Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odzyskanie pokoju należącego do służebnika

Marek Gola • Opublikowane: 26-07-2019

30 lat temu nabyliśmy drogą zamiany lokal mieszkalny w 4-mieszkaniowym budynku. Nasz lokal składa się z 4 pokoi, z których jeden ma oddzielne wejście. Lokal był obciążony dożywotnią nieodpłatną służebnością mieszkania w jednym z pokoi, jednak bez prawa korzystania z pomieszczeń pomocniczych jak kuchnia, łazienka i WC. Osoba, na rzecz której ustanowiono tę służebność, po wejściu w posiadanie sąsiedniego mieszkania nie korzysta już z niego, a obecnie zamierza sprzedać swoje mieszkanie i się wyprowadzić. Czy w takim przypadku, skoro od wielu lat w pokoju tym trzyma ona śmieci, nie remontuje go i nie sprząta, jest możliwość odzyskanie pokoju?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego – K.p.c.

W mojej ocenie macie Państwo dwie możliwości, pierwsza to próba ustalenia, że służebność wygadała, druga to możliwość wystąpienia do sądu o zamiana służebności na rentę. Osobiście uważam, że znacznie szybsza, tańsza oraz korzystniejsza będzie pierwsza możliwość, to jest wystąpienie z powództwem o ustalenie wygaśnięcia służebności.

Podstawę prawną żądania stanowi art. 293 K.c., art. 297 K.c. w zw. z art. 189 K.p.c. Zgodnie z art. 293 § 1 K.c. służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć.

Powyższy przepis choć dotyczy służebności gruntowej znajduje także zastosowanie do służebności osobistej. Stanowisko takie wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 kwietnia 1968 r., sygn. akt II Cr 187/68, w którego tezie wskazano: „do służebności osobistych ma zastosowanie przepis art. 293 § 1 k.c., a więc i służebność osobista wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć”.

W mojej ocenie Pani jako właściciel nieruchomości jest legitymowana czynnie, bowiem posiada Pani prawo, które dotknięte jest wadą w postaci istnienia służebności osobistej, która nie jest wykonywana przez 10 lat. Z tego powodu nie widzę potrzeby, by czekać 10 lat na założenie takiej sprawy. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, „wygaśnięcie służebności następuje z mocy prawa. Sam upływ terminu jest wystarczający do powstania skutku w postaci wygaśnięcia służebności. Jednakże np. w celu wykreślenia jej z księgi wieczystej wnioskodawca będzie musiał legitymować się orzeczeniem sądu stwierdzającym ten fakt (art. 189 k.p.c.). Charakter tego orzeczenia będzie, z uwagi na treść przepisu, jedynie deklaratoryjny (A. Kuźniar, Glosa do postanowienia SN z dnia 6 lipca 1970 r., III CRN 156/70, LexisNexis nr 296432, OSP 1972, nr 5, s. 199)”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W tej sytuacji należałoby się zastanowić, czy nie wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie wygaśnięcia służebności na mocy art. 189 K.p.c. W pozwie tym należałoby wskazać dowody na poparcie swojego stanowiska. Dobrze byłoby, gdyby udało się nakłonić uprzednich właścicieli do złożenia zeznań w charakterze świadków sąsiadków (o ile ich Pani posiada).

Istotna z punktu widzenia Pani interesu jest treść art. 303 K.c., zgodnie z którym „jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę”.

Uchybienia ze strony uprawnionego, mogące stanowić podstawę żądania zamiany służebności na rentę, muszą mieć charakter rażących. Przepis używa pojęcia uchybień w liczbie mnogiej, z czego wynika, że pojedyncze uchybienie nie może stanowić podstawy zamiany służebności na rentę nawet wówczas, gdy jest poważne, a nawet rażące. W mojej ocenie na podstawie przedstawionego przez Panią stanu faktycznego można próbować wnioskować o zmianę służebności na rentę. Zachowanie osoby uprawnionej jest na pewno zachowaniem rażącym (zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia), a nadto licznym. Zatem przesłanki żądania zmiany w mojej ocenie są spełnione. Inną kwestią jest wysokość takiej renty.

Wyraźnie podkreślić należy nadto, iż zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 stycznia 1992 r., sygn. akt I ACr 484/91, „w świetle przepisu art. 303 kc roszczenie o zamianę służebności osobistej na rentę przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej i to tylko w wypadku, gdy uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Służebnik w domu opieki a sprzedaż mieszkania

Ciocia mojej żony zrobiła darowiznę na jej rzecz ze swojego mieszkania z zapisem dożywotniej i nieodpłatnej służebności mieszkania w całym...

Przepisanie domu za opiekę a zachowek

Czy moim dzieciom należy się zachowek, skoro teściowie przepisali dom szwagrowi za opiekę? Mój mąż, a ich syn, brat nie żyje od 30 lat. Teść od...

Zwrot darowizny i spisanie umowy dożywocia

Mama przekazała mieszkanie córce w formie darowizny. Czy córka może oddać (albo powtórnie darować) matce to mieszkanie, a następnie sporządzić...

Czynsz od męża matki posiadającej służebność

Od 2015 jestem właścicielem mieszkania. Nabyłem je na drodze darowizny od matki. Matka ma dożywotnie prawo korzystania z mieszkania. Mieszkanie jest...

Jak ustanowić dożywocie na rzecz siostry przebywającej w Polsce na podstawie karty pobytu?

W jaki sposób ustanowić dożywocie 1/3 części swej nieruchomości (1/2 części) na rzecz siostry przebywającej w Polsce na podstawie karty pobytu?...

Kupno domu za okazyjną cenę i ustanowienie dożywocia lub służebności dla właściciela

Szwagier jest właścicielem domu i potrzebuje gotówki, więc zwrócił się do mnie z propozycją jego zakupu za okazyjną cenę, ale za możliwość...

Udostępnianie właścicielowi na wakacje całego budynku przez służebnika

Jestem służebnikiem (mam prawo służebności), cyt. z KW: „Nieodpłatna dożywotnia służebność osobista polegająca na prawie zamieszkiwania...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »