Odszkodowanie za służebność przesyłu, jakie prawa ma właściciel działki?
• Data: 2026-02-04 • Autor: Alicja Wodka
Przez moje 3 działki rolne będzie przebiegała linia wysokiego napięcia. Do tej pory nie ustalano ze mną wysokości odszkodowania. Czy mam jakiś wpływ na wysokość odszkodowania za służebność przesyłu?
.jpg)
Zawarcie umowy służebności przesyłu
Pragnę wyjaśnić, iż możliwość przeprowadzenia linii wysokiego napięcia przez Pani nieruchomości powinna zostać określona w formie umowy ustanawiającej służebność przesyłu. Zgodnie z art. 3051 Kodeksu cywilnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jedn. z dnia 21 czerwca 2024 r., Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 z późn. zm.) nieruchomość może zostać obciążona na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nienależące do części składowych nieruchomości (a wchodzące w skład przedsiębiorstwa) prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.
Ustanowienie służebności przesyłu pozwala na uregulowanie kwestii korzystania z terenu nieruchomości w odpowiednim zakresie i w odpowiedni sposób – np. przedsiębiorcy przesyłowemu na korzystanie z nieruchomości, której własność należy do Pani, w celu zainstalowania, utrzymania i eksploatacji urządzeń przesyłowych.
Służebność może zostać ustanowiona umownie, a umowa taka powinna zapewniać właścicielowi nieruchomości odpowiednie wynagrodzenie z tego tytułu. Taką umowę należy zawrzeć u notariusza w formie aktu notarialnego.
Wynagrodzenie za służebność przesyłu
W stosunku do przedsiębiorstwa, którego własnością jest linia wysokiego napięcia, należy wystąpić z ofertą zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Oferta ta powinna zawierać elementy określające zakres służebności (treść proponowanej służebności, określenie urządzeń przesyłowych, które mają być nią objęte) oraz wysokość wynagrodzenia. Oczywiście strony mogą prowadzić negocjacje co do warunków umownych. Obszar nieruchomości, w którym przedsiębiorca może poruszać się, realizując ustanowioną służebność, powinien być ściśle określony i oznaczony (na mapie stanowiącej załącznik do umowy).
Przepisy nie określają zasad ustalania wynagrodzenia za służebność. Wysokość ta zatem zależy od porozumienia i przebiegu negocjacji między stronami. Przy ustalaniu wynagrodzenia należy wziąć pod uwagę interesy obu stron, uciążliwość służebności oraz sposób ograniczenia w prawie własności nieruchomości. Można przyjąć, że odszkodowanie za służebność przesyłu powinno odpowiadać wysokości czynszu dzierżawnego za grunt niezbędny do obsługi infrastruktury technicznej, czyli za pas terenu, na którym ustanowiona została służebność przesyłu (pas eksploatacji). Przy ustalaniu wynagrodzenia należy wziąć także pod uwagę fakt, iż linia wysokiego napięcia ma ograniczające oddziaływanie na otoczenie, uniemożliwiając lub znacznie utrudniając wykorzystanie nieruchomości, wpływa pośrednio na komfort widokowy oraz bezpieczeństwo właściciela nieruchomości. Może mieć również negatywny wpływ na wegetację roślin i zmniejszenie przez to plonów. To również powinno znaleźć odzwierciedlenie w wysokości ustanowionego wynagrodzenia.
Przykłady
Linia wysokiego napięcia na działce rolnika
Pan Jan, rolnik z Podlasia, otrzymał pismo od przedsiębiorstwa energetycznego, które planuje budowę nowej linii wysokiego napięcia. Trasa przebiega przez jego pole uprawne. Firma zaproponowała zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu, zgodnie z art. 305¹ Kodeksu cywilnego. Po negocjacjach ustalono zakres eksploatacji (szerokość pasa gruntu, do którego będzie mieć dostęp energetyka) oraz wysokość wynagrodzenia — równą rocznemu czynszowi dzierżawnemu tego fragmentu pola. Umowa została podpisana u notariusza w formie aktu notarialnego.
Właścicielka działki rekreacyjnej negocjuje warunki
Pani Maria jest właścicielką działki rekreacyjnej nad jeziorem. Otrzymała informację, że przez jej teren ma przebiegać podziemny kabel energetyczny średniego napięcia. Obawiała się utraty walorów krajobrazowych i wpływu inwestycji na wartość nieruchomości. W toku negocjacji udało się uzyskać od przedsiębiorcy przesyłowego wyższe wynagrodzenie z tytułu służebności oraz wprowadzenie do umowy klauzuli o ograniczeniu hałasu i przywróceniu terenu do pierwotnego stanu po zakończeniu prac. Zakres służebności został też dokładnie oznaczony na mapie dołączonej do aktu notarialnego.
Nieruchomość inwestycyjna i ograniczenia zabudowy
Spółka deweloperska planowała budowę osiedla domów jednorodzinnych na zakupionej działce pod miastem. W trakcie analiz geodezyjnych okazało się, że przez część terenu przebiega stara linia przesyłowa, której właścicielem jest lokalny operator energetyczny. Przed rozpoczęciem budowy strony podpisały umowę służebności przesyłu, obejmującą już istniejącą infrastrukturę. Deweloper uzyskał wynagrodzenie za ograniczenie prawa własności oraz możliwość zmiany przebiegu linii w przyszłości, jeżeli kolidowałaby z planowanymi inwestycjami.
Podsumowanie
Artykuł wyjaśnia, że przeprowadzenie linii wysokiego napięcia przez cudzą nieruchomość wymaga zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, zgodnie z art. 305¹ Kodeksu cywilnego. Umowa ta powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego i precyzyjnie określać zakres korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego. Właściciel nieruchomości ma prawo do stosownego wynagrodzenia, którego wysokość ustalana jest indywidualnie – z uwzględnieniem uciążliwości służebności, ograniczeń w korzystaniu z terenu oraz wpływu inwestycji na jego wartość. Obszar objęty służebnością powinien być wyraźnie oznaczony i przedstawiony na mapie stanowiącej załącznik do umowy.
Oferta porad prawnych
Masz pytania dotyczące ustanowienia służebności przesyłu? Skorzystaj z naszych porad prawnych online! Dokładnie przeanalizujemy Twoją sytuację, objaśnimy Ci obowiązujące przepisy i pomożemy Ci przygotować niezbędne dokumenty. Nie czekaj – skontaktuj się z nami już dziś!
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Prawne możliwości usunięcia słupa telefonicznego z działki")
.jpg "Umowa dożywocia i potrzeba zwrotu domu")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Polecamy
- Zmuszenie gminy do przygotowania drogi dojazdowej do działki budowlanej
- Czy muszę wyrazić zgodę na przeprowadzenie kabla na mojej ziemi?
- Przesunięcie słupa elektrycznego na koszt zakładu energetycznego
- Przesunięcie słupa do granicy działki a pokrycie kosztów przez energetykę
- Linie średniego napięcia na posesji
- Minimalna szerokość drogi dojazdowej - 3 m czy 5 m?
Popularne w dziale
Zadaj pytanie »
- Jakie ryzyko wiąże się z przyłączeniem sąsiada do wodociągu na mojej działce?
- Wynagrodzenie za światłowód przechodzący przez działkę
- Czy muszę wyrazić zgodę na przeprowadzenie kabla na mojej ziemi?
- Słup elektryczny od ponad 30 lat na działce, czy wystąpić o zapłatę?
- Wycinka drzew pod liniami energetycznymi a odszkodowanie
- Żądanie przesunięcia rur na działce
