Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wykonywanie służebności gruntowej

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 05-03-2014

Moje pytanie dotyczy sposobu wykonywania służebności gruntowej. Sąd ustanowił służebność drogi koniecznej na mojej działce. W uzasadnieniu wyroku napisano, że „taki sposób dojazdu [do sąsiada, który wytoczył proces] istniał od dawna”. W rzeczywistości droga przebiegała zawsze nieco dalej, a na mojej działce rosną stare drzewa i stoi brama. Moja apelacja została jednak oddalona. Sąsiad poinformował mnie, że będzie budować drogę i że wystąpił o zgodę na wycinkę drzew. Czy ma prawo to zrobić bez mojej zgody?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Zgodnie z art. 288 Kodeksu cywilnego (dalej – K.c.) służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej.

Zasady etycznego postępowania, wyprowadzane w naszym społeczeństwie z chrześcijańskiego systemu wartości, wypełniające dość nieokreślone pojęcie „zasad współżycia społecznego”, decydują – przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych – o zakresie i sposobie wykonywania służebności gruntowej dopiero wtedy, gdy nie ma „innych danych”, przez które należy rozumieć przede wszystkim wolę samych stron, a jeżeli służebność powstała w inny sposób niż na podstawie czynności prawnej – cel służebności wynikający z jej rodzaju, charakteru i konkretnego stanu faktycznego. Ogólną regułą jest przy tym wskazana w art. 288 K.c. potrzeba wykonywania służebności gruntowej w sposób jak najmniej utrudniający korzystanie z nieruchomości obciążonej.

Jak wynika z powyższego, o właściwej wykładni obu wymienionych przepisów decydują w dużym stopniu elementy ocenne, niemożliwe do zdefiniowania w oderwaniu od danej sprawy. Wydaje się, że należy brać zawsze pod uwagę, że każde obciążenie nieruchomości służebnością gruntową stanowi ograniczenie uprawnień właściciela, zmniejszające użyteczność, a więc także wartość nieruchomości obciążonej. Dlatego przy ustalaniu zakresu służebności gruntowej i określaniu sposobu jej wykonywania wskazana jest duża ostrożność i wstrzemięźliwość. Trzeba bowiem pamiętać o tym, że służebności gruntowe są środkiem koniecznym, który ma zaradzić przede wszystkim niekorzystnej konfiguracji nieruchomości, co powinno być stopniowo eliminowane (w szczególności w rolnictwie) w drodze zmiany struktury gospodarstw rolnych, głównie przez likwidację tzw. szachownicy gruntów. Należy przy tym pamiętać o tym, że wraz z postępem i unowocześnianiem gospodarstw rolnych ulegają też zmianie oceny potrzeb i możliwości tych gospodarstw.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W orzecznictwie sądowym ustalono pewne metody i sposoby wykładni, jednakże niektóre z przedstawionych tam ocen i wskazówek – uzasadnione być może w okresie wydania danego orzeczenia – obecnie straciły na aktualności albo stały się wręcz nie do przyjęcia w nowym ustroju. Przykładowo jednak można wskazać, których aktualności w obecnym okresie nie można podważać.

W orzeczeniu z 13 września 1968 r. (II CR 313/67; OSPiKA 10/69, poz. 204) Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że korzystanie z gruntu zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem przez właścicieli wymaga nieraz – w miarę rozwoju gospodarczego – intensywniejszego korzystania z drogi służebnej, a w szczególności zwiększenia liczby przejazdów lub użycia innych niż dotychczas pojazdów. Nie może to być uważane za rozszerzenie służebności. To samo odnieść należy do sytuacji, w której uprawniony korzysta z drogi łączącej go z drogą publiczną dla pojazdów do gruntów dzierżawionych, położonych przy drodze publicznej lub dalej.

O obowiązku utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej rozstrzyga przede wszystkim umowa stron, a dopiero w braku postanowień umowy ma zastosowanie reguła zawarta w art. 289, według której obowiązek ten spoczywa na tym, czyja nieruchomość odnosi z ustanowienia służebności korzyść – czyli na właścicielu nieruchomości władnącej. Obowiązek ten spoczywa na właścicielu nieruchomości służebnej tylko wtedy, gdy został na niego włożony – w umowie, w orzeczeniu sądowym lub decyzji administracyjnej, ustanawiających służebność. W tym ostatnim wypadku odpowiedzialność właściciela nieruchomości obciążonej nie ogranicza się tylko do odpowiedzialności rzeczowej, ale obejmuje także odpowiedzialność osobistą całym jego majątkiem. Nie ma przepisu stanowiącego, że w razie zbycia nieruchomości służebnej nowy właściciel przejmuje także ex lege (łac. według prawa) odpowiedzialność osobistą.

Obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej dotyczy tylko tych urządzeń, które istniały już w czasie ustanowienia służebności. Obowiązek ten zatem nie obejmuje kosztów ich wykonania.

Według mnie powinien Pan zakwestionować wycinkę drzew i zgłosić odpowiedni sprzeciw, legitymując się własnością gruntu.

Jeśli zaś nie ma innej możliwości, aby zapewnić dojazd wyznaczonym pasem – będzie poważny problem. Musi Pan bowiem – jako właściciel nieruchomości obciążonej – umożliwić dojazd do działki sąsiada w sposób określony w wyroku (aby wypowiedzieć się bardziej szczegółowo na ten temat, musiałabym znać treść jego uzasadnienia). Sąsiad będzie mógł nawet sądownie uzyskać nakaz umożliwienia budowy drogi.

Zasadniczo sąsiad ma więc prawo do korzystania ze służebności drogi tak, jak orzekł sąd. Nie może natomiast niszczyć Pańskiego mienia – np. bramy.

W art 291 K.c. określono, że po ustanowieniu służebności z ważnych powodów właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zmiany treści służebności.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Ustanowienie służebności osobistej

Po śmierci mojej mamy jej majątek (czyli połowa mieszkania) został podzielony pomiędzy mojego ojczyma i mnie po połowie, tak że ja zostałem...

Korzystanie ze służebności

W akcie notarialnym jest ustanowiona nieodpłatna służebność gruntowa polegająca na prawie przechodu, przejazdu oraz przeprowadzenia urządzeń...

Służebność gruntowa

Mój problem dotyczy służebności gruntowej . Jestem właścicielką domu położonego przy drodze wewnętrznej prywatnej łączącej się...

Służebność przejścia

Jestem właścicielem działki letniskowej. Nie mam dojścia do pobliskiego jeziora. Aby tam dotrzeć, muszę przejść przez działkę bratowej i potem...

Bezprawne korzystanie z działki bez ustanowionej służebności

Od kilku lat jestem posiadaczem działki z założoną księgą wieczystą (bez służebności). Przez moją działkę sąsiedzi zrobili sobie przejazd...

Roszczenia z tytułu korzystania przez gminę z działki

Czy mam prawo do jakichkolwiek roszczeń z tytułu korzystania przez gminę z mojej działki? Przez całą jej długość przebiega kanalizacja, co...

Problem z parkującym na mojej działce sąsiadem

Jestem właścicielem działki obciążonej drogą konieczną na rzecz sąsiada na podstawie wyroku sądowego. Przez moją działkę sąsiad ma dojazd do drogi...

Rozładunek na terenie działki ze służebnością

Posiadam działkę obciążoną służebnością przejścia i przechodu na rzecz innej działki. W zeszłym tygodniu właściciel drugiej działki...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »