Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przedmiot służebności

Anna Sufin • Opublikowane: 30-10-2015

Kupuję mieszkanie i muszę wpisać służebność osobistą polegającą na prawie do zamieszkania w nim teściowi, chcę to zrobić przy podpisaniu aktu notarialnego. Do tej pory ma on służebność w domu, gdzie mieszkam z mężem, teść zgadza się dobrowolnie na przeprowadzkę. Mieszkanie będzie tylko moją własnością, na co mąż się zgadza. Czy zniesienie tej dotychczasowej służebności wymaga kolejnej wizyty u notariusza, czy może to załatwić automatycznie ten notariusz podpisujący akt, jeżeli będzie miał komplet dokumentów? Chcemy tylko zmienić przedmiot służebności, na co wszyscy się zgadzamy.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z Pani opisu wynika, że chce Pani przeprowadzić dwie czynności prawne: zrzeczenie się służebności przez teścia, ustanowionej w aktualnie zamieszkiwanej przez Państwa nieruchomości, oraz ustanowienie służebności o podobnej treści na nieruchomości, którą zamierza Pani zakupić.

Umowę sprzedaży nieruchomości będzie Pani zawierała w formie aktu notarialnego. W podobnej formie należy złożyć oświadczenie właściciela o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości, tu takim ograniczonym prawem rzeczowym ma być służebność mieszkania (art. 245 § 2 Kodeksu cywilnego). Żeby skutecznie ustanowić służebność, konieczne jest zatem oświadczenie właściciela złożone w formie aktu notarialnego, ale także oświadczenie drugiej strony – tej, na której rzecz służebność jest ustanawiana. Dla ważności umowy o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości nie ma znaczenia, w jakiej formie oświadczenie woli złoży nabywca służebności. Nabywca może złożyć oświadczenie woli w dowolny sposób, a więc także ustnie lub nawet per facta concludentia, np. przez rozpoczęcie wykonywania prawa.

Skoro aktem notarialnym nabędzie Pani nieruchomość, nie ma przeszkód, by w tym samym akcie notarialnym wpisać Pani oświadczenie o ustanowieniu służebności osobistej mieszkania na rzecz teścia. Prawo własności i służebność zostaną wtedy wpisane do ksiąg wieczystych jednocześnie, zgodnie z wnioskiem notariusza. Teść złoży oświadczenie dorozumiane, tj. zamieszkując w lokalu.

Zgodnie z art. 246 można zrzec się ograniczonego prawa rzeczowego. Na mocy tego przepisu:

„§ 1. Jeżeli uprawniony zrzeka się ograniczonego prawa rzeczowego, prawo to wygasa. Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa powinno być złożone właścicielowi rzeczy obciążonej.

§ 2. Jednakże gdy ustawa nie stanowi inaczej, a prawo było ujawnione w księdze wieczystej, do jego wygaśnięcia potrzebne jest wykreślenie prawa z księgi wieczystej”.

Przepisy nie wymagają dla zrzeczenia się ograniczonego prawa rzeczowego szczególnej formy (por. wyrok SN z 21.3.1968 r., sygn. akt I CR 32/68). Jednakże aby możliwe było wykreślenie tego prawa z księgi wieczystej, oświadczenie to musi mieć formę pisemną z podpisem notarialnie poświadczonym, bowiem podstawą wpisu do księgi wieczystej może być tylko dokument sporządzony w tej formie, chyba że przepisy szczególne przewidują inną formę (por. art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Dla zrzeczenia się przez teścia służebności na aktualnie zamieszkiwanej przez Państwa nieruchomości konieczne jest przygotowanie jego oświadczenia, skierowanego do właściciela tejże nieruchomości o zrzeczeniu się tego prawa. Oświadczenie takie teść powinien podpisać przed notariuszem (najlepiej przygotować je sobie wcześniej z miejscem na podpis), który następnie poświadczy jego podpis. Tu nie będzie zatem wymagana forma aktu notarialnego. Jeśli umówią się Państwo z notariuszem na ten sam termin, będą Państwo mogli załatwić te sprawy w jednym dniu, natomiast zrzeczenie się służebności nie nastąpi „automatycznie” – teść będzie musiał być obecny i złożyć podpis. Oświadczenie teścia będzie jednak odrębnym oświadczeniem, niezależnym od zawieranej przez Panią umowy sprzedaży nieruchomości. Następnie z wnioskiem o wykreślenie służebnością będą musieli wystąpić już Państwo osobiście, nie uczyni tego notariusz.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Zakwaterowanie wbrew woli właściciela nieruchomości

Teściowa podarowała swojej córce, a mojej żonie, niewielki dom wraz z ustanowieniem służebności mieszkania na swoją rzecz. Teściowa zajmuje...

 

Zobowiązanie do płacenia czynszu przez służebników

Rodzice kilka lat temu przepisali mi mieszkanie umową darowizny z ustanowieniem służebności mieszkania. Umówiliśmy się (poza umową), że będą...

 

Zobowiązania wobec dożywotnika

W zamian za darowiznę domu moja siostra wraz z mężem zostali zobowiązani na rzecz mamy do dożywotniej i bezpłatnej służebności mieszkania oraz...

 

Czy służebność obniża wartość nieruchomości przy podziale majątku?

Czy służebność ustanowiona na rzecz rodziców obniża wartość nieruchomości przy podziale majątku w sądzie? Chodzi o służebność mieszkania.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »