej mojej sprawy. Zadałam zawsze dodatkowe pytania, i na czas otrzymałam odpowiedz. Bardzo mi ten Portal pomógł. 
Henryka
Odpowiedź profesjonalna aczkolwiek łatwa do zrozumienia, rychła i bardzo satysfakcjonująca. Z pewnością będę jeszcze korzystać z waszej pomocy 
Agnieszka
Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy

Umowa dożywocia to umowa, na której mocy w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, w ramach którego, w braku odmiennej umowy, powinien przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Umowa taka jest zatem umową odpłatną, gdyż w zamian za nieruchomość nabywca zobowiązuje się spełnić inne świadczenie (dożywotnie utrzymanie).

Oto opłaty z nią zawiązane.

Przez wiele lat był się problem z jej opodatkowaniem nadmiernie podatkiem dochodowym. Jak bowiem ustalić przychód ze zbycia nieruchomości w drodze umowy dożywocia, skoro nie otrzymujemy za nią zapłaty w określonej wysokości (jak w przypadku umowy sprzedaży), ani żadnej innej rzeczy o określonej wartości (jak np. w umowie zamiany)? Praktycznie nie da się ustalić wartości świadczenia polegającego na dożywotnim utrzymaniu, zwłaszcza że nie wiemy jak długo będzie ono realizowane.

Wobec braku możliwości ustalenia realnej wartości świadczenia, organy podatkowe przez wiele lat przyjmowały zasadę ekwiwalentności świadczeń wzajemnych, to znaczy, że uznały, iż wartość świadczenia polegającego na dożywotnim utrzymaniu jest równa wartości zbywanej nieruchomości. Zastosowanie takiej interpretacji było bardzo krzywdzące dla podatnika (dożywotnika).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

 

Jednak w 2015 r. nastąpił przełom i resort finansów zmienia interpretacje podatkowe, dotyczące konsekwencji fiskalnych zawarcia umowy o dożywocie w zamian za przekazanie mieszkania. Nowe wykładnie są korzystne dla podatników, bo zwalniają taką transakcję z podatku. Dokumenty i akty źródłowe pozostały te same, ale nowe są wiążące interpretacje. Tą sprawą zajął się NSA w składzie 7 sędziów. W listopadzie ubiegłego roku wydali oni uchwałę, według której przy umowie dożywocia rzeczywiście pojawia się przychód po stronie oferującego mieszkanie, jednak nie da się go określić. Do tej uchwały zaczęły się stosować sądy administracyjne a także musiał wziąć ją pod uwagę fiskus. A konsekwencje uchwały są pozytywne dla podatników. Bo jeśli – jak wynika z decyzji NSA – „w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych”, to i nie można określić wysokości należnego podatku. Faktycznie zaś oznacza to zwolnienie z opodatkowania tej transakcji. I takie stanowisko przyjął fiskus w interpretacjach zmieniających dotychczasowe wykładnie. W obu omówionych wyżej przypadkach resort finansów wydał interpretacje zmieniające (o sygnaturach – odpowiednio – DD9.8222.2.152.2015.JQP i DD9.8222.2.154.2015.JQP), w których znalazło się stwierdzenie, że „ze względu jednak na brak przesłanek umożliwiających określenie przychodu z tego źródła, na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy, nie wystąpi obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tego tytułu”.

 

Co do opłaty notarialnej:


W myśl § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości  z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 148, poz. 1564 ze zm.) maksymalna stawka taksy notarialnej za czynności notarialne zależy od wartości przedmiotu czynności notarialnej.


Ponadto, jak wskazuje art. 1 ust. 1 pkt 1e ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.), umowa o dożywocie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.


Obowiązek podatkowy, przy umowie dożywocia, ciąży na nabywcy własności nieruchomości (art. 4 pkt 4 ustawy). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, przy umowie dożywocia, podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Przy umowie o dożywocie stawka podatku od czynności cywilnoprawnych wynosi, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2a ustawy, 2%. Jeżeli zostanie ona wpisana jako zmiana w księdze wieczystej, to dodatkowo ponad powyższe dochodzi opłata  w myśl art. 43 pkt 3 ustawy 150 zł.

 

Tak kształtują się wszelkie koszty i opłaty związane z umową dożywocia – co najważniejsze dotychczas najgorszą sprawą był podatek pochodowy – po zmianie interpretacji mamy sytuację korzystną dla Pani.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Obawy służebników

Dostałam darowiznę mieszkania od teściowej na podstawie aktu notarialnego z nieodpłatną dożywotnią służebnością mieszkania polegającą na prawie...

Dożywocie w mieszkaniu dla babci wraz z jej opiekunem

Jestem właścicielką mieszkania, które otrzymałam w darowiźnie od babci. W umowie darowizny jest zapis, iż babcia ma prawo dożywotniego (tj. do...

Umowa dożywocia z matką która ma egzekucję komorniczą

Chciałabym zawrzeć umowę o dożywocie z moją matką. Dowiedziałam się jednak, że matka wzięła mojemu bratu pożyczkę, której nie...

Do czego zobowiązuje służebność osobista?

Kuzyn kupił działkę od wujka, na niej w domu mieszka babcia z dożywotnim prawem zamieszkiwania. Wujek zmarł, babcia została sama. Do czego ta...

Jak sprawdzić, czy osoby uprawnione do służebności żyją?

Przymierzam się do kupna działki, która obciążona jest służebnością osobistą oraz prawem korzystania z działki. Najprawdopodobniej osoby uprawnione...

Umowa dożywocia a długi dożywotnika

Moja mama w drodze umowy dożywocia stała się właścicielką mieszkania swojego brata. Wujek jest człowiekiem samotnym, przed laty się rozwiódł...

Wycena służebności na potrzeby sprawy o podział majątku

Przed 10 laty ojciec przekazał synowi i jego małżonce półtorahektarową nieruchomość. Na nieruchomości tej znajduje się dom mieszkalny i budynek...

Czy musimy wpisywać służebność mieszkania dla teściów?

Interesuje mnie zagadnienie służebności mieszkania. Mieszkamy razem z żona w domu jednorodzinnym, którego jesteśmy wyłącznymi właścicielami. Od...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »