Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zmiana osoby, której przekazano gospodarstwo rolne

Eliza Rumowska • Opublikowane: 22-05-2015

Rodzice w 1988 r. przekazali notarialnie nieodpłatnie gospodarstwo rolne mojemu bratu w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W umowie zastrzeżono służebność dla rodziców (dożywotnią). Ojciec już nie żyje, mama tak. Czy mama może dokonać zmiany umowy i swoją połowę gospodarstwa przekazać jednak córce, która od 15 lat się nią opiekuje oraz opłaca wszystkie rachunki (renta mamy nie starcza)? Obdarowany brat nigdy nie dokładał się do wydatków ani nie pomagał rodzicom.

Eliza Rumowska

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Z opisu sprawy wynika jednoznacznie, że została sporządzona umowa przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za uzyskanie uprawnień do wypłaty świadczeń rentowo-emerytalnych z KRUS. W tym miejscu za całą mocą podkreślić pragnę, że tego typu umowy nie są umowami darowizny, bowiem w orzecznictwie i doktrynie ugruntował się przez lata pogląd, że są one pozbawione „daremności” jak przy darowiźnie. Mówiąc po ludzku – w umowie darowizny przysporzenie następuję „za nic”, zaś w tego typu umowach – strona wyzbywająca się majątku otrzymuje prawo do wypłaty całości świadczenia emerytalno-rentowego z KRUS z uwagi na zaprzestanie dzielności rolniczej w przekazywanym gospodarstwie. SN wielokrotnie musiał rozstrzygać tę kwestię, kiedy to spadkobiercy ustawowi osób przekazujących swoje gospodarstwa na rzecz jednego z dzieci lub innych krewnych nie uwzględniali żadnych spłat na rzecz pozostałych. Zawsze i jednoznacznie SN stoi w takich przypadkach na stanowisku, że umowa przekazania gospodarstwa rolnego nie jest darowizną.

Po co czynię już na wstępie ten wywód? Oczywiście po to, aby pokazać, że odwołanie tej umowy, tak jak ustawodawca przewidział odwołanie darowizny, jest niemożliwe. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują bowiem odwołanie darowizny jako szczególny tryb i tylko w przypadku darowizn. Nie wolno tego trybu interpretować rozszerzająco.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Przepisy Kodeksu cywilnego stanowią:

„Art. 898. [Odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności]

§ 1. Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

§ 2. Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu”.

Dlatego stwierdzam jednoznacznie, iż w opisanym stanie sprawy nie ma najmniejszych szans na odwołanie czy też w inny sposób rozwiązanie zawartej umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego. Pani Mama nie ma więc nic do przekazania, bo już za życia dokonała wyboru i rozporządziła majątkiem wraz ze swym wówczas żyjącym mężem (Pani tatą).

Taki stan rzeczy uprawnia Państwa, a w zasadzie mamę do żądania od brata jednakowego uczestniczenia w kosztach utrzymania mamy (alimentacji rodzica). Tylko taka droga możecie próbować coś uzyskać pod warunkiem wykazania, że pokrywacie koszty niezbędne na utrzymanie mamy, których ona sama z racji niedostatku nie byłaby w stanie pokryć.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi:

„Art. 128. [Treść obowiązku alimentacyjnego]

Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Art. 129. [Kolejność]

§ 1. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

§ 2. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.

(…)

Art. 133. [Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka]

§ 1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

§ 2. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

§ 3. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się”.

W takim przypadku każde z dzieci jest potencjalnie w jednakowym zakresie zobowiązane. Na pewno przy zasądzeniu alimentów sąd wziąłby pod uwagę także fakt istniejącego przed laty przysporzenia na rzecz syna przez rodziców, mimo że nie była to darowizna.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Mieszkanie spółdzielcze a służebność osobista

Chcielibyśmy, aby spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przekazane było w formie darowizny. Aby zagwarantować jednemu...

Służebność osobista pod warunkiem zawieszającym

Właściciel nieruchomości ustanowił w formie aktu notarialnego służebność osobistą mieszkania pod warunkiem. Osoba warunkowo uprawniona zrzekła się...

Ochrona wpisu w księdze wieczystej

Chcę licytować dom, w którym matka dłużnika ma wpis o służebności. Czy mogę się jakoś pozbyć tej lokatorki? Jaką ochronę daje jej wpis...

Wspólne mieszkanie z przyszłym mężem

Mój narzeczony przekazał swojemu synowi mieszkanie w zamian za dożywotnią służebność. Wkrótce planujemy ślub. Czy później będę mogła mieszkać...

Zapewnienie siostrze mieszkania aż do śmierci

Otrzymałam od mamy w formie darowizny nieruchomość z ustanowioną służebnością mieszkania na rzecz mojej siostry. Teraz chciałabym nieruchomość...

Zakup mieszkania ze służebnością, czy to dobry pomysł?

Zastanawiam się nad kupnem mieszkania obciążonego służebnością osobistą na rzecz pewnej starszej osoby. Nie ukrywam, że osoba ta jest dość apodyktyczna,...

Usunięcie brata z mieszkania od babci

Otrzymałam od babci w darowiźnie mieszkanie. Dożywotnio mogą w nim mieszkać jednak także trze moi bracia. Niestety mamy problemy z jednym...

Pozbycie się kłopotliwej nieruchomości i problemy nabywcy

Mój brat (alkoholik , nie pracuje od wielu lat, jest na utrzymaniu matki) przepisał mi 3 lata temu dom z działką (brak środków na utrzymanie domu, dom...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »