Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy decyzja sądu pozwala na sprzedaż mieszkania bez służebności?

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 20-08-2018

Babcia w akcie darowizny przekazała mi mieszkanie. Ustanowiono dożywotnią służebność mieszkania. Obecnie babcia ma 93 lata i sądowo uznano, iż babcia potrzebuje dożywotniego przymusowego leczenia w ośrodku opieki. Czy decyzja sądu pozwala na sprzedaż mieszkania bez służebności (w „normalnej cenie”), czy trzeba założyć nową sprawę o wygaśnięcie służebności? Babcia do mieszkania już nie wróci.

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk
Witam, Dziękuję za szybką, dokładną i wyczerpującą odpowiedć. Jestem pod wrażeniem. 
Dorota
Jestem pod wrażeniem szybkiej i profesjonalnej pomocy. Koszt wstępnej usługi do przyjęcia, w którym uzyskałam dodatkowe wskazówki i informacje na pytania uzupełniające (bez dodatkowych opłat). 
Beata
Poradę prawną uzyskaną od Państwa, a konkretnie przez Panią Izabelę Nowacką-Marzelon, uważam oceniam bardzo wysoko. Porada ta pozwoliła mi zrozumieć całą złożoność zgłoszonego przeze mnie problemu w świetle wszystkich przepisów, jakie powinnam znać. Bardzo sobie cenię te wyjaśnienia i jestem rada, że udało mi się wpaść na trop tak kompetentnego zespołu prawników. Polecam ich wszystkim zainteresowanym.
Maria, 70 lat, emerytowana nauczycielka
Jasna i szybko wydana opinia. Polecam ten serwis.
Ewa
Dziękuję i wystawiam najwyższą opinię.
Jacek
Dziękuję uprzejmie za szybką i wyczerpującą odpowiedź wyjaśniającą moje obawy.
Maria, 55 lat
Jestem zadowolona z odpowiedzi. 
Ewa
Bardzo solidna, rzetelna i szybka porada
Przemysław
Fantastyczny pomysł, szybkie, a jednocześnie wnikliwe i dogłębnie analizujące temat odpowiedzi!
Magdalena
Fachowa porada Pana Marcin Sądej (BRAVOOO :)), rzetelnie, jasno i przejrzyście. Oczywiście wszystko oparte na podstawach prawnych i fachowej wiedzy. 
Wojtek
Dziękuję, spełniliście moje oczekiwania
Joanna, 58 lat, księgowa
Dziękuje bardzo za odpowiedz. Wiem teraz co powinnam zrobić.
Beata
Bardzo dziękuję za szybką i wyczerpującą (na chwilę obecną) odpowiedź. Jestem z niej bardzo zadowolona, zawiera to, o czym słyszałam, ale brakowało mi potwierdzenia. W razie dalszych problemów na pewno się z Państwem skontaktuję.
Renata
Jestem bardzo zadowolona z uzyskanej odpowiedzi, która była wyczerpująca i zadowalająca. Szczególnie ważne w serwisie ePorady24 jest to, że można zadać dodatkowe pytanie bez dodatkowych opłat:-)
Marzena, nauczyciel, 54 lata
Bardzo dziękuję za poradę. Pomogła mi ona błyskawicznie rozwiązać mój problem - w rozmowie z adwersarzem czułam się pewnie, mając w zanadrzu (i wykorzystując w trakcie dyskusji) merytoryczną wiedzę, przekazaną przez ePorady.
Anna
Korzystam z serwisu już po raz czwarty - jestem zadowolony ze świadczonych usług, w tym odpowiedzi i pomocy udzielanej przez prawników serwisu.
Rafał, inżynier lotnictwa, 34 lata
Wszystko zgodnie z opisem. Jestem zadowolony
Dawid, 36 lat
Odpowiedź wyczerpująca, Otrzymałam wyjaśnienie mojego problemu i sposób jego rozwiązania. 
Lidia
Bardzo szybka i wyczerpująca odpowiedź.
Bohdan
Jestem zadowolona. Oczekiwałam właśnie na zaproponowanie takiego sposobu rozwiązania problemu. Przypominanie 86 letniemu prezesowi jakich obowiązków nie dopilnował było nieludzkie / ze względu na stan jego zdrowia /. Sądzę, że w przeszłości nie planowali z żoną powrotu do Polski na starość. 
Bogumiła
Bardzo fajny serwis i profesjonalne porady polecam
Karolina
Bardzo szybka, rzetelna odpowiedź, poparta aktami prawnymi. Spełnia moje oczekiwania. Na podkreślenie zasługuje fakt, że odpowiedź otrzymałam w weekend.
Anna, nauczyciel, logopeda, 56 lat
Odpowiedzi na moje pytania są bardzo konkretne, rzeczowe i zrozumiałe. Jestem bardzo zadowolona z konwersacji na tym portalu i rad prawnika.
Ewa, ekonomista, 45 lat
Wystawiam bardzo dobra ocenę za udzielona odpowiedz na moje pytanie odpowiedz byla szybka konkretna i rzeczowa. Rowniez cena za usluge byla przyzwoita. 
Danuta
Bardzo dobry i dosyć szybki serwis usługi prawnej. Odpowiedź która otrzymałam jest konkretna i zawiera bardzo duża ilość szczegółów z czego jestem bardzo zadowolona. Porada otrzymana jest profesjonalna i wysokiej jakości. 
Krystyna, fotograf, 39 lat

Właściciel – na co wskazano w art. 140 Kodeksu cywilnego (skrótowo: K.c.) – jest uprawniony zbywać należące do niego składniki majątkowe; przykładowo mieszkanie. Dotyczy to, między innymi, nieruchomości i mieszkań obciążonych służebnościami osobistymi (art. 296 i następne K.c.). Określenie „normalna cena” może być różnie rozumiane. Najczęściej (zwłaszcza w związku ze zobowiązaniami podatkowymi) chodzi o cenę przeciętną („średnią”) w danych warunkach (np.: czas, lokalizacja, wyposażenie). Można zauważyć występujące w praktyce obawy w związku z nieruchomościami i lokalami, których dotyczy obciążenie służebnością – w tym służebnością gruntową (art. 285 i następne K.c.) lub służebnością przesyłu (art. 3051 i następne K.c.); niekiedy takowe obawy są zasadne, ale często wiążą się z brakiem wiedzy – na ogół trzeba dokładnie zapoznać się z dokumentami i sytuacją faktyczną, bo samo hasło „służebność” może w praktyce wiązać się z różnymi okolicznościami.

Czasami potencjalny nabywca przesadnie podchodzi do obciążającej nieruchomość lub lokal służebności – w celu nabycia tanio tytułu prawnego (odpowiednio: własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu). Pan prawdopodobnie taki kontekst miał na uwadze, ponieważ brak prawnych przeciwwskazań w zbyciu darowanego Panu mieszkania; odrębne zagadnienie (choć warte uwagi) mogą (niekiedy) stanowić przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn (np. jej art. 16).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Do służebności osobistych (art. 296 i następne K.c.) – w tym do służebności mieszkania (art. 301 K.c., art. 302 K.c.) – odpowiednie zastosowanie mają przepisy o służebnościach gruntowych (art. 285 i następne K.c.). Pan zainteresowany jest doprowadzeniem do zniesienia służebności. Proszę liczyć się z tym, że sąd – a droga sądowa najprawdopodobniej okaże się nieodzowna – może nie podzielić Pańskiego stanowiska, jakoby przysługująca Pańskiej babci służebność straciła dla niej jakiekolwiek znaczenie i w związku z tym zaistniały przesłanki nieodpłatnego zniesienia służebności (odpowiednie stosowanie art. 295 K.c.). Proszę zatem liczyć się z możliwością odpowiedniego stosowania artykułu 294 K.c., który brzmi: „Właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej za wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej”. Odpłatne zniesienie służebności może wpływać na ekonomiczny aspekt sytuacji (z uwzględnieniem sprzedaży mieszkania i możliwego rzeczywistego opodatkowania transakcji także podatkiem dochodowym). Samo prawdopodobieństwo faktycznej nieprzydatności odnośnego mieszkania dla Pańskiej babci może nie wystarczyć do osiągnięcia zamierzonego przez Pana skutku (zwłaszcza w aspekcie ekonomicznym) – proponuję (na wszelki wypadek) rozważyć także warianty alternatywne (np. wynajęcie tegoż mieszkania, np. na podstawie umowy najmu okazjonalnego).

Pan skoncentrował się na aspektach zdrowotnych i medycznych. W zakresie samego prawa cywilnego (np. co do ewentualnego zniesienia służebności) bardzo ważne jest, by Pańska babcia była odpowiednio reprezentowana – np. przy czynnościach notarialnych lub w postępowaniu sądowym. Opis sytuacji nie zawiera informacji o tym, czy Pańska babcia została ubezwłasnowolniona – można wnioskować, że doszło do ubezwłasnowolnienia, ale to jest jedynie hipoteza (oparta na przedstawionych informacjach).

Jeżeli dotychczas nie doszło do ubezwłasnowolnienia Pańskiej babci – a możliwe są dwa rodzaje ubezwłasnowolnienia: całkowite (art. 13 K.c.) oraz częściowe (art. 16 K.c.) – to należy zawnioskować (do sądu okręgowego) o ubezwłasnowolnienie starszej damy; przepisy proceduralne z zakresu takich postępowań skoncentrowano w art. 544 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo: K.p.c.). W przypadku dużej pilności załatwiania spraw w imieniu Pańskiej babci należałoby zawnioskować o ustanowienie dla Pańskiej babci doradcy tymczasowego (art. 548 K.p.c.) na czas trwania sprawy cywilnej z wniosku o jej ubezwłasnowolnienie. Po orzeczeniu ubezwłasnowolnienia ustanowienie opiekuna prawnego albo kuratora (zależnie od rodzaju ubezwłasnowolnienia) należy do właściwości „sądu opiekuńczego”, który powinien nadzorować sprawowanie opieki lub kurateli.

Jeśli już sąd ubezwłasnowolnił Pańską babcię, to niezbędne będzie podjęcie określonych czynności przed „sądem opiekuńczym”. Trudno wskazać jeden wariant – także dlatego, że Pan (jako obdarowany tytułem prawnym do odnośnego mieszkania) mógłby wystąpić do sądu cywilnego o zniesienie służebności. W takim postępowaniu Pańska babcia powinna być odpowiednio reprezentowana; podobnie jak w przypadku czynności notarialnej – a do zrzeczenia się służebności (podobnie, jak dla jej ustanowienia) także niezbędna jest forma aktu notarialnego (art. 245 K.c. w związku z art. 158 K.c. oraz w związku z art. 77 K.c.).

Niezależnie od tego, jaką „drogą” miałoby dojść do zniesienia służebności, przedstawiciel Pańskiej babci (odpowiednio jej: opiekun, kurator albo doradca tymczasowy) powinien uzyskać zgodę „sądu opiekuńczego” na zrzeczenie się w imieniu podopiecznej przysługującej jej służebności w formie aktu notarialnego lub na zajęcie analogicznego stanowiska w postępowaniu sądowym (zapewne przez Pana zainicjowanym). Jeżeli przedstawicielem prawnym starszej damy ustanowiono Pana lub kogoś z bliskiego kręgu rodzinnego, to proszę liczyć się z potrzebą ustanowienia przez „sąd opiekuńczy” kuratora dla dokonania czynności w związku z żądaniem przez Pana zniesienia służebności (przez sąd cywilny) lub podejmowaniem starań o zrzeczenie się służebności w imieniu Pańskiej babci. Chodzi o uniknięcie konfliktu interesów. Stanowisko „sądu opiekuńczego” może być związane z wywiązaniem się przez Pana z określonych obowiązków – np. z obowiązku wsparcia dla Pańskiej babci jako darczyńcy (art. 897 K.c.).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zakup mieszkania i zapis o dożywociu

Kupujemy z mężem mieszkanie (my będziemy właścicielami, ale pieniądze na nieruchomość w połowie dajemy my, a w połowie matka męża). Matka męża będzie mieszkać w kupowanym mieszkaniu. Chcemy zapisać jej dożywocie w tej nieruchomości. Czy dożywocie można ując w tym samym akcie notarialnym, który sporządzimy przy kupnie mieszkania, czy lepiej podpisać oddzielną umowę? Jakie są koszty przy podpisywaniu takich umów?

Jak najszybciej zwolnić mieszkanie od obciążenia służebnością?

Moja mama jest właścicielem prawa do mieszkania, na którym ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności osobistej na rzecz dziadków (rodziców mamy). Dziadek zmarł przed laty. Przy życiu pozostaje babcia, która jednak nie zamieszkuje już w tym mieszkaniu. Nie mieszka tam też moja mama, dlatego chcielibyśmy je jak najszybciej sprzedać. Problem w tym, że mieszkanie jest obciążone na rzecz babci, która i tak z prawa nie korzysta. Babcia ma problemy zdrowotne, które przekładają się na pamięć. Jak najszybciej uwolnić mieszkanie od obciążenia służebnością?

Wykreślenie służebności z ksiąg wieczystych

Odziedziczyłam po mamie mieszkanie, które ona z kolei otrzymała w formie darowizny od swojej siostry z zapisem służebności w stosunku do darującej. 4 lata temu ciocia została umieszczona w domu opieki społecznej. Ciocia nie ma męża ani dzieci. Powyższe mieszkanie chciałabym sprzedać i kupić inne. W księgach wieczystych figuruje zapis o służebności w stosunku do cioci. Czy mogę wykreślić służebność z ksiąg wieczystych na podstawie posiadanych dokumentów (orzeczenia o skierowaniu cioci do DPS)?

Służebnik w domu opieki a sprzedaż mieszkania

Ciocia mojej żony zrobiła darowiznę na jej rzecz ze swojego mieszkania z zapisem dożywotniej i nieodpłatnej służebności mieszkania w całym lokalu. Obecnie jednak ciotka–służebnik jest w domu opieki społecznej. Czy żona (i jak) może sprzedać to mieszkanie?

Nieregulowanie opłat za mieszkanie przez służebnika

W roku 2007 moja córka kupiła mieszkanie i jednocześnie nieruchomość przekazała nieodpłatnie i dożywotnio służebność na rzecz wuja. W akcie notarialnym jest zapisane, że dożywotnia służebność osobista mieszkania polega na prawie zamieszkiwania w całym lokalu mieszkaniowym, bez prawa do nieodpłatnego czerpania wody, energii elektrycznej, gazu i ogrzewania oraz bez praw do innych świadczeń (koszty eksploatacji związane z lokalem będzie ponosił uprawniony). Na te warunki wuj–służebnik wyraził zgodę pisemną. Od 2011 roku pojawiły się problemy z płatnościami przez służebnika. Przeprowadzenie wielu rozmów właściciela nieruchomości ze służebnikiem nie dało rezultatu, a zadłużenie wciąż rośnie. Wspólnota mieszkaniowa zaległościami w kwocie kilku tysięcy złotych obciąża właściciela. Czy istnieje podstawa prawna do wyegzekwowania zadłużenia od służebnika? Czy wspólnota mieszkaniowa postępuje prawidłowo?

Jak rozwiązać problem zapisu służebności w testamencie?

Mama posiadała tylko mieszkanie. W 2004 r. sporządziła notarialny testament, na mocy którego spadkobiercami po połowie zostaliśmy ja i siostra – jej jedyne dzieci. W tymże testamencie mama zobowiązała nas oboje do zapewnienia jej konkubentowi służebności  dożywotniego zamieszkania w jej mieszkaniu. W roku 2008 mama zmieniła zdanie i darowała owo mieszkanie wnukowi (mojemu synowi) bez ustanawiania jakiejkolwiek służebności. Nie wiedzieliśmy, że we wcześniejszym testamencie zobowiązała nas do osobistej służebności na rzecz konkubenta. Mama zmarła w 2014 r. Problem wyszedł na jaw w trakcie sprawy spadkowej, która rozpoczęła się w 2016 na wniosek mojej siostry wnoszącej o zachowek od mojego syna (uzyskała go na mocy porozumienia). Po zebraniu wszystkich testamentów i darowizn okazało się, że był ten nieszczęsny testament ze służebnością dla konkubenta. Wówczas on, jako zainteresowana strona, dołączył do sprawy. Jednak po zawarciu porozumienia syna z moją siostrą sprawa została przez sąd umorzona. Konkubent niby wyraził na to zgodę, ale nic nie podpisał. Nie doszło więc do otwarcia tego testamentu i na pewno go nie przyjąłem. Tak więc jedynym niezadowolonym jest konkubent. Jego adwokat domaga się ode mnie pisemnej zgody na zamieszkanie staruszka w tym mieszkaniu, które przecież należy do mojego syna. Straszy skierowaniem sprawy do sądu. Ja nie jestem właścicielem, mama to zmieniła i nie mogę mu tego zapewnić. Błąd mamy, że tego nie odwołała. Nadmieniam, że konkubent mieszka u mnie w domku, ma 80 lat, jest ciężko chory, ale nie chce ustąpić. Jak rozwiązać problem tego zapisu ze służebnością?

Mieszkanie z uciążliwą ciotką mającą umowę dożywocia

Mieszkam we własnym mieszkaniu obciążonym hipoteką. Mamy z mężem rozdzielność, mąż nie jest zameldowany w tym mieszkaniu. Wraz z nami mieszkają nasze dzieci i ciotka męża, która jest bardzo uciążliwa. Zachowuje się wulgarnie i niebezpiecznie, a to nas zgłosiła do procedury niebieskiej karty! Teraz chodzi do nas opieka społeczna… Ciotka ma umowę dożywocia z macochą męża, która mieszka gdzie indziej. Co możemy zrobić w tej sytuacji, jak pozbyć się ciotki?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »