Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ograniczenia w korzystaniu z działki przez kable telefoniczne

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 17-08-2018

Przed 8 laty zakupiłem działkę. W akcie notarialnym nie ma wzmianki o służebności gruntowej. Na działce jest posadowiony budynek na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Przed rokiem wykonano projekt zabudowy wraz z infrastrukturą. Zostałem ograniczony zabudową parkingową z uwagi na kable telefoniczne. Projektant zasugerował, że dopiero po odbiorze budynku mogę zrobić parking ażurowy w miejscu, gdzie przebiegają kable telefoniczne. Firma, która jest właścicielem przewodów, powstała w 1997 r. Pilnie muszę podłączyć telefon – w trakcie prac budowlanych wykonawcy podłączyli rurkę od studzienki do centrali w budynku, muszę teraz złożyć do tej firmy wniosek o podłączenie telefonu. Czy mogę z przedsiębiorcą negocjować kwestie finansowe, np. zapłatę za bezumowne korzystanie z mojej działki? Czy są szanse, by zmusić firmę telekomunikacyjną do podpisania aktu notarialnego odpłatnej służebności?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Jestem Bardzo zadowolona z usługi prawniczej online. Mogłam na odległość znaleźć odpowiedzi na moje wątpliwości i pytania dotyczącej mojej sprawy. Zadałam zawsze dodatkowe pytania, i na czas otrzymałam odpowiedz. Bardzo mi ten Portal pomógł. 
Henryka
Odpowiedź profesjonalna aczkolwiek łatwa do zrozumienia, rychła i bardzo satysfakcjonująca. Z pewnością będę jeszcze korzystać z waszej pomocy 
Agnieszka
Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy

Oczywiście fakt korzystania przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego z Pańskiej działki jest dla Pana kartą przetargową w rozmowach, o ile przedsiębiorca nie dysponuje okresem niezbędnym do zasiedzenia służebności przesyłu (30 lat, doliczając poprzednika prawnego – nie napisał Pan, od kiedy kable są na miejscu). Jeśli natomiast telekomunikacja (właściciel kabli) dysponuje okresem niezbędnym do zasiedzenia służebności, wytaczanie im sprawy o ustanowienie służebności jest zbyteczne, bo Pan ją przegra.

Powinien Pan zacząć od żądania przedstawienia dokumentów na okoliczność posadowienia kabla na Pana działce. Jeśli minął okres 30 lat, obawiam się, że nic Pan nie wskóra. Ponieważ właściciel kabla może dysponować i czasem, i przesłankami do zasiedzenia, ale po kolei…

Należy ustalić, czy właściciel kabli nie ma prawa do dysponowania gruntem, czy nie dysponuje decyzją o wywłaszczeniu – zapewne jeszcze na Telekomunikację Polską, czy innej podstawy do zajęcia Pana gruntu.

Na podstawie art. 292 Kodeksu cywilnego (K.c.) dopuszczalne jest zasiedzenie służebności przesyłu (wyrok SN z dnia 11 marca 2005r., II CK 489/04, LEX nr 301735). Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż posiadanie służebności przesyłowej przez przedsiębiorstwo państwowe przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z 1989 r. nie było posiadaniem w rozumieniu art. 352 § 1 K.c. i nie mogło prowadzić do zasiedzenia (post. SN z dnia 17 grudnia 2008r., I CSK 171/08, OSNC 2010, nr 1, poz. 15). Dopuszczalność nabycia przez zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu unormowanej w art. 305 1 – 305 4 K.c. nie budzi wątpliwości w świetle orzecznictwa Sądu. Korzystanie przez przedsiębiorstwo państwowe z nieruchomości w sposób odpowiadający treści służebności gruntowej, prowadzące do zasiedzenia służebności gruntowej przed dniem 1 lutego 1989 r., stanowiło podstawę do nabycia tej służebności przez Skarb Państwa. Jeszcze przed wprowadzeniem służebności przesyłu w 2008 r. zakłady przesyłowe mogły nabyć przez zasiedzenie prawo do korzystania z cudzej działki. Okres posadowienia instalacji przed 2008 r. dolicza się do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej służebności (uchwała SN z dnia 22 maja 2013 r., 111 CZP 18/13, „Rzeczpospolita” PCD 2013/119/2).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Przedmiotowe linie w niniejszej sprawie są elementem majątku zarządzanego przez poprzedników prawnych Orange, zaś własność tych urządzeń należała najpierw do Skarbu Państwa, zgodnie z obowiązującą w prawie cywilnym do dnia 1 lutego 1989 r. koncepcją jedności własności państwowej zakładającej, że własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu. Następnie do przedsiębiorstwa państwowego, a następnie do powstałych w wyniku jego przekształcenia spółek prawa handlowego.

Zgodnie z art. 292 K.c. służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wymagało zatem, czy TPSA i jego poprzednicy prawni korzystali z trwałego i widocznego urządzenia na nieruchomości należącej obecnie do Pana.

Dopuszczalność nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu, a także samej służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo przesyłowe została potwierdzona w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. uchwała z dnia 17.01.2003 r., III CZP 79/02, OSNC z 2003 r., nr 11, poz. 142, wyrok z 31.05.2006 r., IV CKS 149/05, LEX nr 258681, postanowienie z dnia 8.09.2006 r., II CSK 112/06, LEX nr 193240, postanowienie z dnia 4 października 2006 r., II CSK 119/06, LEX nr 196515, uchwała z 7.10.2008 r., III CZP 89/09, LEX nr 458125, postanowienie z 5.06.2009 r., I CSK 495/08, LEX nr 511975) i w doktrynie.

Nie ulega wątpliwości, że początek biegu terminu zasiedzenia datuje się na okres, kiedy to przedsiębiorstwo państwowe objęło w posiadanie urządzenia przesyłowe, a tym samym i nieruchomość poprzedników prawnych wnioskodawców w zakresie, w jakim urządzenia te tam przebiegały. Posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe urządzeń energetycznych oraz cudzej nieruchomości, na której zostały posadowione, jest posiadaniem w rozumieniu art. 352 K.c. i może prowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu (art. 292 K.c. w zw. z art. 172 K.c.). (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., V CSK 502/10 , LEX nr 1096048). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednak, że osoba prawna, która przed dniem 1 lutego 1989 r., mając status państwowej osoby prawnej, nie mogła nabyć (także w drodze zasiedzenia) własności nieruchomości ani ograniczonych praw rzeczowych może natomiast do okresu samoistnego posiadania wykonywanego po dniu 1 lutego 1989 r. doliczyć okres posiadania Skarbu Państwa sprzed tej daty. Stanowisko to wyrażone zostało w szczególności właśnie w odniesieniu do przedsiębiorstw energetycznych i innych przedsiębiorstw przesyłowych, które do dnia 1 lutego 1989 r. korzystały ze służebności przesyłu w ramach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w stosunku do Skarbu Państwa w rozumieniu art. 338 K.c., co uniemożliwiało im, podobnie jak w przypadku art. 128 K.c. nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych. Dopiero wprowadzenie zmian do Kodeksu cywilnego stworzyło z dniem 1 lutego 1989 r. dla państwowych osób prawnych, a takimi były przedsiębiorstwa państwowe, możliwość nabywania dla siebie własności nieruchomości i innych praw rzeczowych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., V CSK 502/10 , LEX nr 1096048, z dnia 25 stycznia 2006 r. I CSK 11/2005 Monitor Prawniczy 2006/24 str. 1341, z dnia 10 kwietnia 2008 r. IV CSK 21/2008 LexPolonica nr 1879481, z dnia 17 grudnia 2008 r. I CSK 171/2008 OSNC 2010/1 poz. 15 i z dnia 17 grudnia 2010 r. III CZP 108/2010 LexPolonica nr 2427699 oraz wyroki z dnia 8 czerwca 2005 r. V CSK 680/2004 i z 31 maja 2006 r. IV CSK 149/2005 LexPolonica nr 409449). Powyższe oznacza, że w okresie sprzed daty 1 lutego 1989 r., kiedy obowiązywał art. 128 K.c., wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, to Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe był posiadaczem urządzeń przesyłowych i cudzej nieruchomości, na której je posadowiono.

Zgodnie z art. 176 § 1 K.c. przedsiębiorca może doliczyć do swojego (i swoich poprzedników prawnych) okresu posiadania okres posiadania Skarbu Państwa (jako poprzednika w posiadaniu), o ile zostaną spełnione wskazane w tym przepisie przesłanki. Dotyczy to przede wszystkim obowiązku udowodnienia przez przedsiębiorcę energetycznego, że doszło do przeniesienia posiadania na rzecz jego lub jego poprzedników prawnych przez Skarb Państwa. Wymaga ponownego podkreślenia, iż nie chodzi o wykazanie, iż uczestnik jako spółka jest następcą prawnym swojego poprzednika – przedsiębiorstwa państwowego, jak przyjął to bezkrytycznie Sąd I instancji, lecz o wykazanie przeniesienia posiadania służebności przesyłu przez Skarb Państwa na poprzednika prawnego uczestnika (por. analogicznie uzasadnienie wyroku SN z 25 kwietnia 2014r. II CSK 433/13). Przeniesienie posiadania służebności przesyłu zgodnie z art. 352§ 2 K.c. może nastąpić w sposób określony w art. 348-351 K.c. W toku procesu zabrakło jakichkolwiek dowodów wskazujących na taki sposób przeniesienia posiadania służebności.

Dlaczego napisałam na wstępie, że powinien Pan wystąpić do firmy telekomunikacyjnej? Otóż nieruchomość mogła być wywłaszczona na mocy nieobowiązującej już ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jeśli nie ma podstaw do zasiedzenia, można razem z żądaniem przesunięcia kabla dochodzić odszkodowania za bezumowne korzystanie za 7 lat wstecz, żądać ustalenia służebności w drodze umowy lub wyroku sądu za wynagrodzeniem lub zawrzeć ugodę, na mocy której zostanie Pan podłączony do sieci w zamian za służebność.

Zatem proszę zacząć od pisma i czekać na nie odpowiedzi.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kanalizacja przechodzącą przez działkę sąsiada

Byłem posiadaczem działki i domu jednorodzinnego wybudowanego 15 lat temu. Kanalizacja tego domu została wykonana częściowo przez działkę sąsiada za...

Uciążliwe korzystanie ze służebności

Jestem właścicielką działki wraz z domem obciążonej prawem przejazdu i przechodu do czasu otwarcia drogi. Służebność ta jest wykonywana rażąco...

Studzienka telekomunikacyjna na prywatnej działce - jak ustalić właściciela?

Przez teren prywatny, który niedawno nabyłem na potrzeby mojej firmy, przebiega linia telekomunikacyjna ze studzienką przy samym wjeździe. Jak ustalić...

Zajęcie zielonej części działki pod budowę drogi

Od 5 lat jestem właścicielem działki, którą dostałam jako darowiznę. Na działce od lat 25 istnieje sieć gazowa i wodociągowa. Poprzedni właściciel...

Przepuszczenie światłowodu przez działki osób prywatnych

Chciałbym uzyskać zgodę na przepuszczenie rur (światłowód) przed działki osób prywatnych. Prowadzę firmę telekomunikacyjną z aktywnym wpisem do...

Odmowa służebności gruntu na rzecz sprzedaży działki

Jestem właścicielem małej działki rolnej położonej pomiędzy drogą publiczną a inną działką, która nie ma dostępu do drogi, a na której...

Zmiana kwalifikacji ze służebności na wykup działki

Od 2013 toczy się moja sprawa o służebność gruntową, nad którą przechodzi linia wysokiego napięcia. Jest to działka budowlana. Jest już plan...

Sąsiad nadużywa prawa przechodu i przejazdu, co robić?

Na mojej działce jest ustanowiona służebność gruntowa na rzecz sąsiada. Nieruchomość z domem kupiłem już ze służebnością. Służebność jest...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »