Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sprzedaż mieszkania darowanego z zapisem o dożywociu

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 03-05-2019

Kilkanaście lat temu otrzymałam od rodziców w formie darowizny mieszkanie. W akcie notarialnym został umieszczony taki zapis: „(X) niniejszym oświadcza, iż użycza rodzicom swoim (Y, Z) na żądanie darczyńców, nieodpłatnie, dożywotnio do współzamieszkiwania cały lokal oznaczony numerem (…), a małżonkowie (Y, Z) wyrażają zgodę na to użyczenie.”. Obecnie noszę się z zamiarem sprzedaży tego mieszkania i zastanawiam się, czy znajdę ewentualnego nabywcę, jeśli taki zapis o dożywociu znajduje się w akcie notarialnym. Nadmienię też, że moi rodzice są po rozwodzie i każde z nich mieszka w innym mieście. Czy powinnam im formalnie wypowiedzieć to dożywocie? Czy wspomniany zapis nie będzie przeszkodą w sprzedaży tego mieszkania?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Profesjonalna porada
Maria
Pierwszy kontakt jakiś czas temu, a teraz był kolejny kontakt i porada równie profesjonalna.
Zdzisław, 42 lata, technik mechanik
Wyczerpująca odpowiedz, ocena jak najwyższa.
Wojciech
Usługa została wykonana na piątkę.Napewno będę jeszcze korzystać z usług tej firmy.
Krystyna
Obszerność i profesjonalizm odpowiedzi
Krzysztof, 28 lat, logistyk

Z opisu wynika, że w akcie notarialnym znalazł się zapis o użyczeniu, a nie o służebność.

Przepisy o użyczeniu nie regulują terminów wypowiedzenia przy rozwiązaniu tego rodzaju stosunku prawnego, jednak zakończenie użyczenia lokalu może uwzględniać analogiczne stosowanie terminów przewidzianych dla wypowiedzenia najmu, z uwagi na zbliżony charakter tych dwóch stosunków prawnych.

Stosunek użyczenia ma charakter jednostronnie zobowiązujący. Jest to umowa nieodpłatna, zawierana w celu niesienia bezinteresownej pomocy osobie, która takiej pomocy oczekuje. Użyczający za swoją uczynność wobec biorącego, za pozbawienie siebie użytku z rzeczy, nie otrzymuje żadnej korzyści. Jeśli umowa ta zostaje zawarta na czas nieokreślony, może zostać wypowiedziana przez użyczającego, co powoduje wygaśnięcie stosunku użyczenia.

Nie określili Państwo w umowie przyczyn wypowiedzenia użyczenia, znajdują więc zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

Jeśli czas trwania umowy został przez strony oznaczony (wprost albo w sposób dorozumiany, a więc przez wskazanie konkretnego okresu, wyszczególnienie daty lub inne określenie czasu, np. przez opis zdarzeń lub zjawisk przyrodniczych, ewentualnie przez scharakteryzowanie celu umowy), użyczenie kończy się z upływem tego czasu.

Przyjmuje się, że dożywotnie użyczenie jest użyczeniem na czas określony.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zawarcie umowy użyczenia na czas oznaczony nie stoi na przeszkodzie jej rozwiązaniu i żądaniu przez użyczającego zwrotu rzeczy, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 716 K.c. Przy czym wskażę, że wyliczenie tych przesłanek nie jest wyczerpujące.

Ocena przesłanek uzasadniających żądanie zwrotu rzeczy zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Tytułem przykładu można stwierdzić, że żądanie zwrotu rzeczy przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, będzie uzasadnione wtedy, gdy:

  1. biorący rzecz w używanie w sposób powtarzalny narusza właściwości lub przeznaczenie rzeczy albo postanowienia umowy obowiązujące w tym zakresie; jednakże również jednorazowe albo krótkotrwałe naruszenie może być uznane za wykładnik działania dłużnika, które uzasadnia żądanie zwrotu, jeśli jest rażące lub rokuje zachowanie sprzeczne z treścią zobowiązania również w przyszłości;
  2. rzecz oddana w użyczenie staje się potrzebna użyczającemu także wtedy, gdy – z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy – uzasadnione jest inne nią rozporządzenie, np. gdy użyczający na skutek nieoczekiwanego pogorszenia sytuacji życiowej zmuszony jest rzecz dotychczas użyczoną wynająć celem uzyskania środków utrzymania (tak: uchwała SN z dnia 8 lipca 1992 r., III CZP 81/92, OSNCP 1993, nr 3, poz. 30);
  3. domownik użyczającego zajmujący jego lokal na zasadach użyczenia (bezpłatnego użytkowania) zrywa wspólne gospodarstwo domowe lub uporczywym zachowaniem uniemożliwia dalsze wspólne korzystanie z lokalu (tak: uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 6 kwietnia 1970 r., III CZP 61/69, OSNCP 1971, nr 7-8, poz. 118, oraz uchwały SN z dnia 18 lipca 1984 r., III CZP 42/84, OSNCP 1985, nr 2-3, poz. 25, z glosami K. Zagrobelnego, NP 1986, nr 6, s. 92; M. Nazara, OSPiKA 1986, nr 5, poz. 106 i K. Stefaniuka, OSPiKA 1986, nr 5, poz. 106; por. także wyrok SW dla m.st. Warszawy z dnia 12 maja 1958 r., Cr 480/58, OSPiKA 1958, nr 11, poz. 281 z glosą F. Błahuty);
  4. mający rzecz w używaniu oddaje ją osobie trzeciej, nie mając na to zgody wierzyciela, albo nie będąc do tego zmuszonym przez okoliczności; chodzi tu o okoliczności niezależne od dłużnika, a więc zarówno wynikające z siły wyższej (pożar, powódź, silny mróz itp.), jak i z aktualnej sytuacji życiowej mającego rzecz w używaniu (choroba, nagła konieczność wyjazdu, przejściowa utrata możliwości pieczy nad rzeczą itp.).

Jeśli zachodzą te okoliczności – może Pani wypowiedzieć użyczenie. Nie będzie to stanowiło naruszenia prawa. Powinna Pani wiedzieć, że rodzice mogą uznać, iż z powodu wypowiedzenia użyczenia dokonała Pani czynności, którą można nazwać niewdzięcznością, powodującą możliwość odwołania darowizny. Proszę rozważyć także taką ewentualność jako odpowiedź rodziców na Pani wypowiedzenie.

Rozwiązać użyczenie może Pani na dwa sposoby: albo za pomocą podpisu obu stron – wspólnie, albo poprzez wypowiedzenie na piśmie przesłane tak, aby mieć dowód, że je Pani wypowiedziała.

Skoro rodzice nie mieszkają w tym mieszkaniu, czyli, jak wnoszę, nie jest im ono potrzebne, najlepiej byłoby podpisać z nimi porozumienie o rozwiązaniu umowy użyczenia. To będzie najpewniejsze i najlepiej zabezpieczy potencjalnego kupca.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »