Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Próby ograniczenia służebności mieszkania, jak się przeciwstawić?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 21-09-2018

Aktem darowizny przekazałam dom młodszemu synowi. Jednocześnie zobowiązując go do ustanowienia służebności na rzecz starszego syna (chorego na schizofrenię). Zapis w akcie notarialnym brzmi: „X (młodszy syn) za zgodą i na życzenie matki, ustanawia na rzecz Y (starszy syn) dożywotnią i bezpłatną służebność mieszkania, polegającą na korzystaniu przez niego z pomieszczeń aktualnie zajmowanych w domu mieszkalnym wraz ze swobodnym do niego dostępem i korzystaniem z podwórka”. Dodam tylko, że dom posiada dwa niezależne od siebie wejścia. Od jakiegoś czasu młodszy syn naciska starszego, aby ten usunął się z jednego pokoju (zajmuje dwa pokoje, kuchnię i łazienkę). Straszy go, że przyprowadzi ekipę i zrobi przejście ze swojej części do pokoju starszego syna i mu go zabierze (chociaż przynależy on do służebności.). Co można w tej sytuacji zrobić, czy służebnik musi wpuszczać właściciela do domu objętego służebnością?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Służebność mieszkania obejmuje prawo do zamieszkiwania w budynku lub lokalu. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 kwietnia 1985 r., III CRN 71/85, Lex nr 8706 stwierdził, że:

„Służebność ta uprawnia osobę, której przysługuje, nie tylko prawo do korzystania z mieszkania, lecz również z pomieszczeń oraz urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku. Są to uprawnienia tak szerokie, że treść tej służebności jest podobna do treści użytkowania. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.”.

Służebność jest prawem niezbywalnym i wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego.

Zgodnie z art. 302 Kodeksu cywilnego (K.c.) – osoba fizyczna uprawniona do służebności mieszkania może korzystać nie tylko z mieszkania, lecz także z pomieszczeń i urządzeń, przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku, np. piwnice, pralnie, strychy, komórki itp. Co istotne, nie ma tutaj znaczenia, czy z powierzchni wspólnych korzysta z jednej strony uprawniony z tytułu służebności, a z drugiej właściciel nieruchomości obciążonej, czy też inne osoby.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Treść służebności zastrzeżona na rzecz starszego syna obejmuje „dożywotnią i bezpłatną służebność mieszkania, polegającą na korzystaniu przez niego z pomieszczeń aktualnie zajmowanych w domu mieszkalnym wraz ze swobodnym do niego dostępem i korzystaniem z podwórka”.

Należałoby określić, jakie pomieszczenia są aktualnie zajmowane w domu przez syna. Jeżeli tymi pomieszczeniami na dzień ustanowienia tego prawa były „dwa pokoje, kuchnia i łazienka” (rozumiem, że dwa ostatnie pomieszczenia przeznaczone są do wspólnego użytku) to starszy syn ma prawo do korzystania w tych dwóch pokoi, bo taka jest treść służebności.

Młodszy syn nie może więc zabrać mu jednego z tych pokoi. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1991 r., III CZP 109/91, OSNC 1992/5/76: „Właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zmiany treści służebności osobistej mieszkania jedynie w razie powstania ważnej potrzeby gospodarczej (art. 291 w zw. z art. 297 k.c.).” Także młodszy syn musiałby wystąpić do sądu z powództwem o zmianę treści służebności poprzez ograniczenie jej do jednego pokoju.

Starszemu synowi służy ochrona jego prawa. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2007 r., II CSK 330/07, LEX nr 492170: „(…) 2. Służebność mieszkania wiąże się z uprawnieniem do władania rzeczą. Uprawniony może zostać tego władztwa pozbawiony, jego prawo może być też w inny sposób naruszone. Odpowiednie stosowanie przepisów o ochronie własności umożliwia w takim przypadku skorzystanie z ochrony, jaką daje roszczenie windykacyjne lub negatoryjne (art. 222 w zw. z art. 251 K.c.).”

Oznacza to, że musiałby żądać zaniechania naruszeń jego prawa – służebności mieszkania, a gdy to nie poskutkuje, wystąpić z roszczeniem do sądu o ochronę tego prawa przeciwko młodszemu synowi.

Proszę nie zapominać o tym, że właścicielem nieruchomości jest młodszy syn. Nie może Pani myśleć, że służebność to inaczej własność i przypisywać starszemu synowi własności połowy domu, a młodszemu drugiej połowy domu. Aktem darowizny przekazała Pani cały dom jednemu synowi i to on jest jego właścicielem, dodatkowo dom obciążony jest prawem służebności mieszkania.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Śmierć jednego ze służebników

W akcie notarialnym widnieje wpis następującej treści: „małżonkowie X oświadczyli, że na nabytej tym aktem nieruchomości ustanawiają nieodpłatnie na...

Jak rozwiązać problem zapisu służebności w testamencie?

Mama posiadała tylko mieszkanie. W 2004 r. sporządziła notarialny testament, na mocy którego spadkobiercami po połowie zostaliśmy ja i siostra...

Mieszkanie z uciążliwą ciotką mającą umowę dożywocia

Mieszkam we własnym mieszkaniu obciążonym hipoteką. Mamy z mężem rozdzielność, mąż nie jest zameldowany w tym mieszkaniu. Wraz z nami...

Dożywocie a koszty związane z zamieszkiwaniem

Rodzice przepisali na mnie dom w zamian za dożywotnią opiekę. W akcie notarialnym spisano, że wszelkie koszty związane z ich zamieszkiwaniem...

Przesłanki zniesienia służebności, z których może skorzystać właściciel nieruchomości obciążonej

Posiadam działkę budowlaną, na której jest służebność drogi do działki sąsiedniej. Moja działka powstała z podzielenia większej działki, na...

Przekazanie mieszkania tak, by nie wchodziło do zachowku

W jakiej formie możemy wraz z mężem przekazać mieszkanie synowi, aby mieszkanie to nie wchodziło do zachowku? Czy może to być umowa przeniesienia...

Jak zaktualizować księgi wieczyste o służebność dla córki?

Ja i mąż jesteśmy wyłącznymi użytkownikami wieczystymi gruntu i budynków. Budynek mieszkalny rozbudowaliśmy, a gospodarczy zmieniliśmy na...

Sprzedaż majątku a dożywocie

Moi rodzice przekazali gospodarstwo bratu umową darowizny, gdy był kawalerem. Potem się ożenił, małżeństwo trwało 7 lat. Trzy lata temu zginął...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »