Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Korzystanie ze służebności

Marek Gola • Opublikowane: 26-02-2014

W akcie notarialnym jest ustanowiona nieodpłatna służebność gruntowa polegająca na prawie przechodu, przejazdu oraz przeprowadzenia urządzeń dostarczających media. Służebność jest na czas nieoznaczony. Właścicielka zabrania mi parkować samochód na drodze ze służebnością, przed moją nieruchomością. W żaden sposób nie zastawiam drogi, która jest dość szeroka. Dodam, że obok samochodu znajduje się też kostka brukowa przeznaczona na modernizację drogi. Właścicielka domaga się usunięcia samochodu i kostki. Jakie są moje prawa? Czy niewłaściwie korzystam ze służebności?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowi Kodeks cywilny (K.c.).

Poniższa odpowiedź została oparta na faktach przedstawionych przez Panią w pytaniu oraz ich ocenie prawnej.

Na wstępie należy wskazać na podstawę prawną ustanowienia służebności drogi koniecznej.

Tę podstawę stanowi art. 145 K.c. Przepis ten podaje:

„§ 1. Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna).

§ 2. Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej.

§ 3. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy”.

Następnie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 287 K.c. „zakres służebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Tym samym, nawet jeżeli w akcie notarialnym, w którym została ustanowiona służebność, nie ma mowy o parkowaniu pojazdu na drodze objętej służebnością, to posiłkując się wskazanymi powyżej zasadami współżycia społecznego oraz zwyczajami, należy wskazać, iż niejako nierozerwalnie związana z samą funkcją drogi, szczególnie prowadzącej do posesji, jest możliwość parkowania przy własnym domu – trudno, aby Pani parkowała gdzieś daleko poza swoją posesją, byłoby to na pewno wbrew zwyczajowi powszechnie w tej kwestii panującemu. Jednocześnie przedstawienie w stosunku do Pani takiego żądania jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto z opisanego przez Panią stanu faktycznego wynika, iż parkując samochód na rzeczonej drodze, nie powoduje Pani żadnego utrudnienia dla innych właścicieli posesji sąsiednich, jak i dla samej właścicielki nieruchomości obciążonej służebnością. W nauce przedmiotu Pani z kolei jest określana jako właściciel nieruchomości władnącej.

O konieczności szerokiego rozumienia zakresu służebności wskazuje również sądownictwo – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 czerwca 2011 r. (II SA/Gl 37/11). „Uprawnienie do korzystania ze służebności drogowej przysługuje jednak nie tylko właścicielom nieruchomości władnącej, lecz wszystkim podmiotom, które swoje prawa wywodzą od każdoczesnego jej właściciela. Literalna treść aktu notarialnego, odpowiadająca dyspozycji art. 145 § 1 kodeksu cywilnego nie może być rozumiana jako dotycząca jedynie uprawnień do korzystania ze służebności drogowej przez samego właściciela. Przy takim rozumowaniu nawet domownik nie miałby dostępu do budynku, przy braku podstawy prawnej do wytoczenia postępowania przed sądem powszechnym o zapewnienie służebności drogowej”.

Tym samym zachowana jest również norma art. 288 K.c., który stanowi: „Służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej”.

Z całą pewnością parkowanie przy swojej posesji nie stanowi utrudnienia korzystania z nieruchomości obciążonej, czyli tej, po której przebiega droga.

Natomiast najistotniejsze znaczenie będzie miał tutaj przepis art. 251 K.c. – „Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności”.

Służebność drogi jest ograniczonym prawem rzeczowym, zatem i do Pani znajdzie zastosowanie przytoczony powyżej przepis.

Znajdą do Pani zastosowanie przepisy odnośnie drogi stanowiącej służebność jak w stosunku do właściciela nieruchomości.

Głównie będzie tutaj chodziło o przepis art. 222 K.c., który stanowi:

„§ 1. Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

§ 2. Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń”.

Szczególnie przydatny może być tutaj § 2 przytoczonego powyżej przepisu. Działania właścicielki nieruchomości, przez którą przebiega droga konieczna, mogą powodować powstanie po Pani stronie tzw. roszczenia negatoryjnego, o którym mowa właśnie w § 2. Może Pani w takim przypadku żądać, aby ta osoba zaprzestała naruszeń Pani uprawnienia, które wypływa z ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest służebność drogi koniecznej.

Na podobnym stanowisku stoją przedstawiciele nauki przedmiotu. „W tych samych wypadkach oraz w przypadku dalszych postaci służebności może też zachodzić potrzeba stosowania roszczenia o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń, wzorowanego na roszczeniu negatoryjnym. Zdarza się zaś taka potrzeba w razie naruszenia prawa w inny sposób, aniżeli przez pozbawienie uprawnionego faktycznego władztwa nad rzeczą.

Z powodu bezwzględnego charakteru ograniczonych praw rzeczowych wskazane roszczenia przysługują zarówno przeciwko osobom trzecim, jak też przeciwko właścicielowi rzeczy obciążonej, jeżeli on dokonuje naruszenia ustanowionego (istniejącego) prawa” (Edward Gniewek, komentarz do art. 251 Kodeksu cywilnego).

Reasumując, należy wskazać, iż osoba kierująca w stosunku do Pani opisane w pytaniu zastrzeżenia nie ma takiego uprawnienia, aby kwestionować przysługujące Pani prawo z tytułu ustanowionej służebności. Dotyczy to zarówno kwestii parkowania samochodu, jak również kostki brukowej. Oczywiste jest, iż ma Pani prawo podjąć również działania zmierzające do modernizacji drogi objętej służebnością konieczną, co w mojej ocenie wchodzi w zakres przysługującego Pani ograniczonego prawa rzeczowego.

Jeśli opisane przez Panią działania będą się nasilały, czy wręcz nie pozwolą Pani korzystać ze służebności, pozostaje Pani droga postępowania sądowego oparta na art. 222 K.c. – wskazanym powyżej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Służebność gruntowa

Mój problem dotyczy służebności gruntowej . Jestem właścicielką domu położonego przy drodze wewnętrznej prywatnej łączącej się...

Darowizna nieruchomości a służebność

Jestem właścicielem domu, który chciałbym przekazać swojemu niepełnoletniemu synowi. Obecnie mieszka w nim mój ojciec, który ma zagwarantowaną...

Wykonywanie służebności gruntowej

Moje pytanie dotyczy sposobu wykonywania służebności gruntowej . Sąd ustanowił służebność drogi koniecznej na mojej działce. W...

Służebność przejścia

Jestem właścicielem działki letniskowej. Nie mam dojścia do pobliskiego jeziora. Aby tam dotrzeć, muszę przejść przez działkę bratowej i potem...

Kiedy można domagać się zniesienia służebności?

Kiedy można domagać się zniesienia służebności? Sytuacja wygląda następująco. Kilkanaście lat temu nabyłam działkę w wieczystym użytkowaniu z wpisem o...

Jakie są środki do przymusowego wykupu gruntu?

Jakie środki prowadzą do przymusowego wykupu gruntu będącego przedmiotem służebności przez właścicieli nieruchomości władnącej, tym bardziej, że grunt...

Dodatkowa umowa dotycząca przyłącza mediów

Posiadam działkę, a na niej drogę służebną dla właścicieli działek dalej posadowionych. Zakład energetyczny i gazownia chcą ze mną podpisać...

Zalegalizowanie drogi dojazdowej do nieruchomości

Zamierzam kupić nieruchomość z budynkiem mieszkalnym, ale mam wątpliwości co do korzystania z drogi dojazdowej. Właściciel nieruchomości, budując...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »