Służebność drogi i odpowiedzialność za jej utrzymanie, drzewa oraz zalewanie drogi przez sąsiada
• Data: 2026-03-11 • Autor: Katarzyna Bereda
Jestem osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Korzystam z drogi dojazdowej, do której mam prawo służebności zapisane notarialnie. Ostatnio na jej brzegu wyrosły dwa orzechy włoskie – samosiejki. Zastanawiałem się, czy ich usunięcie należy do mnie, skoro droga znajduje się na cudzej działce. Zapytałem też, czy jako osoba korzystająca tylko z fragmentu tej drogi, muszę utrzymywać w dobrym stanie całą działkę, czy tylko tę część, z której korzystam. Dodatkowo problemem stał się sąsiad, który zalewa teren wodą, co prowadzi do rozmiękczenia drogi, a zimą – do jej oblodzenia. Przejazd bywa niebezpieczny, a właściciel działki nie reaguje.
.jpg)
Obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności
Zgodnie z art. 289 Kodeksu cywilnego:
§ 1. W braku odmiennej umowy obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej.
§ 2. Jeżeli obowiązek utrzymywania takich urządzeń został włożony na właściciela nieruchomości obciążonej, właściciel odpowiedzialny jest także osobiście za wykonywanie tego obowiązku.
Oznacza to, że jeżeli w akcie notarialnym nie ma innego postanowienia, to osoba korzystająca ze służebności (czyli właściciel nieruchomości władnącej) ma obowiązek utrzymywania drogi w stanie umożliwiającym korzystanie z niej.
Zakres obowiązku utrzymywania drogi
W wyroku Sądu Najwyższego z 24 lutego 2017 r. (IV CSK 191/16) wskazano, że obowiązek utrzymania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności obciąża zasadniczo właściciela nieruchomości władnącej. Strony mogą jednak ustalić inaczej.
Ciężar ten dotyczy konserwacji istniejących urządzeń – nie obejmuje natomiast obowiązku ich budowy ani odbudowy, co mogłoby wiązać się z poważnymi kosztami.
Oznacza to, że masz obowiązek dbać o utrzymanie samej drogi w zakresie, z jakiego faktycznie korzystasz. Nie odpowiadasz za pozostałą część działki, na której droga się znajduje.
Kto odpowiada za drzewa rosnące przy drodze
Jeżeli drzewa (np. orzechy włoskie) rosną poza faktycznym pasem drogi służebnej, należą one do właściciela nieruchomości obciążonej. Nie możesz ich samowolnie wycinać ani przycinać, nawet jeśli utrudniają przejazd. W takim wypadku należy zwrócić się do właściciela działki z żądaniem ich usunięcia lub przycięcia.
Jak reagować na działania sąsiada zalewającego drogę
Jeżeli sąsiad doprowadza do zalewania drogi, co utrudnia korzystanie z niej, jest to naruszenie Twojego prawa do korzystania ze służebności. W takiej sytuacji możesz:
-
Wysłać do właściciela działki (a w razie potrzeby również do sąsiada) wezwanie do zaprzestania naruszeń, wskazując, że ich działania uniemożliwiają korzystanie ze służebności.
-
Jeśli wezwanie nie przyniesie skutku, możesz wystąpić do sądu z roszczeniem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem oraz o zaniechanie dalszych naruszeń.
Podsumowanie
Jako właściciel nieruchomości władnącej jesteś zobowiązany do utrzymania drogi w zakresie, w jakim z niej korzystasz. Drzewa rosnące poza pasem drogi należą do właściciela działki i to on odpowiada za ich usunięcie. Jeśli sąsiad zalewa drogę lub w inny sposób utrudnia przejazd, możesz domagać się zaprzestania takich działań – najpierw w formie wezwania, a w razie braku reakcji – w drodze sądowej.
Przykłady
Przykład 1
Pan Andrzej korzysta ze służebności przejazdu przez działkę sąsiada. Na drodze pojawiły się dziury i błoto po deszczu. Ponieważ nikt nie zobowiązał się inaczej, to on – jako korzystający ze służebności – naprawił nawierzchnię na własny koszt.
Przykład 2
Pani Maria zauważyła, że przy drodze służebnej rosną brzozy, które pochylają się nad jej samochodem. Nie mogąc ich samodzielnie usunąć, napisała do właściciela działki z żądaniem przycięcia gałęzi. Po braku reakcji zwróciła się do sądu i uzyskała nakaz usunięcia drzew.
Przykład 3
Pan Krzysztof miał problem z sąsiadem, który odprowadzał wodę deszczową na drogę służebną. Mimo próśb sytuacja się nie zmieniła, więc skierował sprawę do sądu, powołując się na utrudnianie korzystania ze służebności przejazdu.
Oferta porad prawnych
Jeśli masz podobny problem dotyczący służebności, współwłasności lub granic nieruchomości – możesz zamówić indywidualną poradę prawną online. Przygotujemy analizę Twojej sytuacji i gotowe pismo do właściciela lub sądu.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2017 r. sygn. akt IV CSK 191/16
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
.jpg "Słup energetyczny na działce, zasiedzenie, służebność i możliwości właściciela")
.jpg "Linia energetyczna na działce, zasiedzenie i służebność przesyłu")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Przyłącze wodociągowe przez działkę sąsiada, zgoda właściciela, podział kosztów
» Słup energetyczny na działce, zasiedzenie, służebność i możliwości właściciela
» Służebność drogi i odpowiedzialność za jej utrzymanie, drzewa oraz zalewanie drogi przez sąsiada
» Usunięcie urządzenia przesyłowego z działki
» Słup energetyczny na działce, prawa właściciela i możliwości odszkodowania
Polecamy
Zadaj pytanie »
- Zmuszenie gminy do przygotowania drogi dojazdowej do działki budowlanej
- Czy muszę wyrazić zgodę na przeprowadzenie kabla na mojej ziemi?
- Przesunięcie słupa elektrycznego na koszt zakładu energetycznego
- Przesunięcie słupa do granicy działki a pokrycie kosztów przez energetykę
- Linie średniego napięcia na posesji
- Minimalna szerokość drogi dojazdowej - 3 m czy 5 m?
