Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Niezbywalność służebności osobistej

Eliza Rumowska • Opublikowane: 28-09-2016

Po śmierci mamy ojciec zapisał mi dom w stanie surowym. W akcie notarialnym zabezpieczył siebie, ustanawiając na swoją rzecz bezpłatną i dożywotnią służebność mieszkania, polegającą na korzystaniu przez niego z parteru domu (po oddaniu do użytkowania) z prawem poruszania się po całym domu. Ja dom wyremontowałem i się wprowadziłem na piętro. Po kilku miesiącach ojciec się ożenił i mieszkają razem z żoną na parterze. W związku z tym mam kilka pytań: Jakie prawa do domu mają ojciec i macocha? Czy ojciec może sam się zameldować, a jak już będzie zameldowany, to zameldować też swoją żonę? Czy po śmierci ojca jego żonie coś się będzie po nim należało, skoro ja jestem notarialnym właścicielem, a on ma tylko służebność? Czy mogę przeprowadzać remonty, np. wydzielić odrębną klatkę schodową, postawić ściankę itp.?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Oto odpowiedzi i wyjaśnienia:

Jakie prawa do domu mają ojciec i macocha?

Macocha ma prawo mieszkać przy mężu, dopóki będzie on żył. Po jego śmierci – o ile w akcie notarialnym nie zastrzeżono inaczej – ona już żadnych praw do tego domu mieć nie będzie.

Oto Kodeks cywilny (K.c.) stanowi wobec służebności osobistych zasadę:

„Art. 299. [Wygaśnięcie]

Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego.

Art. 300. [Niezbywalność]

Służebności osobiste są niezbywalne. Nie można również przenieść uprawnienia do ich wykonywania.”

Ojciec więc nie może tej służebności ani darować, ani sprzedać, ani też zostawić w spadku.

Czy ojciec może sam się zameldować, a jak już będzie zameldowany, to zameldować też swoją żonę?

Tak, może się zameldować, bo ma tam prawo mieszkać jako służebnik. Ma więc tytuł prawny do nieruchomości (nie mylić z własnością). Natomiast macochę ma prawo zameldować jako swoją żonę. Kodeks cywilny też to reguluje:

„Art. 301. [Służebność mieszkania]

§  1. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.

§  2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi.”

Czy po śmierci ojca jego żonie coś się będzie po nim należało, skoro ja jestem notarialnym właścicielem, a on ma tylko służebność?

Nie. Służebności osobistej nie da się dziedziczyć – „umiera” ona wraz ze służebnikiem. Tylko jeśli w akcie notarialnym uregulowano ją tak, jak mówi o tym paragraf 3 cytowanego art. 301 K.c. – wtedy macocha mogłaby mieć prawo dalej mieszkać. Myślę jednak, że w Pana akcie notarialnym zapewnił Pan prawo dożywocia tylko ojcu.

Czy mogę przeprowadzać remonty, np. wydzielić odrębną klatkę schodową, postawić ściankę itp.?

Tak, jednak z poszanowaniem praw i obszaru zajmowanego przez służebnika i jego żonę. Informując wcześniej o zakresie prac i dając możliwość funkcjonowania na powierzchni mieszkaniowej parteru zgodnie z zakresem służebności.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Podobne materiały

Remont domu obciążonego służebnością

Kupiłem dom obciążony służebnością (która została ustanowiona na rzecz starszego pana, przebywającego zresztą od kilku lat w domu...

 

Powrót do dożywotniego mieszkania

W 1990 r. przepisałem notarialnie gospodarstwo na syna. Miałem zapewnione w domu dożywocie (mieszkanie). Ze względu na agresję syna wyprowadziłem się...

 

Służebność mieszkania po rozstaniu

Dwa lata temu mąż u notariusza ustanowił na moją rzecz służebność części swojego mieszkania (prawo do jednego pokoju z dostępem do kuchni...

 

Czy służebność obniża wartość nieruchomości przy podziale majątku?

Czy służebność ustanowiona na rzecz rodziców obniża wartość nieruchomości przy podziale majątku w sądzie? Chodzi o służebność mieszkania.

 

Kto płaci za media, właściciel czy służebnik?

Kto przy nieodpłatnej i dożywotniej służebności osobistej ma obowiązek opłacania mediów (gaz, prąd, woda, centralne ogrzewanie) – właściciel...

 

Opieka nad chorą matką mającą służebność osobistą

Dostałam od mamy dom z zapisem „dożywotniej służebności polegającą na prawie do bezpłatnego i wyłącznego zajmowania przez nią jednego...

 

Scedowanie służebności na resztę rodzeństwa

Rodzeństwo otrzymało nieruchomość od rodziców, zawarta została umowa dożywocia między rodzicami a dziećmi. W związku z nieporozumieniami...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »