Kategoria obejmuje sprawy dotyczące ustanowienia, wykonywania, zmiany i wygaśnięcia służebności osobistej, w tym służebności mieszkania oraz konfliktów między właścicielem nieruchomości a osobą uprawnioną. W materiałach znajdziesz wyjaśnienia dotyczące zakresu korzystania z nieruchomości, obowiązków stron i możliwości zniesienia służebności.
Jeśli Twoja sprawa wymaga indywidualnej oceny, możesz skorzystać z odpłatnej pomocy prawnika online. Prawnik może przeanalizować dokumenty i w razie potrzeby przygotować wniosek, wezwanie lub inne pismo.
Służebność osobista mieszkania nie wchodzi do spadku i co do zasady wygasa ze śmiercią uprawnionego. Trzeba jednak sprawdzić, czy akt notarialny nie przewiduje na podstawie art. 301 § 2 K.c., że po jego śmierci służebność mieszkania będzie przysługiwać dzieciom, rodzicom lub...
Przy służebności osobistej mieszkania najważniejszy jest akt notarialny ustanawiający to prawo. Jeżeli nie nakłada on na uprawnionego obowiązku obsługi pieca, samo korzystanie z mieszkania nie oznacza automatycznie obowiązku noszenia węgla czy wykonywania ciężkich prac w...
Jeżeli osoba uprawniona do służebności mieszkania przebywa w domu seniora lub na stałe mieszka gdzie indziej, właściciel nadal może sprzedać lokal. Sam wyjazd uprawnionego nie powoduje jednak automatycznego wygaśnięcia służebności. Gdy strony chcą sprzedać dotychczasowe...
Właściciel może sprzedać dom obciążony służebnością mieszkania. Co do zasady nie potrzebuje do samej sprzedaży zgody osoby uprawnionej ze służebności, ale sprzedaż nie powoduje automatycznie wygaśnięcia tego prawa. Nabywca może więc stać się właścicielem nieruchomości...
Właściciel nieruchomości co do zasady nie może eksmitować osoby, której nadal przysługuje skuteczna służebność mieszkania. Jest to ograniczone prawo rzeczowe dające własny tytuł do korzystania z mieszkania, a nie jedynie zgoda właściciela na zamieszkiwanie. Eksmisja...
Umowy dożywocia nie można jednostronnie odwołać na zasadach dotyczących darowizny, nawet gdy relacje między stronami bardzo się pogorszyły. Dożywocie ma własne zasady: w określonych sytuacjach sąd może zamienić świadczenia na dożywotnią rentę, a w wyjątkowym wypadku...
Osoba, która otrzymała nieruchomość w zamian za dożywocie, musi wykonywać świadczenia określone w umowie. Jeżeli umowa nie reguluje ich dokładnie, zastosowanie ma art. 908 Kodeksu cywilnego, który obejmuje m.in. wyżywienie, mieszkanie, odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w...
Dożywotnik nie może co do zasady jednostronnie zdecydować, że zamiast przewidzianej w umowie opieki chce otrzymywać pieniądze. Może jednak żądać sądowej zamiany wszystkich albo niektórych uprawnień z dożywocia na dożywotnią rentę, jeżeli stosunki między stronami stały się...
Alkoholizm, agresja lub przemoc w domu nie powodują automatycznie wygaśnięcia umowy o dożywocie. Jeżeli jednak relacje między dożywotnikiem a właścicielem nieruchomości stały się tak złe, że nie można wymagać dalszej bezpośredniej styczności, sąd może zamienić wszystkie...
Rodzic może za życia przenieść własność domu na jedno dziecko, jeżeli jest uprawniony do rozporządzania nieruchomością. Pozostałe dzieci nie uzyskują z tego powodu automatycznie prawa do części domu ani roszczenia o natychmiastową spłatę. To, czy po śmierci rodzica...
Pobyt dożywotnika w szpitalu, domu pomocy społecznej albo zakładzie opiekuńczym nie powoduje automatycznie wygaśnięcia ani zawieszenia prawa dożywocia. Zmienia się jednak sposób zaspokajania jego potrzeb, dlatego trzeba ustalić, jakie świadczenia wynikają z aktu notarialnego i...
Osoba mająca służebność mieszkania nie musi mieszkać sama. Kodeks cywilny pozwala jej przyjąć małżonka i małoletnie dzieci, natomiast partner życiowy, dorosłe dziecko, rodzic czy inny krewny mogą zamieszkać z nią na podstawie służebności tylko po spełnieniu dodatkowych...
Jeżeli senior chce przekazać mieszkanie lub dom jeszcze za życia, ale jednocześnie zabezpieczyć sobie prawo do mieszkania i pomoc na przyszłość, najczęściej rozważa darowiznę ze służebnością mieszkania albo umowę dożywocia. To nie są jednak równoważne rozwiązania. ...
Służebność mieszkania chroni osobę uprawnioną, ale nie daje jej ani jej bliskim prawa do nadużywania nieruchomości, zakłócania porządku domowego czy narażania zdrowia innych domowników. Zakres tego prawa trzeba zawsze ocenić według aktu notarialnego, potrzeb uprawnionego i zasad...
Jeżeli osoba uprawniona do służebności mieszkania niszczy lokal, jej prawo do zamieszkiwania nie oznacza prawa do dewastowania cudzej własności. Właściciel może zabezpieczać dowody, żądać zaprzestania naruszeń i naprawienia szkody, a przy rażących uchybieniach w wykonywaniu...
Jeżeli do spadku należy dom lub mieszkanie obciążone służebnością osobistą mieszkania, nie powinno się automatycznie przyjmować ani pełnej wartości nieruchomości wolnej od obciążeń, ani prostego „odjęcia” dowolnie ustalonej kwoty za służebność. Trzeba ustalić...
Sprzedaż nieruchomości obciążonej służebnością mieszkania jest prawnie możliwa, ale sama sprzedaż co do zasady nie wygasza tego prawa. Nabywca przejmuje nieruchomość z obciążeniem, co często utrudnia znalezienie kupca i finansowanie zakupu. Wyjaśniamy, dlaczego...
Umowa dożywocia nie odbiera dożywotnikowi prawa do ubiegania się o miejsce w domu pomocy społecznej, jeżeli wymaga całodobowej opieki i nie można zapewnić mu wystarczającej pomocy w miejscu zamieszkania. Sama umowa dożywocia nie oznacza też automatycznie, że nabywca...
Umowy dożywocia nie można jednostronnie wypowiedzieć tylko dlatego, że relacje między stronami się pogorszyły. Jeżeli dalsze wykonywanie umowy wymaga kontaktu, którego od stron nie można już rozsądnie oczekiwać, sąd może zamienić świadczenia na rentę, a dopiero w wyjątkowym...
Służebność mieszkania daje oznaczonej osobie fizycznej rzeczowe prawo do korzystania z cudzego lokalu lub domu w ustalonym zakresie. Najczęściej ustanawia się ją w drodze umowy, przy czym oświadczenie właściciela wymaga formy aktu notarialnego, a dla bezpieczeństwa prawo ujawnia...
Darowizna nieruchomości z poleceniem opieki i umowa dożywocia mogą wyglądać podobnie, ale zapewniają zbywcy zupełnie inny poziom ochrony. Polecenie nie czyni samo w sobie osoby korzystającej z opieki wierzycielem, natomiast przy dożywociu obowiązek utrzymania stanowi świadczenie...
Jeżeli nabywca nieruchomości przejętej w zamian za dożywocie nie zapewnia uzgodnionej opieki, dożywotnik nie musi godzić się na taki stan. Może żądać wykonania należnych świadczeń, a gdy osobiste relacje stron się rozpadły – zamiany wszystkich lub części uprawnień na...
Dzieci zmarłego syna mogą być uprawnione do zachowku po dziadkach, jeżeli ich ojciec nie dożył otwarcia spadku i przy dziedziczeniu ustawowym weszłyby w jego miejsce. Sama synowa nie ma zachowku po teściach. Trzeba przede wszystkim ustalić, czy dom przekazano darowizną, czy...
Przeniesienie na córkę mieszkania kupionego preferencyjnie od kopalni nie daje jednej odpowiedzi w sprawie zwrotu ulgi. Najpierw trzeba ustalić, z jakiego przepisu wynikała obniżka ceny. Pięcioletni mechanizm zwrotu z art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy bonifikaty...
Wpisana w akcie darowizny roczna i skapitalizowana wartość służebności osobistej nie oznacza, że obdarowany ma co roku płacić tę kwotę osobie uprawnionej. Jest to wartość przypisana ustanowionemu prawu, a nie automatycznie należne świadczenie pieniężne. Po śmierci...
Jeżeli prawo dożywocia ustanowiono na rzecz obojga małżonków, śmierć jednego z nich nie powoduje wygaśnięcia całego dożywocia. Zgodnie z art. 911 Kodeksu cywilnego prawo ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, a drugi małżonek zachowuje własne uprawnienia wynikające z umowy. ...
Umowa dożywocia z osobą zadłużoną może skutecznie przenieść własność domu, ale nie odcina nieruchomości od wszystkich problemów wierzycieli. Nabywca co do zasady nie przejmuje osobistych długów zbywcy, jednak może nabyć dom obciążony hipoteką, objęty egzekucją albo stać...
Jeżeli po mężu przejęła Pani nieruchomość obciążoną dożywociem lub służebnością mieszkania na rzecz teścia, obowiązki wobec niego mogą nadal obciążać właściciela domu. Nie oznacza to jednak automatycznie, że musi Pani mieszkać z teściem. Kluczowe są zapisy aktu...
Sprzedaż gospodarstwa albo domu obciążonego dożywociem jest możliwa, ale nie usuwa prawa dożywotnika. Zgodnie z art. 910 § 2 Kodeksu cywilnego nabywca ponosi osobistą odpowiedzialność za świadczenia objęte dożywociem, z wyjątkiem tych, które stały się wymagalne, zanim...
Jeżeli właściciel mieszkania z ustanowioną służebnością osobistą ogłasza upadłość konsumencką, samo ogłoszenie upadłości nie wygasza służebności. Sprzedaż nieruchomości przez syndyka może jednak doprowadzić do jej wygaśnięcia; przy niewpisanym prawie kluczowe jest...
Komornik może prowadzić egzekucję z domu lub mieszkania należącego do dłużnika także wtedy, gdy nieruchomość jest obciążona prawem dożywocia. Samo dożywocie nie chroni nieruchomości przed zajęciem ani licytacją. Nie oznacza to jednak, że dożywotnik automatycznie...
Dom obciążony prawem dożywocia można sprzedać, ale sprzedaż nie powoduje automatycznego wygaśnięcia tego prawa. Nabywca wchodzi w szczególną sytuację prawną: nieruchomość nadal jest obciążona, a kupujący odpowiada osobiście za świadczenia z dożywocia, które stają się...
Służebność osobista mieszkania zwykle daje seniorowi prawo do korzystania z określonych pomieszczeń, ale sama w sobie nie oznacza automatycznie obowiązku codziennej opieki nad nim. O tym, czy właściciel domu ma zapewniać opiekę, decyduje przede wszystkim treść aktu...
Dożywocia nie można jednostronnie przenieść na inną nieruchomość. Wymaga to zgody dożywotnika i odpowiednio ukształtowanej czynności prawnej, zwykle dokonywanej z udziałem notariusza. Samo wykreślenie wpisu z księgi wieczystej nie powoduje wygaśnięcia skutecznie istniejącego...
Wartość służebności osobistej ustala się najczęściej przez oszacowanie korzyści, z których właściciel nieruchomości rezygnuje na rzecz osoby uprawnionej, np. wartości najmu lokalu lub jego części. W artykule wyjaśniamy, jakie dane są potrzebne do obliczeń, jak...
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu można co do zasady darować w akcie notarialnym, ale nie można obciążyć go klasyczną służebnością osobistą mieszkania, ponieważ służebność osobista obciąża nieruchomość. Po wyroku Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2023 r., II CNPP...
Co do zasady osoba, której przysługuje służebność mieszkania, nie może wyłącznie na podstawie tej służebności wynająć pokoju obcej osobie i pobierać czynszu. Służebność ma charakter osobisty, a uprawnienia do jej wykonywania nie można przenieść na inną osobę. ...
Przy służebności mieszkania nie działa prosta zasada, że wszystkie remonty płaci właściciel albo osoba, która w domu mieszka. Najpierw trzeba sprawdzić treść aktu ustanawiającego służebność, a gdy nie reguluje on kosztów – zastosowanie mają odpowiednio przepisy o...
Wykreślenie służebności z księgi wieczystej jest możliwe, gdy prawo wygasło, zostało zniesione, uprawniony zrzekł się go albo wpis w dziale III nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu. Najczęściej potrzebny jest wniosek KW-WPIS, właściwy dokument będący podstawą...
Właściciel domu obciążonego służebnością osobistą mieszkania może co do zasady przeprowadzać remont, modernizację, a nawet przebudowę nieruchomości, ale nie wolno mu pozbawić służebnika uprawnień wynikających z aktu notarialnego. W artykule wyjaśniamy, kiedy zgoda...
Mieszkanie obciążone dożywotnią służebnością osobistą mieszkania może stanowić zabezpieczenie hipoteczne, ale bank może odmówić finansowania albo zażądać wykreślenia prawa. Sama cywilnoprawna możliwość ustanowienia hipoteki nie oznacza, że bank zaakceptuje taką...
Jeżeli konflikt między dożywotnikiem a osobą zobowiązaną jest tak głęboki, że osobista opieka i stały kontakt nie mogą być rozsądnie kontynuowane, art. 913 § 1 Kodeksu cywilnego pozwala jednej ze stron żądać zamiany wszystkich albo części świadczeń z dożywocia na...
Ważna i rzeczywiście wykonywana umowa dożywocia co do zasady powoduje, że przekazana nieruchomość nie jest doliczana do spadku przy obliczaniu zachowku. Dożywocie jest bowiem umową odpłatną, a nie darowizną. Inaczej może być, gdy pod nazwą dożywocia ukryto w rzeczywistości...
Umowa dożywocia pozwala przenieść własność nieruchomości już za życia właściciela w zamian za zapewnienie mu dożywotniego utrzymania. To znacznie więcej niż samo prawo mieszkania – zakres świadczeń może obejmować opiekę, wyżywienie, koszty utrzymania, pomoc w chorobie,...
Udział we współwłasności nieruchomości można przenieść na wnuka w drodze umowy dożywocia. Trzeba jednak odróżnić obowiązek zapewnienia dożywotniego utrzymania od służebności mieszkania, która co do zasady obciąża całą nieruchomość i wymaga zgody wszystkich...
Na podstawie umowy dożywocia nabywca nieruchomości ma wykonywać świadczenia określone w akcie notarialnym. Gdy umowa nie reguluje ich inaczej, zasadą jest między innymi przyjęcie dożywotnika jako domownika, zapewnienie mu mieszkania, utrzymania, pomocy i opieki w chorobie. Nie...
Rodzic mający służebność mieszkania może przyjąć dorosłe dziecko do wspólnego zamieszkania, jeżeli jest ono przez niego utrzymywane albo jest mu potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Samo pokrewieństwo nie zawsze wystarcza – decydują treść aktu notarialnego i...
Przed zakupem domu z wpisem dożywocia lub służebności mieszkania nie wystarczy zapewnienie sprzedającego, że ojciec zostanie „wypisany” z księgi wieczystej. Trzeba ustalić, jakie dokładnie prawo wpisano w dziale III i na jakiej podstawie ma zostać wykreślone. Wyjaśniamy,...
Sam zapis w testamencie o prawie do mieszkania nie zawsze daje automatyczne prawo do parteru domu. Kluczowe jest, czy był to zapis windykacyjny w testamencie notarialnym, zapis zwykły, polecenie czy tylko niewiążące życzenie. Od tej kwalifikacji zależy, czy siostra jako...
Samo odwołanie przekazania gospodarstwa rolnego zależy od tego, jaka umowa została zawarta. Jeżeli strony są zgodne, najczęściej potrzebny jest nowy akt notarialny przenoszący własność albo ustanawiający prawa zabezpieczające rodziców. W praktyce rodziców można...
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpeg)
 (1).jpeg)
 (1).jpg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
 (1).jpeg)
.jpg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg){kind=spacer}
.jpeg)
(1).jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
