Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Zniesienie służebności

Autor: Monika Cieszyńska

Ja, siostra i brat odziedziczyliśmy duże mieszkanie. Moje rodzeństwo zrzekło się swoich części na moją rzecz (bez spłat). W związku z tym współwłasność została zniesiona. Jednocześnie ustanowiłam na rzecz siostry dożywotnią, nieodpłatną służebność mieszkania w pomieszczeniach, które dotychczas zajmowała. Siostra zobowiązała się ponosić wszystkie koszty związane z eksploatacją zajmowanego mieszkania. Okazało się, że siostra od dawna nie płaci m.in. za wodę, nie remontuje mieszkania. Czy można znieść służebność mieszkania? Czy mogę zmusić siostrę, aby chociaż płaciła podatek od nieruchomości? Ewentualnie mogłabym darować siostrze mieszkanie. Jak zmusić siostrę, aby przyjęła mieszkanie?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zniesienie służebności

Stosunki między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej

Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne (art. 302 § 2 Kodeksu cywilnego, w skrócie K.c.). Oznacza to, iż mający służebność mieszkania co do zasady obowiązany jest jedynie do dokonywania napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z mieszkania. O potrzebie innych napraw i nakładów mający służebność mieszkania ma tylko obowiązek powiadomienia właściciela nieruchomości obciążonej i zezwolenia mu na dokonanie odpowiednich robót (art. 260 K.c.). Ciężar ich wykonania spoczywa więc na właścicielu nieruchomości obciążonej. Ustawodawca nie definiuje jednak tego, co należy rozumieć pod pojęciem „zwykłego korzystania z rzeczy”. Uogólniając, można stwierdzić, że chodzi tu o czynności korzystania z rzeczy zgodnie z ich naturalnym przeznaczeniem, aby użytkowana rzecz pozostała w stanie niepogorszonym.

Niemniej powyższy przepis nie jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Można więc odmiennie w umowie uregulować kwestię tych napraw. W treści pytania wspomniała Pani, iż siostra zobowiązała się ponosić wszystkie koszty związane z bieżącą eksploatacją zajmowanego mieszkania. W świetle prawa zobowiązanie to jest zatem oczywiście ważne (z wyjątkiem zobowiązania w zakresie podatku od nieruchomości) i siostra powinna dopełnić obowiązków, na które wyraziła zgodę.

Obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości

Jednak jeśli chodzi o podatek od nieruchomości, to w świetle prawa obowiązek jego zapłaty będzie spoczywał – w przypadku służebności mieszkania – na właścicielu nieruchomości obciążonej, czyli na Pani. Uprawnionego do korzystania ze służebności mieszkania należy uznać za posiadacza zależnego. Tymczasem zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w przypadku nieruchomości stanowiących własność prywatną posiadacz zależny nie może być podatnikiem, zawsze jest nim właściciel. Reasumując, obowiązku uiszczania podatku od nieruchomości właściciel nie może przerzucić na uprawnionego do korzystania ze służebności mieszkania.

Ustanie dożywotniej służebności mieszkania

Jeśli chodzi o ustanie dożywotniej służebności mieszkania, to w przypadku, gdy siostra cały czas korzysta z tej służebności, w grę wejdzie zrzeczenie się służebności przez siostrę (art. 246 § 1 i 2 K.c.) albo zamiana służebności na rentę (art. 303 K.c.), albo zniesienie służebności za wynagrodzeniem (art. 294 w zw. z art. 297 K.c.).

Z roszczeniem o zamianę służebności na rentę może wystąpić Pani jako właściciel, ale tylko w przypadku, gdy Pani siostra dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa. Ustawodawca również w tym przypadku nie definiuje, na czym polegać mają „rażące uchybienia przy wykonywaniu swego prawa”, pozostawiając ocenę sądowi.

Ewentualnie, jeśli siostra zgodzi się na zamianę służebności na rentę, to można to zrobić w drodze umowy bez potrzeby wszczynania postępowania sądowego.

Ponadto właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności za wynagrodzeniem na rzecz uprawnionego, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest ona już niezbędna samemu uprawnionemu. W tym przypadku musiałaby Pani udowodnić, iż dalsze istnienie służebności nie jest z punktu widzenia siostry konieczne (gdyż np. Pani siostra ma gdzie zamieszkać), a dla Pani dalsze trwanie tej służebności jest szczególnie uciążliwe.

Na marginesie dodam, że służebność mieszkania wygasa także wskutek niewykonywania jej przez 10 lat, na skutek śmierci uprawnionego oraz wskutek nabycia własności nieruchomości przez uprawnionego, co miałoby miejsce właśnie w przypadku darowizny.

Niestety, jeśli siostra nie będzie chciała przyjąć tej nieruchomości w darowiźnie, to nie ma Pani żadnych środków prawnych, by ją do tego zmusić. Darowizna jest bowiem umową dwustronną, potencjalny obdarowany musi przyjąć przedmiot darowizny, aby umowa doszła w ogóle do skutku.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl