Kategoria: Służebność drogi

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Możliwość uzyskania prawa przejazdu przez działki sąsiadów

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 28-01-2019

Posiadam działkę budowlaną z budynkiem mieszkalnym z tymczasowym dostępem do drogi publicznej poprzez działki sąsiadów. Droga przebiega przez teren zalewowy i uniemożliwia mi dostęp do posesji w okresach zalewowych. Z innej strony działki dostęp do drogi publicznej jest dużo mniej skomplikowany, jednak przebiega przez trzy działki sąsiadów, z czego dwie nie mają prawnego właściciela (nieuregulowane sprawy spadkowe). Jaka jest możliwość uzyskania prawa przejazdu przez te działki i z jakim kosztem się liczyć?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata
Otrzymałam bardzo precyzyjną, fachowo przygotowaną poradę prawną. 
Anna, księgowa, 56 lat
Profesjonalna porada
Maria
Pierwszy kontakt jakiś czas temu, a teraz był kolejny kontakt i porada równie profesjonalna.
Zdzisław, 42 lata, technik mechanik

Służebności drogi koniecznej jest uregulowana jest w art. 145 Kodeksu cywilnego. Służebność drogi koniecznej może być ustanowiona na rzecz nieruchomości, która:

 

  • nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub
  • nie ma odpowiedniego dostępu do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich.

 

Jak nakazuje art. 145 § 2 zdanie pierwsze, przeprowadzenie drogi koniecznej powinno nastąpić z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić.

 

Z treści art. 145 Kodeksu cywilnego wynika, że ustanowienie służebności drogi koniecznej może nastąpić nie tylko wtedy, gdy nieruchomość w ogóle nie ma dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, ale także, gdy dostęp co prawda istnieje, tyle że jest „nieodpowiedni”. Kryterium „odpowiedniości” jest niewątpliwie nieostre i wymaga konkretyzacji w rozważanych stanach faktycznych. Najogólniej powiedzieć można, iż dostęp uznany zostanie za nieodpowiedni, jeśli nie da się z niego korzystać tak, by możliwe było użytkowanie nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Ciągłe zalewanie dojazdu jest odpowiednim argumentem.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

 

Przykładem może być np. sytuacja, gdy przejazd drogą, do której istnieje dostęp, przez znaczną część roku jest utrudniony lub niemożliwy ze względu na jej zły stan techniczny (zobacz uchwałę Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 sierpnia 1985 r.; sygn. akt III CZP 44/85) lub gdy wyjazd z nieruchomości przylegającej do drogi publicznej stwarza niebezpieczeństwo dla właściciela tej nieruchomości, jak i innych uczestników ruchu drogowego (zobacz postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 7 lipca 1999 r.; sygn. akt II CKN 786/98).

 

Wynagrodzenie za ustanowienie drogi koniecznej nie jest odszkodowaniem, lecz powinno stanowić świadczenie ekwiwalentne, pełni więc funkcję ceny i ma charakter obligacji realnej, obowiązek bowiem jego uiszczenia wynika ze stosunku prawnorzeczowego, jakim jest ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego. Wynagrodzenie należy się za samo ustanowienie służebności drogowej i jest niezależne od szkody właściciela nieruchomości obciążonej, jeżeli zaś właściciel poniesie na skutek ustanowienia służebności drogi koniecznej szkodę, to obowiązany jest wykazać jej wysokość (tak SN w orzeczeniu z 8 maja 2000 r., sygn. akt V CKN 43/2000). Sąd, ustanawiając służebność, orzeka o wynagrodzeniu z urzędu, niezależnie od wniosku właściciela nieruchomości służebnej, chyba że uprawniony zrzekł się wynagrodzenia. W razie nieprzyznania wynagrodzenia w sprawie o ustanowienie służebności nie ma przeszkód do dochodzenia go w drodze procesu.

 

Wynagrodzenie powinno być określone jako świadczenie jednorazowe, jednakże orzecznictwo Sądu Najwyższego – aprobowane przez część doktryny – dopuszcza możliwość określenia wynagrodzenia w formie świadczeń okresowych (orzeczenie SN z 17 stycznia 1969 r., sygn. akt III CRN 379/68; z 15 września 1986 r., sygn. akt III CZP 43/86,), które w razie zmiany stosunków mogą być zmienione (art. 907 § 2 Kodeksu cywilnego – orzeczenie SN z 8 września 1988 r., sygn. akt III CZP 76/88).

 

Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogowej ustala się według cen rynkowych; nie ma żadnych ustawowych wskazówek, jak należy określić jego podstawę. W piśmiennictwie wysuwane są różne propozycje, nie może bowiem być jednolitej zasady dla niemożliwych do przewidzenia stanów faktycznych. Jako kryteria pomocnicze wchodzą w rachubę: szczególne zwiększenie wartości nieruchomości władnącej, obniżenie wartości nieruchomości służebnej, którego źródłem jest uzyskanie przez nią prawnie gwarantowanego dostępu do drogi publicznej lub budynków gospodarskich, a wreszcie straty poniesione przez właściciela nieruchomości obciążonej, np. w postaci utraty pożytków z zajętego pod drogę pasa gruntu. W tym wypadku w drodze analogii można posłużyć się sposobem obliczania wartości świadczeń powtarzających się dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn (art. 13 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn). Według tego sposobu wynagrodzenie ustala się przez pomnożenie rocznej wartości utraconych pożytków i dochodów przez 25.

 

Wniosek podlega opłacie 200 zł, do tego dojdą zapewne koszty geodety i być może biegłego ds szacowania w zakresie ustalenia opłaty za służebność drogi. Tu mogą się wahać w granicach 2000–3000 zł. Niestety opłaty za ustanowienie służebności należnej właścicielom nieruchomości obciążonych nie określę.

 

Niestety będzie trzeba wskazać wszystkich właścicieli działek sąsiednich, więc jeśli działka ma nieuregulowany stan własności, trzeba będzie się tym zająć. Ma Pan w tym interes prawny, wniosek o stwierdzenie praw do spadku z Pana inicjatywy będzie przez sąd przyjęty – oczywiście będzie Pan musiał ustalić spadkobierców.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »