W tej kategorii znajdziesz materiały o ustanawianiu, wykonywaniu, zasiedzeniu, zmianie i zniesieniu służebności gruntowych, w tym sporach o zakres korzystania z cudzej nieruchomości. Porady wyjaśniają m.in. prawa właścicieli nieruchomości władnącej i obciążonej oraz znaczenie umowy, orzeczenia sądu i wpisu w księdze wieczystej.
W indywidualnej sprawie możesz zamówić odpłatną poradę prawną online i przesłać prawnikowi dokumenty do analizy. W razie potrzeby możesz również zlecić przygotowanie wniosku, pozwu, wezwania lub innego pisma.
Służebność drogi koniecznej często postrzegana jest jako jeden z wielu elementów formalnych towarzyszących przygotowaniu inwestycji deweloperskiej. W praktyce to właśnie ten obszar bardzo często staje się źródłem sporów, opóźnień i nieprzewidzianych kosztów,...
Ustanowienia służebności dojazdu do przepompowni nie zawsze da się całkowicie zablokować, ale można skutecznie kwestionować jej przebieg, zakres i uciążliwość dla nieruchomości. W pierwszej kolejności trzeba ustalić, kto jest właścicielem urządzenia i jaki rodzaj prawa może...
Nieujawniona kanalizacja przebiegająca przez kupioną działkę może ograniczać możliwość zabudowy i korzystania z nieruchomości. Nie oznacza jednak automatycznie, że właścicielowi przysługuje odszkodowanie albo że przedsiębiorstwo może powołać się na zasiedzenie. Najpierw...
Jeżeli studzienka kanalizacyjna znajduje się na działce sąsiada, a jest niezbędna do korzystania z Twojego budynku, spór należy zacząć od ustalenia, czy jest to element przyłącza, sieci albo urządzenie wspólnie używane przez nieruchomości. Możliwość żądania...
Przyłącze energetyczne prowadzone w pasie drogi wspólnej trzeba oceniać przede wszystkim jako konkretną inwestycję kablową: gdzie przebiega trasa, czy droga jest współwłasnością, czy w dokumentach przewidziano pas pod media i jakich zgód wymaga operator. Nie każdy...
Jeżeli przez Twoją działkę przechodzi rura grzewcza sąsiada lub przedsiębiorstwa, najpierw trzeba ustalić, kto jest właścicielem instalacji i na jakiej podstawie korzysta z gruntu. W zależności od ustaleń możesz żądać usunięcia rury, zawarcia odpłatnej umowy,...
Jeżeli na kupionej działce stoi słup energetyczny, najpierw trzeba ustalić, czy przedsiębiorstwo ma skuteczny tytuł prawny do korzystania z gruntu: umowę, decyzję administracyjną, służebność albo prawo nabyte przez zasiedzenie. Od wyniku tej analizy zależy, czy można...
Jeżeli przez działkę przebiega kolektor kanalizacyjny, właściciel powinien ustalić, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu, czy może powoływać się na zasiedzenie służebności oraz jaki obszar faktycznie ogranicza zabudowę. Przy instalacjach sprzed 3...
Jeżeli do uzyskania warunków zabudowy potrzebny jest dostęp działki do drogi publicznej, można rozważyć ustanowienie czasowej służebności gruntowej. Trzeba jednak pamiętać, że służebność jest związana z nieruchomością i bez odpowiedniego ograniczenia może przysługiwać...
Stare lub uszkodzone słupy energetyczne na działce nie zawsze można po prostu usunąć, ale właściciel może żądać wyjaśnienia tytułu prawnego, usunięcia zagrożenia, wynagrodzenia albo uregulowania służebności przesyłu. Przy liniach istniejących przed 3 sierpnia 2008...
Właściciel działki może żądać przesunięcia wodociągu, ale skuteczność takiego żądania zależy przede wszystkim od tego, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu. Trzeba sprawdzić umowy, dawne decyzje administracyjne i ewentualne zasiedzenie służebności...
Przeprowadzenie przyłącza kanalizacyjnego przez grunt należący do spółki kolejowej wymaga tytułu prawnego do korzystania z tej nieruchomości. Właściciel gruntu może żądać wynagrodzenia, a nieodpłatna służebność nie przysługuje automatycznie tylko dlatego, że przyłącze...
Skrzynka telekomunikacyjna na prywatnej działce nie zawsze oznacza konieczność ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu. O prawach właściciela i operatora decydują przede wszystkim funkcja urządzenia, przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz...
Jeżeli na działce znajduje się skrzynka z licznikiem lub zasilaniem urządzeń operatora telekomunikacyjnego, nie należy jej samodzielnie demontować. Najpierw trzeba ustalić właściciela infrastruktury, podstawę prawną korzystania z nieruchomości oraz zakres uprawnień operatora....
Firma korzystająca z części cudzej działki pod maszt i jego odciągi co do zasady nie nabywa własności zajętego gruntu, ale może powoływać się na zasiedzenie służebności. Sam upływ 20 lub 30 lat od budowy urządzeń nie przesądza jednak o nabyciu takiego prawa. Szczególne...
Nie musisz automatycznie zgadzać się na przeprowadzenie gazociągu przez działkę. Inwestor powinien najpierw prowadzić z Tobą rokowania i uzyskać zgodę albo – w określonych przypadkach – decyzję starosty wydaną na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W...
Przepompownia ścieków na prywatnej działce nie oznacza automatycznie, że gmina lub spółka może korzystać z gruntu bez ograniczeń. Najpierw trzeba ustalić właściciela i eksploatatora urządzenia oraz podstawę jego posadowienia. Od tych ustaleń zależą możliwość...
Gmina nie może swobodnie zająć prywatnej działki pod drogę bez tytułu prawnego, decyzji albo umowy z właścicielem. Właściciel powinien ustalić, czy wydano decyzję ZRID, decyzję podziałową, decyzję scaleniową albo decyzję wywłaszczeniową, a następnie żądać wstrzymania...
Jeżeli słupy telekomunikacyjne stoją na działce od wielu lat, samo powołanie się przez Orange na zasiedzenie nie przesądza sprawy. Po wyroku TK z 2 grudnia 2025 r., P 10/16, szczególnej analizy wymaga zwłaszcza okres korzystania z nieruchomości sprzed 3 sierpnia 2008 r. ...
Wieloletnie korzystanie przez sąsiada ze studni położonej na cudzej działce nie oznacza automatycznie wyłącznego prawa do wody. Może jednak prowadzić do sporu o zasiedzenie służebności, zwłaszcza gdy korzystanie odbywa się za pomocą trwałej i widocznej instalacji. Trzeba...
Prawo korzystania z plaży i jeziora można powiązać z nabywanymi działkami, ale najpierw trzeba ustalić status prawny samej wody. Inne zasady dotyczą publicznego jeziora objętego powszechnym korzystaniem z wód, a inne prywatnej wody stojącej i prywatnej infrastruktury...
Właściciel działki nie musi automatycznie i bezpłatnie zgadzać się na poprowadzenie kanalizacji lub przyłącza przez swoją nieruchomość. Może żądać określenia przebiegu instalacji, zasad wejścia na grunt, naprawienia szkód oraz wynagrodzenia. W artykule wyjaśniamy,...
Właściciel działki nie powinien podpisywać ogólnej zgody na przyłącze światłowodowe bez ustalenia trasy kabla, zakresu prac, zasad wejścia na teren, przywrócenia działki do poprzedniego stanu oraz – gdy dostęp jest odpłatny – wynagrodzenia. W artykule...
Podział geodezyjny działki obciążonej służebnością przejazdu i przechodu jest możliwy, ale nie powoduje automatycznego wygaśnięcia służebności. Co do zasady obciążenie utrzymuje się na częściach powstałych po podziale, a urząd bada przede wszystkim zgodność podziału z...
Jeżeli przez prywatną działkę przebiegają kable telekomunikacyjne, właściciel może żądać wyjaśnienia podstawy korzystania z gruntu, a gdy operator nie ma skutecznego tytułu – rozważyć wynagrodzenie, ustanowienie prawa, zmianę trasy albo usunięcie urządzeń. Sam brak...
Sam fakt, że światłowód ma przejść przez prywatną działkę, nie oznacza automatycznie konieczności ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu. Najpierw trzeba ustalić, czy inwestycja mieści się w art. 30 albo art. 33 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci...
Zakład energetyczny nie zasiedza samych słupów ani części działki, lecz może powoływać się na nabycie służebności pozwalającej korzystać z gruntu pod linią i urządzeniami. Szczególnie złożone są dziś sprawy urządzeń istniejących przed 3 sierpnia 2008 r., ponieważ...
Stacja transformatorowa na prywatnej działce nie zawsze oznacza, że właściciel musi bezterminowo godzić się na każde ograniczenie. Kluczowe jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo ma ważny tytuł prawny, jaki jest zakres służebności i czy urządzenie nadal jest potrzebne do pracy...
Jeżeli drzewa utrudniają przejazd drogą służebną, nie zawsze oznacza to, że właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek je usunąć. Najpierw trzeba sprawdzić treść aktu notarialnego albo orzeczenia ustanawiającego służebność oraz ustalić, kto odpowiada za utrzymanie...
Jeżeli po przebudowie drogi gminnej część gruntu znalazła się pod drogą, skarpą, rowem lub poboczem, nie należy od razu zakładać bezprawnego zajęcia. Najpierw trzeba ustalić przebieg granicy i sprawdzić, na jakiej podstawie gmina weszła w teren – w szczególności czy...
Studzienka telekomunikacyjna na prywatnej działce nie daje właścicielowi automatycznie prawa do jej usunięcia ani do wynagrodzenia. Najpierw trzeba ustalić operatora lub właściciela urządzenia, zabezpieczyć miejsce, jeżeli jest niebezpieczne, oraz sprawdzić dokumenty dotyczące...
Służebność gruntowa przejazdu i przechodu nie jest prawem, które dotychczasowy właściciel może osobno sprzedać albo darować po zbyciu działki. Jeżeli została skutecznie ustanowiona na rzecz nieruchomości władnącej, co do zasady przechodzi na każdego kolejnego właściciela tej...
Jeżeli garaż jest wyodrębnionym lokalem albo przynależy do lokalu, a właściciel ma udział w nieruchomości wspólnej, co do zasady może korzystać z dojazdu przez bramę w zakresie potrzebnym do normalnego używania garażu. Brak wpisu służebności w księdze wieczystej nie...
Jeżeli na prywatnej działce znajduje się szafa, kabel, studzienka lub inne urządzenie Orange, nie należy zaczynać od żądania zapłaty albo demontażu. Najpierw trzeba ustalić, kto jest właścicielem i operatorem urządzenia, czemu ono służy oraz na jakiej podstawie operator...
Służebność gruntowa jest związana z nieruchomością, więc sama zmiana właściciela co do zasady jej nie usuwa. Trzeba jednak odróżnić sprzedaż od darowizny i dziedziczenia: przy odpłatnym nabyciu może zadziałać rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, która w...
Jeżeli na działce stoi słup energetyczny, sam wiek urządzenia nie rozstrzyga, czy operator ma prawo korzystać z gruntu. Najpierw trzeba ustalić, czy podstawą jest umowa, służebność, decyzja administracyjna, zasiedzenie albo inny skuteczny tytuł prawny. W sprawach starszych...
Pas drogi zaznaczony na mapie po dawnym podziale nie staje się własnością sąsiada wyłącznie dlatego, że geodeta ujął go w dokumentacji. O własności rozstrzygają przede wszystkim akty notarialne, decyzje i dokumenty podziałowe oraz treść księgi wieczystej. Aby odzyskać...
Sam podział nieruchomości i przejęcie wydzielonej działki drogowej przez gminę nie zawsze powodują wygaśnięcie służebności przejazdu. Decydujące jest, na jakiej podstawie prawnej gmina nabyła grunt: w wyniku podziału na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami czy...
Samo poprowadzenie przyłącza wodociągowego przez Twoją działkę nie daje Ci automatycznego prawa do korzystania z instalacji sąsiada. Takie uprawnienie trzeba wyraźnie ustalić w umowie oraz sprawdzić z przedsiębiorstwem wodociągowym. Najbezpieczniej nie podpisywać samej zgody...
Działka przeznaczona do sprzedaży powinna mieć zapewniony nie tylko faktyczny przejazd, ale przede wszystkim trwały i ujawnialny prawnie dostęp do drogi publicznej. Można to zrobić przez nabycie udziałów w drodze wewnętrznej albo przez ustanowienie odpowiedniej służebności...
Tak. W umowie albo w akcie notarialnym ustanawiającym służebność gruntową można wskazać, kto pokrywa koszty utrzymania drogi lub innych urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności. Jeżeli strony tego nie uregulują, zastosowanie ma art. 289 Kodeksu cywilnego: co do...
Właściciel działki obciążonej służebnością przejazdu może żądać jej zniesienia, jeżeli służebność stała się zbędna albo szczególnie uciążliwa i nie jest konieczna dla sąsiada. Najpierw warto sprawdzić treść aktu notarialnego i księgi wieczystej, a następnie...
Jeżeli działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, właściciel może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej za wynagrodzeniem dla właściciela gruntu, przez który ma prowadzić dojazd. W praktyce warto najpierw spróbować zawrzeć umowę notarialną z...
Jeżeli gmina uzależnia wykup działki od zniesienia służebności, trzeba najpierw ustalić podstawę przejęcia gruntu i sprawdzić treść księgi wieczystej. Inaczej postępuje się przy umownym wykupie, a inaczej wtedy, gdy działka została wydzielona pod drogę publiczną w trybie...
Ustanowionej służebności przejazdu co do zasady nie wolno zagrodzić ani ograniczyć tak, aby osoby uprawnione nie mogły korzystać z dojazdu zgodnie z jej treścią. Podłączenie sąsiadów do własnej skrzynki elektrycznej nie powinno być wykonywane na własną rękę. Podlicznik...
Podpisane porozumienie w sprawie przyszłej służebności przesyłu co do zasady wiąże strony, ale skutki odmowy podpisania aktu notarialnego zależą od treści dokumentu, jego formy i zapisanych sankcji. W artykule wyjaśniamy, kiedy właściciel może negocjować warunki, kiedy...
Jeżeli ustanowiona służebność obejmuje tylko przejazd i przechód, co do zasady nie daje jeszcze prawa do układania w cudzej drodze rur, kabli, kanalizacji czy gazu. Do tego potrzebna jest zgoda właściciela drogi albo odrębnie ustanowiona służebność. W artykule wyjaśniamy,...
Brak wpisu służebności w księdze wieczystej kupowanej działki nie zawsze oznacza, że nikt nie ma prawa przechodu lub przejazdu. Kluczowe jest ustalenie, jaki rodzaj służebności ujawniono w księdze sąsiada i na jakiej podstawie powstała. Przy zakupie działki trzeba sprawdzić...
Jeżeli działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, właściciel może żądać ustanowienia drogi koniecznej. Dawny zapis w akcie notarialnym trzeba jednak najpierw ocenić: mógł ustanowić służebność, ale wieloletnie niewykonywanie przejazdu mogło doprowadzić do jej...
Służebność gruntową można zmienić, ograniczyć do części gruntu albo znieść u notariusza tylko wtedy, gdy zgadzają się na to wszystkie zainteresowane strony. Notariusz nie rozstrzyga sporu, lecz sporządza dokument potrzebny do ujawnienia zmiany lub wykreślenia prawa w księdze...
Zapytaj prawnika
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
