Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spory dotyczące stanu drogi

Anna Sufin • Opublikowane: 04-05-2015

Kupiliśmy dom, mamy wpis o służebności drogi, która prowadzi m.in. do naszej posesji (leży na końcu drogi). Pogoda i korzystanie z nieutwardzonej nawierzchni spowodowały pogorszenie się stanu drogi. Wspólnie z sąsiadem z domu obok udaliśmy się do właściciela, żeby ustalić kwestię jej naprawy. Jego zdaniem my powinniśmy zapłacić za renowację najwięcej, bo mieszkamy najdalej i mamy dwa samochody (sąsiad jeden). Później właściciel w ogóle stwierdził, że on nie dołoży się do naprawy. Jak rozwiązać sprawiedliwie ten spór?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Ustanawiając na rzecz Pana nieruchomości służebność drogi, obciążono nieruchomość wspomnianego w pytaniu właściciela prawem, którego treść polega na tym, że może Pan korzystać w oznaczonym zakresie (tj. w zakresie prawa przechodu i przejazdu) z nieruchomości właściciela (art. 285 § 1 Kodeksu cywilnego, dalej: K.c.). Korzystanie z takiego prawa wiąże się z utrzymywaniem nieruchomości właściciela w takim stanie, by mógł Pan swoje uprawnienie wykonywać.

Obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności można określić w umowie o ustanowieniu służebności gruntowej. Nie pisze Pan jednak w pytaniu, by taką umowę Panowie zawierali. Wnioskuję zatem, że nie ma umowy i należy stosować przepisy ustawy. Jeśli te ostatnie nie będą wystarczająco precyzyjne, zastosowanie znajdą zasady współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych (por. Burian, Komentarz do art. 289 k.c., red. E. Gniewek, Legalis). Zgodnie bowiem z art. 287 K.c. zakres służebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia społecznego i przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych. Proszę jednak dokładnie zorientować się, czy jednak nie podejmowali Państwo jakichś ustaleń umownych (np. w akcie ustanawiającym służebność).

Art. 289 § 1 K.c. stanowi, że o ile nie zawarto odmiennej umowy, obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej (tj. Pana). Przepis ten nakłada obowiązek utrzymania tych urządzeń na właściciela nieruchomości władnącej bez względu na to, czy z urządzeń tych korzysta tylko on, czy też wspólnie z właścicielem nieruchomości służebnej (tak: Burian, wyżej cyt.). Przepis ten dotyczy takich urządzeń, które są konieczne do wykonywania służebności, a także takich modernizacji i zmian technicznych, których wykonywanie służebności wymaga (por. M. Balwicka-Szczyrba, Komentarz do art. 289 Kodeksu cywilnego, LEX). Za „urządzenie” w rozumieniu tego przepisu rozumie się także utwardzenie nawierzchni wytyczonej drogi (por. orzeczenie SN z dnia 26 listopada 1959 r., sygn. akt I CR 516/59, OSNC 1962, nr 1, poz. 8). Sąd Najwyższy wskazał, że obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności drogi koniecznej w braku odmiennej umowy obejmuje swoim zakresem zarówno obowiązek wybudowania odpowiednich urządzeń, jeśli są potrzebne (np. utwardzenie drogi), jak i późniejsze ich utrzymywanie w należytym stanie (remonty, wymiana nawierzchni, zachowanie w czystości, zapewnienie odpływu wody itp.), stosownie do sposobu korzystania z drogi i przeznaczenia nieruchomości władnącej oraz obciążonej (czy przejazd samochodami osobowymi, czy wielotonażowymi ciężarówkami, czy dostęp dla użytku mieszkańców, czy także dla prowadzenia działalności gospodarczej itd.) (wyrok z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II CSK 30/10, Biul. SN 2010, nr 10, s. 14).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Nie może zatem być wątpliwości, że właściciel działki stanowiącej drogę nie będzie zobowiązany do utrzymywania tej drogi.

Pozostaje zatem kwestia, jak Państwo jako współużytkujący nieruchomość na zasadzie służebności gruntowej winni podzielić się kosztami remontu drogi.

„Relacje między zobowiązanym i uprawnionym w zakresie utrzymania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowych kształtowane są przez przepisy prawa zobowiązań” (Burian, wyżej cyt.). Z tego też względu do odpowiedzialności właścicieli nieruchomości władnących należałoby stosować przepisy o solidarności dłużników. To Właściciel będzie mógł żądać od Państwa wykonania remontu w ten sposób, że może tego żądać od jednego z Państwa bądź od wszystkich, według swego wyboru, przy czym wykonanie remontu przez jednego z właścicieli nieruchomości władnących zwalnia pozostałych (art. 366 K.c.; por. 370 K.c.).

Trzeba uznać, że taka sama relacja o charakterze obligacyjnym zachodzi między właścicielami nieruchomości obciążonych. Zgodnie z art. 376 § 1 K.c. „jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych”.

Nawet gdyby podważyć koncepcję o stosowaniu przepisów dotyczących stosunków obligacyjnych, już samo odwołanie się do art. 287 K.c., tj. do zasad współżycia społecznego, każe w mojej ocenie równo rozdzielić koszty między wszystkimi właścicielami nieruchomości władnących, którzy korzystają z drogi. Nadmieniam jednak, że nie pozostawałaby bez argumentów ocena, że w kosztach nie powinni partycypować właściciele, który faktycznie nie korzystali i nie będą korzystać z drogi – taka argumentacja byłaby bardziej przekonująca w momencie, gdyby rzeczywiście aktualny stan drogi był spowodowany głównie intensywnym korzystaniem z niej dwóch właścicieli.

Podsumowując, niestety właściciel może skutecznie uchylać się od partycypacji w utrzymaniu drogi, mogą Panowie natomiast próbować dochodzić odpowiedniej części kwot od pozostałych właścicieli nieruchomości władnących. Nie jest jednak wykluczone, iż ci skutecznie uchylą się od obowiązku zapłaty, jeśli ewentualnie orzekający w sprawie sąd stwierdzi, że mając na względzie zasady współżycia społecznego, brak jest podstaw, by obciążać ich takim kosztem.

Żeby ustalić adresy właścicieli działek, mogą Państwo zwrócić się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o udostępnienie danych ze zbioru PESEL (druk wniosku znajduje się na stronach internetowych ministerstwa), wykazując swój interes prawny.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Koszty urzędowe ustanowienia służebności drogi

Chciałbym się zorientować, jakie są koszty urzędowe ustanowienia służebności drogowej. Czyli jakie opłaty musiałbym wnieść do urzędu skarbowego, sądu,...

Konflikt z sąsiadem o drogę dojazdową

Mam dwa budynki: mieszkalny i gospodarczy. Aby dojechać do tego gospodarczego, korzystam z drogi służebnej (użyteczność wieczysta) wobec innych...

Kto płaci za wybudowanie nowej drogi?

Kupiłam kilka lat temu działkę budowlaną wraz z ustanowioną służebnością dojazdu do niej. Podobnie zrobiło kilka innych osób i powstało małe...

Długość trwania służebności gruntowej

Jestem właścicielką działki, która w dziale I księgi wieczystej ma wpisane prawo służebności gruntowej. Ale do mojej działki nigdy nie mogłam...

Przejazd grzecznościowy

Mieszkam w domu. Między nieruchomością a ogrodzeniem działki jest ok. 6 m, którędy to miał przejazd grzecznościowy mój sąsiad – jego pole...

Wydzielony pas wjazdu na działki

Moja babcia x lat temu sprzedała sąsiadowi swoją część działki. W umowie zapisano, że kupujący i sprzedający wydzielają pas z własnych...

Bezprzedmiotowa służebność

W wyniku podziału działki służebność drogowa wpisana w księdze dzielonej działki została przeniesiona do ksiąg wieczystych wydzielonych działek....

Koszty remontu wspólnej drogi służebnej

Korzystam ze służebności drogi gruntowej sąsiadów (10 domostw), aby dojechać do swojego domu. Mam na to wpis w księdze wieczystej. Droga ma długość...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »