Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pozbycie się wpisu o służebności osobistej dziadków

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 30-12-2014

Jestem właścicielką mieszkania, w którym została ustanowiona służebność osobista na rzecz moich dziadków. Dziadek nie żyje, a babcia jest bardzo schorowana i od 7 lat zamieszkuje z moją mamą. Nie ma z nią praktycznie kontaktu. Czy jest jakiś sposób na pozbycie się wpisu o służebności z księgi wieczystej, bo zależy mi na sprzedaży mieszkania? Co robić?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Profesjonalna porada
Maria
Pierwszy kontakt jakiś czas temu, a teraz był kolejny kontakt i porada równie profesjonalna.
Zdzisław, 42 lata, technik mechanik
Wyczerpująca odpowiedz, ocena jak najwyższa.
Wojciech
Usługa została wykonana na piątkę.Napewno będę jeszcze korzystać z usług tej firmy.
Krystyna
Obszerność i profesjonalizm odpowiedzi
Krzysztof, 28 lat, logistyk

Nie będzie Pani miała łatwej sprawy. Są możliwości usunięcia służebności. W przypadku dziadka sprawa jest prosta – służebność wygasła. Co do babci jest gorzej.

Ustanie służebności następuje:

  1. Wskutek jej niewykonywania przez 10 lat (art. 293 Kodeksu cywilnego). W przypadku służebności czynnej (co do rodzajów służebności i związanych z nimi pojęć, zobacz wyjaśnienie: Pojęcie i rodzaje służebności) będzie to oznaczać brak korzystania z nieruchomości sąsiedniej, w przypadku zaś służebności biernych za niewykonywanie uważa się istnienie na nieruchomości czynnej stanu sprzecznego z treścią służebności (np. budynku zasłaniającego światło). W literaturze panuje spór, czy w ten sposób może wygasnąć służebność drogi koniecznej (zobacz wyjaśnienie: Przesłanki ustanowienia drogi koniecznej). Zgodnie z dominującym poglądem służebność drogi koniecznej utrzymuje się tak długo, jak istnieją przesłanki jej ustanowienia, gdyż zastosowanie art. 293 Kodeksu cywilnego byłoby sprzeczne z istotą tego rodzaju służebności (tak W. Kocon, Droga konieczna, 1977, s. 93–94, pogląd ten reprezentuje też S. Rudnicki, Prawo obrotu nieruchomościami, Warszawa 2001, s. 845). Należy jednak wskazać, iż niewykonywanie przez 10 lat służebności drogi koniecznej najczęściej świadczyć będzie o tym, że utraciła ona dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie. W konsekwencji właściciel nieruchomości obciążonej może wówczas wystąpić o zniesienie takiej służebności na podstawie art. 295 Kodeksu cywilnego.
    To wyjście odpada – nie minęło 10 lat.
  2. Wskutek zniesienia służebności na żądanie właściciela nieruchomości: za wynagrodzeniem, jeśli służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa wskutek zmiany stosunków, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości (zmiana stosunków musi mieć charakter obiektywny i to ona właśnie ma spowodować szczególną uciążliwość służebności – zob. art. 294 Kodeksu cywilnego) lub bez wynagrodzenia, jeśli służebność utraciła dla POSIADACZA wszelkie znaczenie – zob. art. 295 Kodeksu cywilnego). 
  3. Wskutek zniesienia służebności w uchwale rady gminy o scaleniu lub podziale nieruchomości, jeśli służebność ustanowiona na nieruchomościach objętych scaleniem lub podziałem stała się zbędna do korzystania z nowo wydzielonych nieruchomości (art. 105 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W praktyce będą to sytuacje podobne do objętych treścią art. 294 i 295 kodeksu cywilnego;
  4. W razie onfuzji, tzn. połączenia w jednej osobie własności nieruchomości władnącej i nieruchomości obciążonej.
  5. Wskutek działania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (czyli nabycia nieruchomości obciążonej w zaufaniu do treści księgi wieczystej, w której nie została wpisana obciążająca nieruchomość służebność; co do tej zasady, zobacz wyjaśnienie: Zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych);
  6. Na skutek pływu terminu, na jaki została ustanowiona.

Z powyższych uwag wynika, że ustanie służebności jest pojęciem najszerszym i obejmuje każdy przypadek, kiedy służebność przestaje z jakiegokolwiek powodu istnieć. Pojęcia wygaśnięcia i zniesienie służebności odnoszą się natomiast do określonych przyczyn ustania służebności.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Pojęcie wygaśnięcia zarezerwowane jest dla ustania służebności:

  • na skutek jej niewykonywania przez lat 10,
  • na skutek tzw. konfuzji,
  • z powodu działania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (na skutek zrzeczenia się służebności przez uprawnionego),
  • w przypadku służebności osobistych wygaśnięcie powoduje też śmierć uprawnionego.

Pojęcie wygaśnięcia odnosi się więc do sytuacji, kiedy ustanie następuje w wyniku sprecyzowanych w ustawie okoliczności, bez konieczności wydania orzeczenia sądu czy podejmowania jakiejś innej czynności. Zajście którejś z podanych okoliczności powoduje więc zawsze koniec istnienia danej służebności, a jeżeli dojdzie do procesu sądowego, wydany w nim wyrok jedynie stwierdzi ten stan rzeczy (będzie tzw. wyrokiem deklaratywnym).

Pojęcie zniesienia dotyczy natomiast sytuacji, kiedy służebność nie jest już konieczna dla prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej. Chodzi tu więc w pierwszym rzędzie o powołane wyżej przypadki, gdy służebność stała się szczególnie uciążliwa wskutek zmiany stosunków lub utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie. Zniesienie wymaga wówczas inicjatywy właściciela nieruchomości obciążonej, który może wystąpić z odpowiednim żądaniem do właściciela nieruchomości obciążonej i dopiero zgoda tego ostatniego na ustanie służebności (wyrażona w jednostronnym oświadczeniu woli o zrzeczeniu się służebności lub w umowie z właścicielem nieruchomości obciążonej, co ma miejsce zwłaszcza, gdy zniesienie następuje za wynagrodzeniem) lub wyrok sądu sprawiają, że służebność ustaje. Orzeczenia sądowe są wtedy konstytutywne.

Wydaje się, że bliskie pojęciu zniesienia jest też zwolnienie nieruchomości od służebności, o którym mowa w art. 290 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego.

Sprawy o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności, jej wygaśnięcie i zniesienie należą zawsze do postępowania procesowego, także gdy dotyczą służebności drogi koniecznej.

Warto wspomnieć o tym, że nawet po wygaśnięciu służebności gruntowej, jeżeli jest ona wpisana do księgi wieczystej, dzięki działaniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych istnieją konsekwencje prawne jej istnienia, mianowicie nabywca nieruchomości władnącej może nadal nabyć tą służebność (uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 8 kwietnia 1983 r.; sygn. akt III CZP 8/83; OSNCP 1983 r. nr 11 poz. 173).

Może Pani wytoczyć powództwo o zniesienie służebności. Ale sąd będzie chciał przesłuchać babcię. I tu zaczną się schody, skoro z babcią nie ma kontaktu. Obawiam się, że sąd będzie chciał ustanowić kuratora dla babci – jako osoby starszej i nieporadnej.

Można to zrobić, ale nie będzie łatwo znieść służebności. Jeśli z babcią jest jakikolwiek kontakt – najlepiej, aby zrzekła się służebności notarialnie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »