Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nietypowa służebność

Eliza Rumowska • Opublikowane: 06-04-2016

Planuję kupić działkę ze starym domem. Nie chcę tam na razie mieszkać – jest to inwestycja na przyszłość. Umówiłam się ze sprzedawcą, że ustanowię na nim służebność osobistą na tej nieruchomości. Czy mogę zabezpieczyć się w umowie o ustanowienie służebności tak, że wszelkie opłaty eksploatacyjne i remontowe będą obciążać osobę korzystającą z tej służebności?

Eliza Rumowska

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

To bardzo słuszne, że jeszcze przed ustanowieniem służebności kieruje Pani takie pytanie. Oto bowiem, jeżeli chce Pani, aby służebnik osobisty pozostawał w Pani domu na własny koszt – to wymaga to, jak najbardziej szczegółowego i dokładnego opisania w akcie notarialnym. Co do zasady bowiem zarówno w myśl obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego, jak i orzecznictwa – ten kto ustanawia służebność przemilczając koszty utrzymania nieruchomości musi liczyć się z tym, że wszelkie koszty zarówno utrzymania nieruchomości, jak i związane z użytkowaniem jej przez dożywotnika spadną na niego jako właściciela nieruchomości.

Kodeks cywilny stanowi bowiem:

„Rozdział II

Służebności osobiste

Art. 296. [Służebność osobista]

Nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista).

Art. 297. [Odpowiednie stosowanie]

Do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych z zachowaniem przepisów rozdziału niniejszego.

Art. 298. [Zakres i sposób wykonywania]

Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Art. 299. [Wygaśnięcie]

Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego.

Art. 300. [Niezbywalność]

Służebności osobiste są niezbywalne. Nie można również przenieść uprawnienia do ich wykonywania.

Art. 301. [Służebność mieszkania]

§ 1. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.

§ 2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi.

Art. 302. [Odpowiednie stosowanie przepisów o użytkowaniu]

§ 1. Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.

§ 2. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne.”

Użytkowanie przez osoby fizyczne (przede wszystkim do art. 256-262 i 266-270):

„Art. 256. [Wymagania prawidłowej gospodarki]

Użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki.

Art. 257. [Zespół środków produkcji]

§ 1. Jeżeli użytkowanie obejmuje określony zespół środków produkcji, użytkownik może w granicach prawidłowej gospodarki zastępować poszczególne składniki innymi. Włączone w ten sposób składniki stają się własnością właściciela użytkowanego zespołu środków produkcji.

§ 2. Jeżeli użytkowany zespół środków produkcji ma być zwrócony według oszacowania, użytkownik nabywa własność jego poszczególnych składników z chwilą, gdy zostały mu wydane; po ustaniu użytkowania obowiązany jest zwrócić zespół tego samego rodzaju i tej samej wartości, chyba że inaczej zastrzeżono.

Art. 258. [Ciężary ponoszone przez użytkownika]

W stosunkach wzajemnych między użytkownikiem a właścicielem użytkownik ponosi ciężary, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki powinny być pokrywane z pożytków rzeczy.

Art. 259. [Nakłady właściciela]

Właściciel nie ma obowiązku czynić nakładów na rzecz obciążoną użytkowaniem. Jeżeli takie nakłady poczynił, może od użytkownika żądać ich zwrotu według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 260. [Naprawy i inne nakłady]

§ 1. Użytkownik obowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nakładów powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić mu na dokonanie potrzebnych robót.

§ 2. Jeżeli użytkownik poczynił nakłady, do których nie był obowiązany, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 261. [Zawiadomienie właściciela]

Jeżeli osoba trzecia dochodzi przeciwko użytkownikowi roszczeń dotyczących własności rzeczy, użytkownik powinien niezwłocznie zawiadomić o tym właściciela.

Art. 262. [Stan rzeczy zwracanej właścicielowi]

Po wygaśnięciu użytkowania użytkownik obowiązany jest zwrócić rzecz właścicielowi w takim stanie, w jakim powinna się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu użytkowania.”

„Rozdział II

Użytkowanie przez osoby fizyczne

Art. 266. [Wygaśnięcie użytkowania]

Użytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa najpóźniej z jej śmiercią.

Art. 267. [Zachowanie substancji]

§ 1. Użytkownik obowiązany jest zachować substancję rzeczy oraz jej dotychczasowe przeznaczenie.

§ 2. Jednakże użytkownik gruntu może zbudować i eksploatować nowe urządzenia służące do wydobywania kopalin z zachowaniem przepisów prawa geologicznego i górniczego.

§ 3. Przed przystąpieniem do robót użytkownik powinien w odpowiednim terminie zawiadomić właściciela o swym zamiarze. Jeżeli zamierzone urządzenia zmieniałyby przeznaczenie gruntu albo naruszały wymagania prawidłowej gospodarki, właściciel może żądać ich zaniechania albo zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.

Art. 268. [Nowe urządzenia]

Użytkownik może zakładać w pomieszczeniach nowe urządzenia w takich granicach jak najemca.

Art. 269. [Zabezpieczenie]

§ 1. Właściciel może z ważnych powodów żądać od użytkownika zabezpieczenia, wyznaczając mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu właściciel może wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy.

§ 2. Użytkownik może żądać uchylenia zarządu, jeżeli daje odpowiednie zabezpieczenie.

Art. 270. [Zabezpieczenie w użytkowaniu nieprawidłowym]

Właściciel może odmówić wydania przedmiotów objętych użytkowaniem nieprawidłowym, dopóki nie otrzyma odpowiedniego zabezpieczenia.”

Pozostałe regulacje dotyczące także służebności osobistych to:

„Art. 303. [Zamiana służebności na rentę]

Jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę.

Art. 304. [Niedopuszczalność zasiedzenia]

Służebności osobistej nie można nabyć przez zasiedzenie.”

Natomiast musi Pani także mieć świadomość, że Kodeks cywilny pozwala pomocniczo do tego rodzaju służebności stosować dwa przepisy z zakresu umów dożywocia:

„Art. 913. [Zmiana dożywocia na rentę; rozwiązanie umowy]

§ 1. Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.

§ 2. W wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.

Art. 914. [Skutki zbycia nieruchomości przez zobowiązanego]

Jeżeli zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie zbył otrzymaną nieruchomość, dożywotnik może żądać zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego prawa.

Art. 915. [Odpowiednie stosowanie]

Przepisy dwóch artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio do umów, przez które nabywca nieruchomości zobowiązał się, w celu zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania, do obciążenia nieruchomości użytkowaniem z ograniczeniem jego wykonywania do części nieruchomości.”

Proszę więc dokładnie zapoznać się z tymi regulacjami, które niejako z mocy prawa kształtują wzajemne stosunki służebnika i właściciela. Przez pryzmat powyższego proszę ukształtować w taki sposób umowę, aby jednoznacznie wykluczyć wszelkie domniemania i domysły, że służebność ma typowy charakter i z jej nieodpłatnością wiążą się wszelkie powyższe benefity cywilnoprawne dla dożywotnika i służebnika przewidziane. Inaczej bowiem pozostanie Pani w mało komfortowej sytuacji, gdy służebnik zacznie żyć i korzystać z nieruchomości na Pani rachunek.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Które nieruchomości są obciążone służebnością według ksiąg wieczystych?

Mam problem z notariuszem. W akcie notarialnym przekazania mi w formie darowizny nieruchomości mam zapisaną dożywotnią służebność dla...

Gdy służebnik chce się żenić

Mam pytanie dotyczące dożywotniej i bezpłatnej służebności osobistej mieszkania dla teścia. Zajmuje on parter domu z osobnym wejściem. Ma prawo do...

Otrzymanie mieszkania z obciążeniem służebnością

Żona dostała mieszkanie z ustanowioną służebnością na ojca. Czy ojciec może decydować o dalszych losach nieruchomości? Jakie ma prawa...

Czy muszę spłacić służebnika, który chce się wyprowadzić?

W 2000 r. w wyniku darowizny zostałem właścicielem domu. W akcie notarialnym wpisana jest służebność osobista dla mojej matki. Aktualnie moja matka...

Czy akt notarialny chroni mnie przed roszczeniami?

Babcia i jej syn (mój ojciec) przez akt notarialny w formie darowizny przekazali mi w 2009 r. mieszkanie. Została ustalona służebność na ich...

Granice uprawnień wynikających ze służebności osobistej

Kilka lat temu otrzymałem w akcie darowizny dom od mojego ojca. Wcześniej należał on do dziadków, ale po śmierci dziadka babcia zapisała go mojemu tacie...

Ograniczone prawo do korzystania z pomieszczenia

Czy mający służebność mieszkania może sam zamknąć pomieszczenie gospodarcze, nie dając właścicielce klucza? Czy mam prawo jako właścicielka zdjąć...

Zgoda babci na zniesienie służebności osobistej

W jaki sposób można znieść służebność w posiadanym przeze mnie mieszkaniu? Osoba, na której rzecz służebność jest ustanowiona, zgadza się na to....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »