Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zawieranie niekorzystnych umów o media przez służebnika

Monika Wycykał • Opublikowane: 12-12-2016

Często się zdarza, że osoby starsze, nakłaniane przez nieuczciwych przedstawicieli firm, zawierają niepotrzebne i niekorzystnie umowy o media. Czy dożywotnia służebność mieszkania chroni osobę w podeszłym wieku przed zawieraniem niekorzystnych umów? Jeśli na przykład babcia – niebędąca właścicielem mieszkania, bo przekazała je za dożywocie – podpisze jakąś umowę o zmianę operatora, czy ta umowa będzie ważna?

Monika Wycykał

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Służebność mieszkania jest jedną z form służebności osobistych, czyli ograniczonych praw rzeczowych związanych z własnością nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 285 w związku z art. 296 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. 2016 r., poz. 380, z późn. zm. – dalej „K.c.”) – służebność osobista polega na obciążeniu konkretnej nieruchomości (gruntu, budynku lub lokalu) na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść polega bądź na tym, że osoba uprawniona może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem osoby uprawnionej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu prawa własności danej nieruchomości.

Do służebności mieszkania bezpośrednio odnoszą się przepisy art. 301-302 K.c., które mówią, że:

  1. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletniości (art. 301 § 1 K.c.);
  2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi (art. 301 § 2 K.c.);
  3. Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku (art. 302 § 1 K.c.);
  4. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne (art. 302 § 2 K.c.).

W praktyce ustanowienie służebności mieszkania najczęściej towarzyszy przeniesieniu własności nieruchomości na inną osobę np. w drodze darowizny — przykładowo babcia daruje własność mieszkania wnukom, a wnuki zobowiązują się, że babcia do końca życia będzie mogła przebywać w tym mieszkaniu. Skutkiem przeniesienia własności nieruchomości i ustanowienia służebności mieszkania jest to, że pierwotny właściciel (w naszym przykładzie: babcia) traci uprawnienia właściciela i w związku z powyższym nie może chociażby dokonać sprzedaży mieszkania albo ustanowić ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości, np. hipoteki, użytkowania, służebności. Jednocześnie były właściciel posiada tytuł prawny do przebywania w mieszkaniu do chwili swojej śmierci i w razie naruszenia swojego prawa przez osoby, którym przekazał nieruchomość, może skutecznie domagać się dopuszczenia go do korzystania z mieszkania.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

A zatem osoba przekazująca własność nieruchomości w zamian za dożywotnią służebność mieszkania nie może zawierać umów, które dotyczyłyby prawa własności, a zwłaszcza jego przeniesienia lub ograniczenia. Nie wpływa to jednak w żaden sposób na możliwość zawierania umów innego typu, np. umów o usługi telekomunikacyjne, które pozostają w sferze nie praw rzeczowych, a stosunków zobowiązaniowych. Czasem prawa rzeczowe i stosunki zobowiązaniowe łączą się, jak to się dzieje chociażby w przypadku umowy sprzedaży nieruchomości, gdzie przedmiotem umowy jest przeniesienie własności nieruchomości. Jednakże w sytuacji najmu lokalu nie mamy do czynienia z żadnym prawem rzeczowym, związanym z własnością (najemca nie uzyskuje własności ani nie otrzymuje ograniczonego prawa rzeczowego), a uprawnienie do zajmowania nieruchomości wynika ze stosunku zobowiązaniowego (umowy najmu).

Zdolność zawierania umów zależy przede wszystkim od tego, czy dana osoba posiada zdolność do czynności prawnych. Zgodnie z art. 11 K.c. „pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości”, natomiast zgodnie z art. 12 K.c. „nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie”. Ponadto ograniczona zdolność do czynności prawnych przysługuje osobom między 13 a 18 rokiem życia oraz osobom ubezwłasnowolnionym częściowo. Brak zdolności do czynności prawnych powoduje, że czynność z mocy prawa jest nieważna, natomiast ograniczona zdolność do czynności prawnych — że ważność czynności zależy od jej potwierdzenia przez przedstawiciela ustawowego.

Przeniesienie własności nieruchomości i ustanowienie służebności mieszkania to czynności z zakresu praw rzeczowych, które nie wywołują skutku w odniesieniu do zdolności do czynności prawnych. Oznacza to, że Pani babcia — o ile nie zostanie ubezwłasnowolniona częściowo lub całkowicie — posiada pełną zdolność do czynności prawnych i umowy przez nią zawierane co do zasady będą ważne, chyba, że wystąpi jedna z wad oświadczenia woli, polegająca na:

  1. braku rozeznania w zakresie własnych czynności lub braku swobody w ich podejmowaniu;
  2. umyślnym wprowadzeniu w błąd przez osobę zainteresowaną zawarciem umowy;
  3. zastosowaniu podstępu przez osobę zainteresowaną zawarciem umowy.

„Art. 82. Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych”.

„Art. 84. § 1. W razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej.

§ 2. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny)”.

„Art. 86. § 1. Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

§ 2. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna”.

Czynność prawna dokonana w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest z mocy prawa nieważna i nie trzeba przedsiębrać żadnych dodatkowych środków, aby osiągnąć ten skutek. Inaczej natomiast dzieje się w przypadku złożenia oświadczenia woli pod wpływem błędu lub w wyniku zastosowania podstępu: uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. W przypadku błędu uprawnienie do uchylenia się wygasa z upływem roku od jego wykrycia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Jak możemy pozbyć się kłopotu ze służebnością?

Sprawa wygląda tak, że mamy zamiar sprzedać dom, ponieważ się rozwodzimy. W domu tym w akcie notarialnym jest zapis na żądanie dziadka (darującego...

Służebność dla konkubiny a podatki

Żyję w konkubinacie. Wspólnie z partnerem mamy mieszkanie (po 1/2) i prowadzimy wspólne gospodarstwo. Czy można na moją rzecz ustanowić...

Zgoda babci na zniesienie służebności osobistej

W jaki sposób można znieść służebność w posiadanym przeze mnie mieszkaniu? Osoba, na której rzecz służebność jest ustanowiona, zgadza się na to....

Darowizna domu w zamian za służebność

Kilka lat temu moja mama przepisała mojej siostrze w darowiźnie dom w zamian za służebność. W dokumencie określono, że mama ma zapewnioną...

Uciążliwe dożywocie, co robić?

Od 7 lat mam przepisane od rodziców gospodarstwo rolne wraz z domem. Rodzice mieszkają razem ze mną, mają dożywotnią służebność. Rok temu kupili...

Czy muszę zostać z teściem i opiekować się nim?

Mój mąż zmarł 5 lat temu, mamy wspólną córkę (obecnie 7-letnią). Mąż miał zapisany dom i działkę w formie darowizny z dożywociem....

Umowa z ustanowieniem odpłatnej służebności

Ciocia chce podarować mi dom, jednak ze względów podatkowych umowa ma być sporządzona w formie umowy – dożywocia. Z powodów osobistych (jako...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »