Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie mieszkania tak, by nie wchodziło do zachowku

Marek Gola • Opublikowane: 08-10-2018

W jakiej formie możemy wraz z mężem przekazać mieszkanie synowi, aby mieszkanie to nie wchodziło do zachowku? Czy może to być umowa przeniesienia własności mieszkania w zamian za rentę odpłatną dla nas obojga? Czy renta ta będzie obciążona księgą wieczystą? Czy syn, który otrzyma od nas to mieszkanie, będzie je mógł sprzedać?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

By uchronić Państwa syna przed płaceniem zachowku, prawo własności na rzecz tegoż winno być przeniesione na mocy dożywocia, a nie na mocy darowizny. Istotny z punkt widzenia Państwa interesu jest przepis art. 994 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

Wyraźnie podkreślić należy stanowisko orzecznictwa, które  znajduje wyraz także w doktrynie prawa cywilnego. Andrzej Kidyba w Komentarzu do Kodeksu cywilnego wskazał, iż „darowizny uczynione na rzecz spadkobierców oraz osób uprawnionych do zachowku są doliczane do spadku bez względu na czas ich dokonania”.

Stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 12 listopada 1996 r., sygn. akt I ACr 308/96, zostało poparte przez ten sam Sąd w wyroku z dnia 1 czerwca 2004 r. (sygn. akt I ACa 285/04).

Zgodnie z tezą drugiego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt I ACa 285/04, „na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 k.c.). »A contrario« należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Korzystne z punktu widzenia Państwa byłoby zawarcie umowy dożywocia. Istotna jest tu treść art. 908 § 1, zgodnie z którym „jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”.

Treść prawa dożywocia, a więc zakres zobowiązania się nabywcy nieruchomości do dożywotniego utrzymania zbywcy lub bliskich mu osób, określa z reguły, i to w sposób bardzo szczegółowy, umowa dożywocia. W braku odpowiednich postanowień umownych  nabywca nieruchomości zobowiązany jest do świadczeń określonych w art. 908 § 1.

Umowa dożywocia to odpłatny i wzajemny stosunek cywilnoprawny, tj. regulujący prawa i obowiązki obydwu stron czynności prawnej. Do obliczania zachowku bierzemy bowiem pod uwagę darowizny. Umowa dożywocia jako umowa odpłatna nie jest darowizną i jako taka nie podlega zaliczeniu przy obliczaniu zachowku. Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 lipca 2006 roku (sygn. akt. VI ACa 99/2006), w którym stwierdził, iż „umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy w zamian za świadczenie z ubezpieczenia społecznego, wobec zawarcia w niej elementów z rożnych dziedzin prawa, ma niejednorodny charakter, jednakże ze względu na zakres regulacji oraz cel, jakiemu ma służyć, nie może być ona z punktu widzenia zachowku traktowana tak, jak umowa darowizny w rozumieniu przepisu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, a tylko takie darowizny doliczane są do spadku przy obliczaniu zachowku po myśli przepisu art. 993 Kodeksu cywilnego”.

Wówczas jednak osoby uprawnione do zachowku nie mogą domagać się spłaty od Państwa syna.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Utrzymywanie nieruchomości przekazanej jako służebność osobista

Chcemy przekazać córce nasze mieszkanie własnościowe jako darowiznę. Po załatwieniu służebności chcemy w mieszkaniu tym mieszkać do śmierci mojej...

Dożywocie a koszty związane z zamieszkiwaniem

Rodzice przepisali na mnie dom w zamian za dożywotnią opiekę. W akcie notarialnym spisano, że wszelkie koszty związane z ich zamieszkiwaniem...

Próby ograniczenia służebności mieszkania, jak się przeciwstawić?

Aktem darowizny przekazałam dom młodszemu synowi. Jednocześnie zobowiązując go do ustanowienia służebności na rzecz starszego syna (chorego na...

Przesłanki zniesienia służebności, z których może skorzystać właściciel nieruchomości obciążonej

Posiadam działkę budowlaną, na której jest służebność drogi do działki sąsiedniej. Moja działka powstała z podzielenia większej działki, na...

Jak zaktualizować księgi wieczyste o służebność dla córki?

Ja i mąż jesteśmy wyłącznymi użytkownikami wieczystymi gruntu i budynków. Budynek mieszkalny rozbudowaliśmy, a gospodarczy zmieniliśmy na...

Umowa darowizny sprzed lat a zakres służebności i zachowek

Mój mąż w 1991 r. zawarł ze swoimi rodzicami umowę darowizny gospodarstwa rolnego (do wglądu jej kopia). W akcie notarialnym strony zgodnie...

Umieszczenie matki w DPS która miała dożywocie, a ponoszenie kosztów za pobyt DPS

Siostra moja oraz moje pozostałe rodzeństwo odziedziczyło zapisem majątek po rodzicach. Siostra przejęła całe gospodarstwo wraz z moją mamą (tata nie...

Sprzedaż mieszkania darowanego z zapisem o dożywociu

Kilkanaście lat temu otrzymałam od rodziców w formie darowizny mieszkanie. W akcie notarialnym został umieszczony taki zapis: „(X) niniejszym...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »