• Data: 2026-03-28 • Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Moja żona wraz z siostrą są właścicielkami działki z możliwością zabudowy, do której nie ma dostępu z drogi publicznej. Z drogi tej została wydzielona droga wewnętrzna. Aby uzyskać dostęp z tej drogi do drogi publicznej, konieczne jest uzyskanie zgody współwłaścicieli poprzednich działek przylegających do drogi publicznej, którzy również wydzielili swój odcinek drogi wewnętrznej. Jeden z tych współwłaścicieli posiada również działkę poza naszą działką, też bez dostępu do drogi publicznej. Dlatego też propozycja z ich strony jest taka, aby wymienić się udziałami w wydzielonych odcinkach drogi wewnętrznej, co zapewni dostęp nam i również im do tej drugiej działki. Nadmienię, że powierzchnie wydzielonych fragmentów drogi wewnętrznej są wielkościowo podobne i cała wymiana miałaby się odbyć bezkosztowo. Naszym zamiarem jest sprzedaż działki i zabezpieczenie przyszłych właścicieli, aby mieli do niej dostęp. Nie chcielibyśmy również ponosić kosztów budowy drogi, gdyż ona w tej chwili praktycznie nie istnieje. W tej drodze planowane są również przebiegi mediów. Czy proponowane rozwiązanie jest dla nas korzystne, czy też jest inne, np. wymiana służebnościami?
.jpg)
Taka wymiana udziałami, jeżeli byłaby dla Państwa korzystana, bo jest bezkosztowa, to uważam, że jest poprawna pod względem formalnoprawnym, jednocześnie wskazuję, że właściciele działek, którzy nie mają bezpośredniego dojazdu do drogi głównej, publicznej, mają prawo żądać od właścicieli pozostałych działek ustanowienia tzw. drogi koniecznej.
Zgodnie z art. 145 ustawy Kodeks cywilny „jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy”.
Każda nieruchomość (gruntowa, budynkowa, lokalowa) powinna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej. Wynika to z konieczności dojścia (dojazdu) do własnej nieruchomości. Jak się trafnie wskazuje, służebność drogi koniecznej jest jedną z tzw. służebności przymusowych. Istnienie tego roszczenia, wynikającego z własności nieruchomości izolowanej, uzależnione jest od braku odpowiedniego dostępu do drogi publicznej (lub budynków gospodarskich), a tak długo jak ten stan trwa, istnieje też roszczenie o ustanowienie służebności.
Przesłanką powstania roszczenia o ustanowienie służebności drogi koniecznej jest brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub należących do nieruchomości budynków gospodarskich. Brak odpowiedniego dostępu to:
Przykład 1
Właściciele działki budowlanej bez dojazdu uzgodnili z sąsiadami wymianę udziałów w drogach wewnętrznych, dzięki czemu każda ze stron uzyskała bezpośredni dostęp do drogi publicznej bez ponoszenia kosztów budowy drogi.
Przykład 2
Przy sprzedaży działki inwestor ustanowił na rzecz nieruchomości służebność drogi koniecznej, co zapewniło nabywcy formalny dojazd do drogi publicznej, ale wiązało się z jednorazowym wynagrodzeniem dla właściciela gruntu obciążonego.
Przykład 3
Właściciele działek nie doszli do porozumienia co do dostępu do drogi, dlatego jeden z nich wystąpił do sądu o ustanowienie drogi koniecznej, co zakończyło się wieloletnim postępowaniem i dodatkowymi kosztami po obu stronach.
Zapewnienie dostępu nieruchomości do drogi publicznej można zrealizować poprzez wymianę udziałów w drodze wewnętrznej lub ustanowienie służebności drogi koniecznej. Wybór rozwiązania zależy od porozumienia współwłaścicieli, kosztów inwestycji oraz potrzeby zabezpieczenia przyszłych właścicieli działki.
Oferujemy profesjonalne porady prawne dotyczące zapewnienia dostępu nieruchomości do drogi publicznej, w tym analizę korzyści i ryzyk związanych z wymianą udziałów w drodze wewnętrznej oraz ustanowieniem służebności drogi koniecznej. Pomagamy także w przygotowaniu dokumentacji, umów notarialnych oraz reprezentacji w kontaktach z organami i współwłaścicielami.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika