Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ustanowienie służebności przesyłu

Janusz Polanowski • Opublikowane: 05-03-2014

Moje pytanie dotyczy ustanowienia służebności przesyłu. Pewna firma budowlana zwróciła się do mnie z prośbą o wyrażenie zgody na postawienie na mojej działce trzech słupów, na których zostanie poprowadzona linia energetyczna na teren budowy nowego osiedla (prawdopodobny czas zakończenia budowy – koniec przyszłego roku). Na jakich zasadach mogę wyrazić na to zgodę?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

W zakresie normatywnym szczególnie ważne są przepisy Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.), ponieważ w tej ustawie zawarto przepisy o własności oraz o ograniczonych prawach rzeczowych (art. 244 i następne K.c.), do których zalicza się służebności (art. 286 i następne K.c.). Gdyby miało dojść do sporu prawnego, to proszę pamiętać o bardzo dużym znaczeniu dowodów – art. 6 K.c. oraz art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo: K.p.c.). Postępowania sądowego (przynajmniej w tradycyjnej „wersji”) można uniknąć – np. dzięki zawarciu ugody (art. 917, art. 918 K.c.); osiągnięciu porozumienia powinna służyć (i często służy) mediacja, której ustawodawca poświęcił zespół przepisów procedury cywilnej (od art. 1831 do art. 18315 K.p.c.).

Wspomniałem o rozwiązaniach ugodowych, ponieważ zakładam możliwość skorzystania z nich w tym przypadku. Proszę przypatrzeć się swojej nieruchomości (art. 46 K.c.) – czyli potencjalnej nieruchomości obciążonej – w sposób możliwie obiektywny. Zachęcam również Pana do opracowaniu planu własnego działania – zapewne w różnych wersjach. Sporządzając taki plan, należałoby zacząć od wskazania zalet oraz wad wyrażenia przeprowadzenia instalacji elektrycznej przez Pańską nieruchomość – zarówno ogólnie, jak i szczegółowo (w tym z uwzględnieniem przebiegu instalacji). Niefortunne zlokalizowanie instalacji tymczasowej to pół biedy (aczkolwiek prowizorki niekiedy funkcjonują długo). Znacznie większym problemem mogłoby być takie usytuowanie stałej instalacji elektrycznej (lub innej), które utrudniałoby Panu stosowne korzystanie z danej nieruchomości – np. inwestycję budowlaną, przeprowadzenie ważnych dla Pana instalacji, usytuowanie wjazdu na posesję. Rodzaj linii energetycznej (napowietrzna albo podziemna) oraz usytuowanie samej linii oraz związanych z nią urządzeń (np. skrzynek na przełączniki) mogą mieć znaczenie. Konsultacja ze specjalistą lub kimś z doświadczeniami inwestycyjnymi może okazać się pomocna.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Niżej zamieściłem wypisy z przepisów Kodeksu cywilnego. Proszę zwrócić szczególną uwagę na zakres uprawnień właściciela. Skoro sprawę można załatwić przez porozumienie, to proponuję unikać zarówno nadmiernej ustępliwości (w końcu to Pańska nieruchomość), jak i demonstrowania uprawnień właścicielskich. Przed podpisaniem czegokolwiek należy bardzo dokładnie przeczytać i rozważyć treść, pod którą miałby zostać złożony podpis (zostawianie tzw. światła między tekstem a podpisem może okazać się ryzykowne). Lepiej odłożyć sfinalizowanie sprawy na jakiś czas, niż później szukać – np. w przepisach o wadach oświadczenia woli (art. 82 i następne K.c.) – możliwości „odkręcenia” sprawy; zasada swobody umów (wyrażona w artykule 3531 K.c.) ma duże znaczenie praktyczne, więc lepiej dokładnie rozważyć i omówić wszystkie zagadnienia (zwłaszcza ważne), niż potem szukać „dróg odwrotu”.

Moim zdaniem byłoby ryzykowne składanie przez Pana jakichkolwiek deklaracji przed skontaktowaniem się z miejscowym dostawcą energii elektrycznej. W zakładach energetycznych są komórki organizacyjne, w których można omówić różne zagadnienia związane z inwestycjami. Kontakt z danym przedsiębiorstwem energetycznym powinien dać Panu przynajmniej wstępną odpowiedź na pytanie, czy chodzi (chodzić może) o ustanowienie przez Pana – wyłącznie w formie aktu notarialnego (art. 245 K.c. w związku z art. 158 K.c.) – służebności przesyłu (art. 3051 i następne K.c.), czy też o inne rozwiązanie.

Proszę zauważyć, że w przepisach – czterech artykułach (począwszy od art. 3051 K.c.) – o służebności przesyłu ustawodawca zdecydował, że dana instalacja (np. energetyczna) ma stanowić składnik przedsiębiorstwa (np. energetycznego). Różne instalacje (np. energetyczne, wodociągowe, gazowe) można – w zakresie interesującym odbiorców indywidualnych – podzielić na: instalację właściwą oraz na przyłącze. Ten podział może wydawać się nieistotnym szczegółem, chodzi jednak o coś ważnego – również w zakresie rodzaju służebności.

Gdyby przez Pańską nieruchomość miała przebiegać linia energetyczna (stanowiąca składnik przedsiębiorstwa energetycznego), to mogłoby wchodzić w grę ustanowienie służebności przesyłu – w jej ścisłym rozumieniu (art. 3051 i następne K.c.); służebność przesyłu byłaby ustanowiona na rzecz danego przedsiębiorstwa z sektora energetycznego. Gdyby zaś chodziło o przyłącze (a zdarzają się dość długie przyłącza), to mogłoby wchodzić w grę ustanowienie służebności gruntowej (art. 285 i następne K.c.) o treści podobnej do służebności przesyłu – byłaby to jednak służebnośc gruntowa, której treść zostałaby doprecyzowana umownie, co zapewne znalazłoby wyraz w treści aktu notarialnego; służebność taka zostałaby ustanowiona zapewne na rzecz odbiorcy docelowego. Takim odbiorcą mógłby być inwestor (np. deweloper); w przyszłości – skoro teraz chodzi o budowę osiedla mieszkaniowego – zapewne doszłoby do powstania przynajmniej jednej wspólnoty mieszkaniowej. Zmieniłyby się wtedy podmioty uprawnione na podstawie danej służebności – proponowałbym niezwłoczne (czyli bez zbędnej zwłoki) ujawnianie takich zmian w księdze wieczystej (wniosek o wpisanie do księgi wieczystej samej służebności jest oczywistością).

Jako właściciel działki ma Pan duże możliwości, co odnosi się również do formy (sposobu) wyrażenia zgody na przeprowadzenie linii elektrycznej przez Pański grunt. Poza ustanowieniem służebności – w tym służebności przesyłu – w grę wchodzić mogą również inne rozwiązania. Jako przykład – ponieważ chodzi o nieruchomość – warto zaakcentować znaczenie umowy dzierżawy (art. 693 i następne K.c.). Rozsądek podpowiada, by dzierżawa – jako np. przejściowy „surogat” służebności – była rzeczywiście rozwiązaniem krótkotrwałym; bezpieczeństwo (zwłaszcza z Pana perspektywy) skłania do zasygnalizowania możliwości zażądania, by druga strona umowy (np. umowy dzierżawy) zobowiązała się do zlikwidowania całej tymczasowej linii energetycznej do z góry i jednoznacznie określonej daty (na odcinku dotyczącym Pana).

Proponuję także dokładnie sprawdzić, kto (jaki podmiot prawa) miałby być beneficjentem proponowanego rozwiązania. Może chodzić tylko o rozwiązanie przejściowe (w postaci zapewnienia zasilania na placu budowy), ale możliwe jest również coś o dużo poważniejszym znaczeniu – zapewnienie przez Pana nieruchomość dostaw energii elektrycznej (również) do odnośnego osiedla. Samo zasilanie placu budowy (na czas realizacji inwestycji) może odbywać się na różnych zasadach – zapewne strony zgodziłyby się na zawarcie umowy dzierżawy. Znacznie większe znaczenie miałoby zasilanie już wybudowanego osiedla – w takim przypadku ustanowienie służebności przesyłu byłoby zapewne najbardziej rozsądnym rozwiązaniem.

Pozostaje zagadnienie odpłatności za korzystanie z Pani nieruchomości – zarówno w przypadku samej umowy zobowiązaniowej (np. umowy dzierżawy), jak i w przypadku ustanowienia służebności (np. służebności przesyłu). Niekiedy w mediach pojawiają się informacje o „przymiarkach” do wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie służebności przesyłu – w tym ustanowienia „tabel” z oficjalnymi wskaźnikami, ułatwiającymi ustalenie odpłatności. Teraz tego nie ma, więc należy odwołać się do zasady swobody umów (art. 3531 K.c.) – strony albo sąd (w przypadku braku uzgodnień między stronami) mają prawo decydować o wysokości i formie opłaty (corocznie lub jeden raz); proponuję umówić się co do tego, kto pokryje koszty sporządzenia aktu notarialnego (niezbędnego dla ustanowienia służebności) oraz wpisania służebności w sądowym wydziale ksiąg wieczystych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Służebność przesyłu

Niemal trzydzieści lat temu, wbrew moim protestom, na mojej działce wykopano wodociąg. Działka była już zabudowana – stał na niej dom mieszkalny...

Służebność przesyłu za wynagrodzeniem

Na moim gruncie znajduje się gazociąg jamalski. Czy mogę żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem ? Na jaką kwotę...

Umowa o ustanowienie służebności przesyłu

15 lat temu kupiłem nieruchomość, na której stoi słup energetyczny. Niedawno okazało się, że pod ziemią poprowadzono przewód elektryczny do sąsiedniej...

Wynagrodzenie za służebność przesyłu kanalizacji

Gmina planuje budowę kanalizacji na pasie terenu należącym do mojej działki. Wystąpiono do mnie o ustanowienie służebności przesyłu obejmującej prawo...

Odszkodowanie za słupy energetyczne

Od 2011 r. jestem właścicielem działki rolnej. W latach dziewięćdziesiątych moi rodzice dzierżawili te grunty, a potem zostali ich właścicielami....

Negocjacje w sprawie ustanowienia służebności przesyłu

Jestem właścicielką działki. Planowana jest budowa linii wysokiego napięcia, która ma przebiegać przez moją nieruchomość. Przedsiębiorstwo przesyłowe...

Wieczysta dzierżawa działki z urządzeniami elektroenergetycznymi

Nabyłem wieczystą dzierżawę działki, na której znajdują się urządzenia elektroenergetyczne należące do PGE. Część z nich pochodzi z lat 70.,...

Doprowadzenie prądu do siedliska

Zaczynam budowę domu i chciałabym doprowadzić prąd do mojej działki. Jest to działka rolna, buduję się jako rolnik, czyli zakładam siedlisko. Moja...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »