Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zniesienie służebności

Monika Cieszyńska • Opublikowane: 28-02-2014

Ja, siostra i brat odziedziczyliśmy duże mieszkanie. Moje rodzeństwo zrzekło się swoich części na moją rzecz (bez spłat). W związku z tym współwłasność została zniesiona. Jednocześnie ustanowiłam na rzecz siostry dożywotnią, nieodpłatną służebność mieszkania w pomieszczeniach, które dotychczas zajmowała. Siostra zobowiązała się ponosić wszystkie koszty związane z eksploatacją zajmowanego mieszkania. Okazało się, że siostra od dawna nie płaci m.in. za wodę, nie remontuje mieszkania. Czy można znieść służebność mieszkania? Czy mogę zmusić siostrę, aby chociaż płaciła podatek od nieruchomości? Ewentualnie mogłabym darować siostrze mieszkanie. Jak zmusić siostrę, aby przyjęła mieszkanie?

Monika Cieszyńska

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne (art. 302 § 2 Kodeksu cywilnego, w skrócie K.c.). Oznacza to, iż mający służebność mieszkania co do zasady obowiązany jest jedynie do dokonywania napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z mieszkania. O potrzebie innych napraw i nakładów mający służebność mieszkania ma tylko obowiązek powiadomienia właściciela nieruchomości obciążonej i zezwolenia mu na dokonanie odpowiednich robót (art. 260 K.c.). Ciężar ich wykonania spoczywa więc na właścicielu nieruchomości obciążonej. Ustawodawca nie definiuje jednak tego, co należy rozumieć pod pojęciem „zwykłego korzystania z rzeczy”. Uogólniając, można stwierdzić, że chodzi tu o czynności korzystania z rzeczy zgodnie z ich naturalnym przeznaczeniem, aby użytkowana rzecz pozostała w stanie niepogorszonym.

Niemniej powyższy przepis nie jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Można więc odmiennie w umowie uregulować kwestię tych napraw. W treści pytania wspomniała Pani, iż siostra zobowiązała się ponosić wszystkie koszty związane z bieżącą eksploatacją zajmowanego mieszkania. W świetle prawa zobowiązanie to jest zatem oczywiście ważne (z wyjątkiem zobowiązania w zakresie podatku od nieruchomości) i siostra powinna dopełnić obowiązków, na które wyraziła zgodę.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Jednak jeśli chodzi o podatek od nieruchomości, to w świetle prawa obowiązek jego zapłaty będzie spoczywał – w przypadku służebności mieszkania – na właścicielu nieruchomości obciążonej, czyli na Pani. Uprawnionego do korzystania ze służebności mieszkania należy uznać za posiadacza zależnego. Tymczasem zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w przypadku nieruchomości stanowiących własność prywatną posiadacz zależny nie może być podatnikiem, zawsze jest nim właściciel. Reasumując, obowiązku uiszczania podatku od nieruchomości właściciel nie może przerzucić na uprawnionego do korzystania ze służebności mieszkania.

Jeśli chodzi o ustanie dożywotniej służebności mieszkania, to w przypadku, gdy siostra cały czas korzysta z tej służebności, w grę wejdzie zrzeczenie się służebności przez siostrę (art. 246 § 1 i 2 K.c.) albo zamiana służebności na rentę (art. 303 K.c.), albo zniesienie służebności za wynagrodzeniem (art. 294 w zw. z art. 297 K.c.).

Z roszczeniem o zamianę służebności na rentę może wystąpić Pani jako właściciel, ale tylko w przypadku, gdy Pani siostra dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa. Ustawodawca również w tym przypadku nie definiuje, na czym polegać mają „rażące uchybienia przy wykonywaniu swego prawa”, pozostawiając ocenę sądowi.

Ewentualnie, jeśli siostra zgodzi się na zamianę służebności na rentę, to można to zrobić w drodze umowy bez potrzeby wszczynania postępowania sądowego.

Ponadto właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności za wynagrodzeniem na rzecz uprawnionego, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest ona już niezbędna samemu uprawnionemu. W tym przypadku musiałaby Pani udowodnić, iż dalsze istnienie służebności nie jest z punktu widzenia siostry konieczne (gdyż np. Pani siostra ma gdzie zamieszkać), a dla Pani dalsze trwanie tej służebności jest szczególnie uciążliwe.

Na marginesie dodam, że służebność mieszkania wygasa także wskutek niewykonywania jej przez 10 lat, na skutek śmierci uprawnionego oraz wskutek nabycia własności nieruchomości przez uprawnionego, co miałoby miejsce właśnie w przypadku darowizny.

Niestety, jeśli siostra nie będzie chciała przyjąć tej nieruchomości w darowiźnie, to nie ma Pani żadnych środków prawnych, by ją do tego zmusić. Darowizna jest bowiem umową dwustronną, potencjalny obdarowany musi przyjąć przedmiot darowizny, aby umowa doszła w ogóle do skutku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Wygaśnięcie służebności

Proszę o podanie przepisów, na podstawie których mogę złożyć wniosek o  wykreślenie nieaktualnych (przedwojennych) zapisów...

Służebność osobista

Moi rodzice podarowali mnie i mojej żonie lokal, w którym mieszkamy. Od jakiegoś czasu mój bratanek twierdzi, że mieszkanie należy się jemu,...

Darowizna nieruchomości a służebność

Jestem właścicielem domu, który chciałbym przekazać swojemu niepełnoletniemu synowi. Obecnie mieszka w nim mój ojciec, który ma zagwarantowaną...

Wykonywanie służebności gruntowej

Moje pytanie dotyczy sposobu wykonywania służebności gruntowej . Sąd ustanowił służebność drogi koniecznej na mojej działce. W...

Remont domu obciążonego służebnością

Kupiłem dom obciążony służebnością (która została ustanowiona na rzecz starszego pana, przebywającego zresztą od kilku lat w domu...

Zmiana treści służebności zamieszkania

Na działce stoi budynek, na którym została ustanowiona służebność dożywotniego zamieszkania dla dwóch osób. W ramach służebności osoby te mają...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »