Kategoria: Służebność przesyłu

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Służebność przesyłu

Marcin Górecki • Opublikowane: 26-02-2014

Niemal trzydzieści lat temu, wbrew moim protestom, na mojej działce wykopano wodociąg. Działka była już zabudowana – stał na niej dom mieszkalny o szerokości 10 m, a linia wodociągowa jest położona na drodze wjazdowej o szerokości 5 m; jako że działka ma łącznie 18 m szerokości, ograniczenie korzystania jest dość duże. Nie podpisywałem żadnych dokumentów związanych z budową tego wodociągu, przedsiębiorstwo przesyłowe w ogóle się ze mną nie porozumiewało w kwestii służebności przesyłu. Co mogę zrobić w takiej sytuacji?

Marcin Górecki

»Wybrane opinie klientów

Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata
Otrzymałam bardzo precyzyjną, fachowo przygotowaną poradę prawną. 
Anna, księgowa, 56 lat
Profesjonalna porada
Maria
Pierwszy kontakt jakiś czas temu, a teraz był kolejny kontakt i porada równie profesjonalna.
Zdzisław, 42 lata, technik mechanik

Na wstępie pragnę wskazać, że podstawą niniejszej odpowiedzi będą przepisy Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.) dotyczące służebności gruntowych, a w szczególnie służebności przesyłu. Regulacje dotyczące służebności gruntowych znajdują się w art. 285-295 K.c., natomiast dotyczące służebności przesyłu w art. 3051-3054 K.c.

Poniżej pozwolę sobie przedstawić Panu kilka rozwiązań prawnych niniejszej sytuacji.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie będzie Panu przysługiwało powództwo obejmuje roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem przez usunięcie linii przesyłowej i zasądzenie odpowiedniej kwoty tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości w związku z przeprowadzeniem przez nią instalacji.

Trudno jednakże wskazać na ewentualny wynika przedmiotowej sprawy. Sąd rozpatrując zagadnienie, będzie badał z jednej strony, w jaki sposób linia wodociągowa ogranicza Pana prawo do korzystania z nieruchomości, w jakim stopniu ingeruje w prawo własności, a z drugiej – badał faktyczną możliwość usunięcia tych linii, a także jakie będą tego konsekwencje, w szczególności – czy nie przyniesie to przedsiębiorstwu przesyłowemu (zakładowi wodociągowemu) nadmiernego uszczerbku.

Natomiast na pewno należy się Panu stosowne odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, stanowiące równowartość miesięcznego czynszu pomnożonego przez liczbę miesięcy, za które chce Pan żądać odszkodowania, jednak nie więcej niż za okres 10 lat w związku z przedawnieniem roszczenia.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Proszę również mieć na uwadze, że ma Pan możliwość w przedmiotowej sprawie wystąpić do przedsiębiorstwa przesyłowego z ofertą zawarcia umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. W takim wypadku linia pozostałby na terenie Pańskiej nieruchomości, natomiast przedsiębiorstwo powinno opłacić odpowiednie, ustalone przez strony wynagrodzenie. Podstawę powyższego znajdziemy w art. 3051 K.c., który stanowi, że: „Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu)”.

Jednakże jeżeli brak będzie zgody którejkolwiek ze stron na zawarcie powyższej umowy, każda ze stron może żądać ustanowienia przez sąd służebności za odpowiednim wynagrodzeniem. Stanowi o tym art. 3052 K.c.:

„§1. Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.

§ 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu”.

Może się Pan zatem zwrócić również do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Oczywiście powyższe będzie miało zastosowanie, jeżeli nie wyrazi Pan zgody na utrzymanie na Pana nieruchomości linii wodociągowej.

Wskazał Pan również, że linia znajduje się na terenie Pańskiej nieruchomości blisko 30 lat, co mogłoby wskazywać na możliwość zasiedzenia służebności w związku z upływem okresu 30 lat. Co prawda istnieje taka możliwość na mocy art. 292 K.c., który stanowi: „Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio”.

W przedmiotowej sprawie takie zasiedzenie byłoby możliwe w sytuacji, gdyby korzystanie z urządzenia (linii) trwało nieprzerwanie przez 30 lat, w związku z wybudowaniem linii bez zgody właściciela. W chwili budowy przedsiębiorstwo przesyłowe było w złej wierze, co powoduje wydłużenie terminu potrzebnego do zasiedzenia do lat 30. Jednakże jak wynika z przytoczonego powyżej przepisu, aby przedsiębiorstwo przesyłowe zasiedziało służebność, konieczne jest korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia. O ile linia wodociągowa jest urządzeniem trwałym, o tyle na pewno nie jest widoczna, moim zdaniem nie ma więc podstaw do zasiedzenia służebności. Przy tym zasiedzenie, o którym mowa, polegałoby właśnie na powstaniu służebności przesyłu z mocy prawa. Taka służebność powoduje, że przedsiębiorstwo przesyłowe jest uprawnione do korzystania z przedmiotowej linii z mocy samego prawa, oczywiście po stwierdzeniu powyższego postanowieniem sądu.

Oczywiście również w tej sytuacji będzie przysługiwać Panu wynagrodzenie za korzystanie ze służebności, a za okres wcześniejszy, tzn. przed ustanowieniem ewentualnej służebności, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto, jak wskazałem wyżej, obecnie również przysługuje Panu takie odszkodowanie, natomiast jego wysokość zależy już od okoliczności faktycznych.

Proszę również mieć na uwadze, że ustanowiona służebność powinna w możliwie najmniejszym stopniu stanowić uciążliwość dla nieruchomości obciążonej. Możliwe jest więc również po jej ustanowieniu wystąpienie na drogę postępowania sądowego w celu zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności. Realizacji tej zasady służy art. 291 K.c., który dotyczy zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności gruntowej z ważnej potrzeby gospodarczej po stronie nieruchomości obciążonej, na żądanie jej właściciela. Powyższa norma prawna, poprzez treść art. 3054 K.c., ma także odpowiednie zastosowanie do służebności przesyłu.

Art. 291 K.c. stanowi, że jeżeli po ustanowieniu służebności gruntowej powstanie ważna potrzeba gospodarcza, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać za wynagrodzeniem zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności, chyba że żądana zmiana przyniosłaby niewspółmierny uszczerbek nieruchomości władnącej.

Takie roszczenie jest dopuszczalne dopiero, gdy służebność powstała w drodze czynności prawnej lub w wyniku orzeczenia (postanowienia) sądu.

Art. 3054 K.c. stanowi, że do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

Warto również w pierwszej kolejności zwrócić się do przedsiębiorstwa przesyłowego ze stosownym żądaniem, a dopiero w razie braku stosownej reakcji – do sądu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »