Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wieczysta dzierżawa działki z urządzeniami elektroenergetycznymi

Katarzyna Siwiec • Opublikowane: 13-05-2015

Nabyłem wieczystą dzierżawę działki, na której znajdują się urządzenia elektroenergetyczne należące do PGE. Część z nich pochodzi z lat 70., a część ustawiono 2–3 lata temu. PGE twierdzi, że ma prawo do służebności wieczystej za darmo. Czy ma rację?

Katarzyna Siwiec

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

W stosunku do tych urządzeń z lat 70. można przyjąć, że zakład energetyczny ma rację, wyjaśnię Panu poniżej szczegółowo kwestie zasiedzenia służebności, bo na to PGE się zapewne powoła.

Otóż, zgodnie z treścią art. 292 Kodeksu cywilnego służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio.

Co do zasady przesłanki zasiedzenia – jeśli bieg terminu zasiedzenia nie został przerwany – są spełnione, bo stacja i linie są na działce od ponad 30 lat. Dla przykładu wniosek właściciela nieruchomości o ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem przerywa bieg terminu zasiedzenia tej służebności (tak SN w uchwale z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt III CZP 124/10, tak też postanowienie z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V CSK 502/10). Zakładam, że żadnych takich ruchów z Pana strony czy ewentualnie poprzedniego właściciela działki nie było.

Nabycie służebności przez zasiedzenie następuje nieodpłatnie. Oznacza to, że właściciel nieruchomości obciążonej, czyli w tym przypadku Pan, nie może domagać się wynagrodzenia z tytułu korzystania z nieruchomości za okres przypadający po powstaniu służebności, tj. po upływie terminu zasiedzenia służebności.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Ponieważ służebność przesyłu wprowadzono do Kodeksu cywilnego w 2008 roku, wyjaśnię jeszcze, że dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu w ruchu przedsiębiorstwa. W nauce prawa przyjmuje się, że skoro ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, między innymi w zakresie zasiedzenia służebności przesyłu, należy przyjąć, że jeżeli termin prowadzący do zasiedzenia służebności upłynął przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (to jest przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 maja 2008 r.), to sąd stwierdzi nabycie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, jeżeli zaś po tej dacie – sąd stwierdzi zasiedzenie służebności przesyłu.

Ponieważ PGE jest przedsiębiorstwem z udziałem własności państwowej, to wyjaśnię jeszcze kwestie związane z zasiedzeniem służebności właśnie przez przedsiębiorstwo państwowe.

M.in. w wyroku wydanym w sprawie o sygn. IV CSK 291/09 Sąd Najwyższy stwierdził, że skutki prawne związane z posiadaniem samoistnym przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości mogły powstać tylko na rzecz Skarbu Państwa, a nie na rzecz tego przedsiębiorstwa przesyłowego, a tym samym możliwe było nabycie przez zasiedzenie służebności przed datą 1 lutego 1989 roku.

Ponadto, jak się uważa w praktyce, okres posiadania przez Skarb Państwa przed 1 lutego 1989 r. można doliczyć do okresu posiadania przez przedsiębiorstwa, które zostały w 1990 r. uwłaszczone na urządzeniach przesyłowych, a konkretnie 5 grudnia 1990 roku w zw. z art. 2 ustawy o zmianie ustawy gospodarce nieruchomościami.

Potwierdzają to m.in. także poniższe wyroki:

„Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V CSK 502/10

1. Posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe urządzeń energetycznych oraz cudzej nieruchomości, na której zostały posadowione, jest posiadaniem w rozumieniu art. 352 k.c. i może prowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu (art. 292 w zw. z art. 172 k.c.).

2. »Odpowiednie« stosowanie do biegu zasiedzenia przepisów o biegu przedawnienia roszczeń (art. 175 k.c.), nie pozwala pominąć celu zasiedzenia, którym jest uporządkowanie długotrwałych stosunków prawnorzeczowych i zmobilizowanie biernego właściciela do zajęcia się przedmiotem swojej własności. Nie można również pominąć funkcji przerwy biegu terminu zasiedzenia, którą jest uniemożliwienie posiadaczowi zasiedzenia nieruchomości. Jednocześnie przy wykładni art. 123 § 1 pkt 1 k.c. dla celów zasiedzenia służebności przesyłu należy uwzględnić, że zgodnie z art. 3054 oraz art. 292 k.c. przepisy o zasiedzeniu i o służebnościach gruntowych stosuje się w tym wypadku także tylko"odpowiednio". Biorąc pod uwagę swoisty charakter posiadania służebności oraz charakter i cel służebności przesyłu, trzeba przyjąć, że w tym przypadku »czynnością przedsięwziętą przed sądem bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia«, w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 1 k.c., jest także akcja właściciela nieruchomości zmierzająca do zmiany rodzaju posiadania służebności przesyłu na posiadanie określone wolą właściciela nieruchomości.

3. Z uwagi na cel służebności przesyłu, czynności właściciela nieruchomości zmierzające bezpośrednio do pozbawienia posiadacza posiadania służebności byłyby z reguły nieskuteczne, gdyż nakazanie rozebrania urządzeń przesyłowych koniecznych do zapewnienia wielu użytkownikom określonych mediów niezbędnych współcześnie do normalnego życia, musiałoby by być w większości przypadków ocenione jako oczywiście sprzeczne z interesem społecznym. Dlatego nieracjonalne byłoby żądanie od właściciela w takiej sytuacji akcji windykacyjnej lub negatoryjnej, z reguły skazanych na niepowodzenie. Przyznanie właścicielowi w art. 3052 § 2 k.c. prawa żądania ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem wskazuje, że celem ustawodawcy było przede wszystkim uregulowanie takich sytuacji w sposób umowny lub zastąpienie umowy orzeczeniem sądowym, co odpowiada interesom posiadacza i właściciela, jak również interesowi społecznemu i jest najwłaściwszym sposobem uregulowania stosunków prawnorzeczowych wynikających z posiadania przez przedsiębiorstwo przesyłowe służebności przesyłu. Właściciel występujący z wnioskiem, o którym mowa w art. 3052 § 2 k.c. przejawia niewątpliwie aktywność skierowaną na podkreślenie, że jest właścicielem nieruchomości, chce odzyskać pełnię praw właścicielskich i uregulować, zgodnie ze swoją wolą, sposób korzystania z nieruchomości przez posiadacza służebności. Działanie takie zmierza też niewątpliwie do zmiany rodzaju posiadania posiadacza służebności - z posiadania nieruchomości w zakresie służebności przesyłu, które posiadacz wykonywał dla siebie, niezależnie od woli właściciela nieruchomości - na posiadanie służebności zgodne z wolą właściciela. Zgłoszenie przez właściciela wniosku na podstawie art. 3052 § 2 k.c. prowadzi do zmiany świadomości posiadacza, który nie może już twierdzić, że jego posiadanie służebności jest samodzielne i właściciel go nie kwestionuje. Zmienia się zatem rodzaj posiadania posiadacza służebności, co wyłącza możliwość uznania go od tej chwili za posiadacza"samoistnego" służebności, a tym samym wyłącza możliwość nabycia służebności przez zasiedzenie. Zgłoszenie takiego wniosku jest zatem czynnością, o jakiej mowa w art. 123 § 1 pkt 1 k.c., spełnia bowiem cel przerwy biegu zasiedzenia, którym jest uniemożliwienie posiadaczowi nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt IV CSK 183/11

Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż posiadanie służebności przesyłowej przez przedsiębiorstwo państwowe przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny z 1989 r. nie było posiadaniem w rozumieniu art. 352 § 1 k.c. i nie mogło prowadzić do zasiedzenia”.

Dlatego w opisanym przez Pana przypadku rzeczywiście mogło dojść do bezpłatnego zasiedzenia służebności. Natomiast jeśli coś 3 lata temu postawiono Panu nowego na działce, bez Pana zgody (lub zgody poprzedniego właściciela), to wnioski byłyby tu odmienne, bowiem do zasiedzenia w oczywisty sposób nie doszło.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Służebność przesyłu za wynagrodzeniem

Na moim gruncie znajduje się gazociąg jamalski. Czy mogę żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem ? Na jaką kwotę...

Ustanowienie służebności przesyłu

Moje pytanie dotyczy ustanowienia służebności przesyłu . Pewna firma budowlana zwróciła się do mnie z prośbą o wyrażenie zgody...

Samodzielne obliczenie wartości gruntu

Na mojej działce przedsiębiorstwo przesyłowe chce położyć gazociąg. Proponowana umowa służebności przesyłu zakłada śmieszną cenę. Wykonałem...

W jaki sposób uzyskać odszkodowanie za słupy energetyczne i linie?

Na mojej działce znajduje się kilka słupów energetycznych i linia przesyłowa. Działkę posiadam od 10 lat, wcześniej należała do rodziców. Słupy są...

Zasiedzenie służebności przesyłu przez zakład energetyczny

Na mojej działce stoi „jedną nogą” słup elektryczny i na długości około 100 m znajduje się linia (nad działką wzdłuż granicy). Linia ma...

Podpisanie zgody na linię wysokiego napięcia

Jestem właścicielką dużej działki. Kilka lat temu zbudowano tam linię wysokiego napięcia, na co podpisałam zgodę i dostałam 600 zł (!)...

Uporządkowanie spraw związanych ze służebnością przesyłu

Moja mama kupiła w latach 70. działke budowlaną. Okazało się jednak, że pod ziemią przechodzi gazociąg i budowa domu na tym terenie jest...

Uzyskanie mieszkania rodzica w zamian za opiekę

Matka jest jedynym właścicielem mieszkania wartego ok. 200 tys. zł. Moje pytanie dotyczy zabezpieczenia uzyskania od niej po jej śmierci tego właśnie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »