Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Usunięcie brata z mieszkania od babci

Marek Gola • Opublikowane: 06-07-2015

Otrzymałam od babci w darowiźnie mieszkanie. Dożywotnio mogą w nim mieszkać jednak także trze moi bracia. Niestety mamy problemy z jednym z nich i chciałabym, aby się wyprowadził. Nie chce jednak tego zrobić dobrowolnie. Co mogę zrobić, aby usunąć go z mieszkania?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Z treści Pani pytania wynika, iż tytułem darowizny otrzymała Pani od babci nieruchomość. Nieruchomość ma być jednak obciążona prawem dożywotniego zamieszkiwania przez Pani braci. Wolą Pani jest, by jeden z braci się wyprowadził.

W pierwszej kolejności zasadne jest ustalenie, czy na rzecz Pani brata oficjalnie zostało ustanowione prawo służebności osobistej, czy jedynie babcia, darując Pani nieruchomość, wskazała na Pani obowiązek w tym zakresie, ale w żaden sposób formalnie go nie ustanowiła. Konieczne byłoby zatem ustalenie treści księgi wieczystej. Jeżeli posiada Pani numer księgi wieczystej, w każdym momencie jest Pani w stanie sprawdzić jej treść na stronie internetowej https://ekw.ms.gov.pl/eukw/pdcbdkw.html. Najważniejszy z punktu widzenia Pani interesu jest Dział III, bowiem jeżeli babcia ustanowiła na rzecz brata służebność osobistą, służebność ta winna być, ale nie musi być wpisana do księgi wieczystej do tego właśnie.

W dalszej kolejności należy zastanowić się, co Pani rozumie pod pojęciem „problemy z bratem”. Ustawodawca przewidział bowiem możliwość zamiany służebności na rentę. Poniżej pozwalam sobie przedstawić, jakie warunki związane z taką zamianą.

Nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista), tj. nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Stosownie do treści art. 298 zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych.

Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego. Służebności osobiste są niezbywalne. Nie można również przenieść uprawnienia do ich wykonywania.

Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletniości. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi.

Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku. Jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę.

Jak wskazuje się w doktrynie, „zakres i sposób wykonywania służebności osobistej określa przede wszystkim umowa stron, a dopiero w braku postanowień umowy stosuje się kryterium osobistych potrzeb uprawnionego, wynikających z rodzaju służebności, zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych, które w warunkach wiejskich odgrywają dużą rolę, zwłaszcza przy wykonywaniu służebności mieszkania i innych służebności o charakterze przeważnie alimentacyjnym, na rzecz starszych wiekiem rolników. Kryteria te są zmienne i zależne od okoliczności faktycznych występujących w sprawie” (S. Rudnicki, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2007).

Istotna z punktu widzenia Pani interesu jest treść art. 303 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę”.

Uchybienia ze strony uprawnionego, mogące stanowić podstawę żądania zamiany służebności na rentę, muszą mieć charakter rażących. Przepis używa pojęcia uchybień w liczbie mnogiej, z czego wynika, że pojedyncze uchybienie nie może stanowić podstawy zamiany służebności na rentę nawet wówczas, gdy jest poważne, a nawet rażące. W mojej ocenie na podstawie przedstawionego przez Panią stanu faktycznego nie można wywodzić, czy są podstawy do zmiany prawa na rentę, czy też nie.

Wyraźnie podkreślić należy nadto, iż zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 stycznia 1992 r., sygn. akt I ACr 484/91, „w świetle przepisu art. 303 kc roszczenie o zamianę służebności osobistej na rentę przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej i to tylko w wypadku, gdy uprawniony z tytułu służebności osobistej dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Służebność mieszkania własnościowego

Kilka lat temu nabyłam spółdzielcze własnościowe mieszkanie jako osoba rozwiedziona. Mam trzy córki. W tym roku wyszłam za mąż ponownie (mój obecny...

Zmiana osoby, której przekazano gospodarstwo rolne

Rodzice w 1988 r. przekazali notarialnie nieodpłatnie gospodarstwo rolne mojemu bratu w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników....

Faktyczne pozbawienie władztwa

Mam notarialnie gwarantowaną służebność osobistą, czyli prawo do użytkowania jednego pokoju oraz pozostałych pomieszczeń wspólnie z właścicielem...

Odszkodowanie za utraconą służebność mieszkania a podatek

W związku ze sprzedażą domu przez syndyka, w którym miałam służebność mieszkania, dostałam określoną kwotę odszkodowania za utraconą...

Usunięcie z domu matki-alkoholiczki

Jestem właścicielem domu. Mama zbyła swoją służebności mieszkania na moją rzecz (u notariusza). Ja jednak pozwoliłem jej nadal zajmować jej część...

Obniżenie wysokość zachowku ze względu na obciążenie służebnością

Moi dziadkowie 6 lat temu aktem notarialnym darowali dom swojemu synowi (a mojemu wujkowi), gwarantując sobie równocześnie prawo do mieszkania...

Przedmiot służebności

Kupuję mieszkanie i muszę wpisać służebność osobistą polegającą na prawie do zamieszkania w nim teściowi, chcę to zrobić przy podpisaniu aktu...

Służebność osobista a własne cele mieszkaniowe

Przed 4 laty otrzymaliśmy z siostrą od rodziców darowiznę w postaci nieruchomości (dom na działce). Została też ustanowiona służebność...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »