Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Treść służebności a treść dożywocia

Mateusz Rzeszowski • Opublikowane: 30-06-2017

Nieruchomość została obciążona – cytat z aktu notarialnego – „dożywotnią i bezpłatną służebnością mieszkania polegającą na prawie korzystania ze wszystkich pomieszczeń dolnej kondygnacji budynku mieszkalnego, w skład których wchodzą dwa pokoje, kuchnia, łazienka, korytarz, kotłownia oraz wejście z podwórza przez garaż, z prawie korzystania z garażu do samochodu i kuchni letniej przy budynku gospodarczym z ogrzaniem, korzystaniem z energii elektrycznej, wody, gazów i mediów z prawem do swobodnego poruszania się po całym budynku i po całym obejściu oraz do korzystania z ogródka warzywnego, ogrodu z drzewami owocowymi i kurnika. Obdarowani zobowiązują się do sprawowania opieki nad darującymi i udzielania im wszelkiej pomocy zwłaszcza w chorobie”. Pytanie dotyczy właściwie ostatniego zdania, czy to nie są elementy prawa dożywocia? Ponadto, czy w przypadku zbycia takiej nieruchomości nowy nabywca jest również zobowiązany do sprawowania opieki i udzielania pomocy w chorobie? Jeżeli tak, to jak się zwolnić od tego obowiązku?

Mateusz Rzeszowski

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Słusznie zauważyła Pani, iż wpis ujawniony w księdze wieczystej statuuje postanowienia umowy dożywocia określonej w art. 908 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Ponadto, jak wynika z § 2 omawianej regulacji, jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia. W opisanym przez Panią stanie faktycznym mamy właśnie do czynienia z sytuacją wskazaną w art. 908 §2 Kodeksu Cywilnego, tj. ustanowieniu użytkowania na nieruchomości na rzecz dożywotnika.

Kwestie zbycia nieruchomości obciążonej dożywociem reguluje art. 910 Kodeksu cywilnego, zgodnie z nim:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„Art. 910

§ 1. Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia. Do takiego obciążenia stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych.

§ 2. W razie zbycia nieruchomości obciążonej prawem dożywocia nabywca ponosi także osobistą odpowiedzialność za świadczenia tym prawem objęte, chyba że stały się wymagalne w czasie, kiedy nieruchomość nie była jego własnością. Osobista odpowiedzialność współwłaścicieli jest solidarna”.

Jak wynika z cytowanego przepisu, zbycie nieruchomości obciążonej dożywociem powoduje automatyczne przeniesienie obowiązku wywiązania się z postanowień umowy dożywocia na nabywcę nieruchomości. Tak więc zobowiązanym do realizacji umowy dożywocia jest każdoczesny właściciel nieruchomości. Dzieje się tak, ponieważ umowa dożywocia jest umową związaną z nieruchomością, ze względu na stosowanie przepisów dotyczących ograniczonych praw rzeczowych (choć dożywocie samo w sobie ograniczonym prawem rzeczowym nie jest). Jak czytamy w § 2 cytowanego przepisu, w razie zbycia nieruchomości obciążonej prawem dożywocia nabywca ponosi także osobistą odpowiedzialność za świadczenia tym prawem objęte, a więc zobowiązany jest nie tylko udostępnienia dożywotnikowi określonej w umowie części nieruchomości do swobodnego użytkowania, lecz także jak ma to miejsce w tym przypadku, do sprawowania opieki nad dożywotnikami i udzielania im wszelkiej pomocy zwłaszcza w chorobie.

Jeśli chodzi o kwestię możliwości zwolnienia się przez nabywcę nieruchomości z takiego obowiązku, to wskazać należy, że decyzja należy tu przede wszystkim do dożywotnika. Otóż, jak stanowi art. 914 Kodeksu cywilnego, jeżeli zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie zbył otrzymaną nieruchomość, dożywotnik może żądać zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego prawa. Możliwe jest zatem już w momencie zbywania nieruchomości zawarcie odpowiedniej umowy z dożywotnikiem, w której zgadza się on na zmianę formy realizacji umowy dożywocia.

Należy zauważyć, iż możliwość zamiany dożywocia na rentę, czyli świadczenie, które nie będzie już obciążało nabywcy nieruchomości, przewidziana została także w art. 913 § 1 Kodeksu cywilnego: „jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień”.

Jak czytamy, w razie powstania pomiędzy dożywotnikiem a zobowiązanym konfliktu, także możliwe jest zwolnienie nieruchomości z prawa dożywocia i w tej sytuacji, zarówno dożywotnik jak i zobowiązany mogą wystąpić z takim roszczeniem do sądu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Ustanowienie służebności mieszkania dla konkubenta

Mieszkam w mieszkaniu będącym własnością mojej konkubiny. Chciałbym ustanowić w tym mieszkaniu – za jej zgodą – nieodpłatną...

Wycena służebności na potrzeby sprawy o podział majątku

Przed 10 laty ojciec przekazał synowi i jego małżonce półtorahektarową nieruchomość. Na nieruchomości tej znajduje się dom mieszkalny i budynek...

Scedowanie służebności na resztę rodzeństwa

Rodzeństwo otrzymało nieruchomość od rodziców, zawarta została umowa dożywocia między rodzicami a dziećmi. W związku z nieporozumieniami...

Przepisanie nieruchomości za dożywotnią służebność

Współwłaściciel proponuje mi przepisać swoją cześć nieruchomości na niego za dożywotnią służebność, tym samym stanie się właścicielem całości....

Kredyt hipoteczny a dożywotnia służebność

Sprawa dotyczy kredytu hipotecznego a dożywotniej służebności teściów. Żona otrzymała aktem darowizny działkę z domem. Ustanowiono dożywotnią...

Śmierć jednego ze służebników

W akcie notarialnym widnieje wpis następującej treści: „małżonkowie X oświadczyli, że na nabytej tym aktem nieruchomości ustanawiają nieodpłatnie na...

Przeniesienie służebności z mieszkania na dom

Pytanie dotyczy przeniesienia służebności z mieszkania na dom. Posiadam mieszkanie, które chciałbym sprzedać, ale jest zapisana służebność na moją...

Naciski na przepisanie nieruchomości w zamian za służebność

Mamy problem w rodzinie. Moja ciocia i wujek obiecali przepisać swój dom jednej z dwóch córek w zamian za służebność. W tym domu...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »