Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
Skrzynka telekomunikacyjna na prywatnej działce nie zawsze oznacza konieczność ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu. O prawach właściciela i operatora decydują przede wszystkim funkcja urządzenia, przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz...
Właściciel nieruchomości obciążonej służebnością może sprzeciwić się warunkom zabudowy sąsiada, jeżeli wykaże interes prawny związany z planowaną inwestycją. Sam sprzeciw nie blokuje jednak wydania decyzji. Wyjaśniamy, kto może być stroną postępowania, jakie...
Emerytura pobrana przez dożywotnika za życia jest jego majątkiem, ale dopiero niewykorzystane środki istniejące w chwili śmierci mogą wejść do spadku. Sama umowa dożywocia nie oznacza automatycznie, że dzieciom należy się zachowek od przekazanej nieruchomości. Również...
Firma korzystająca z części cudzej działki pod maszt i jego odciągi co do zasady nie nabywa własności zajętego gruntu, ale może powoływać się na zasiedzenie służebności. Sam upływ 20 lub 30 lat od budowy urządzeń nie przesądza jednak o nabyciu takiego prawa. Szczególne...
Jeżeli osoba uprawniona do służebności mieszkania przebywa w domu seniora lub na stałe mieszka gdzie indziej, właściciel nadal może sprzedać lokal. Sam wyjazd uprawnionego nie powoduje jednak automatycznego wygaśnięcia służebności. Gdy strony chcą sprzedać dotychczasowe...
Jeżeli działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej albo do należących do niej budynków gospodarskich, właściciel może żądać ustanowienia drogi koniecznej przez grunty sąsiednie za wynagrodzeniem. Wyjaśniamy, do kogo wystąpić o dojazd, kiedy potrzebna jest...
Sprzedaż nieruchomości obciążonej służebnością mieszkania jest prawnie możliwa, ale sama sprzedaż co do zasady nie wygasza tego prawa. Nabywca przejmuje nieruchomość z obciążeniem, co często utrudnia znalezienie kupca i finansowanie zakupu. Wyjaśniamy, dlaczego...
Jeżeli przez prywatną działkę przebiegają kable telekomunikacyjne, właściciel może żądać wyjaśnienia podstawy korzystania z gruntu, a gdy operator nie ma skutecznego tytułu – rozważyć wynagrodzenie, ustanowienie prawa, zmianę trasy albo usunięcie urządzeń. Sam brak...
Jeżeli w akcie notarialnym lub księdze wieczystej masz ustanowioną służebność drogi, sąsiad nie może samowolnie zwężać przejazdu ani zmieniać jego przebiegu. Możesz żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń. W artykule wyjaśniamy,...
Co do zasady przedsiębiorstwo energetyczne nie może postawić słupa na prywatnym gruncie wyłącznie na podstawie własnej decyzji. Potrzebuje zgody właściciela, umowy o służebność przesyłu, orzeczenia sądu albo decyzji administracyjnej wydanej dla inwestycji celu publicznego. ...
Jeżeli drzewa utrudniają przejazd drogą służebną, nie zawsze oznacza to, że właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek je usunąć. Najpierw trzeba sprawdzić treść aktu notarialnego albo orzeczenia ustanawiającego służebność oraz ustalić, kto odpowiada za utrzymanie...
Gazociąg, wodociąg albo inna rura przebiegająca przez prywatną działkę może ograniczać zabudowę, utrudniać sprzedaż gruntu i obniżać jego wartość. Właściciel powinien jednak zacząć od ustalenia, na jakiej podstawie przedsiębiorstwo korzysta z nieruchomości. ...
Jeżeli przez działkę przebiega linia energetyczna albo stoi na niej słup, najpierw trzeba ustalić, od kiedy urządzenia istnieją i na jakiej podstawie prawnej zostały posadowione. Sam fakt, że obecny właściciel kupił nieruchomość niedawno, zwykle nie przesądza o prawie do...
Słup elektryczny, linia energetyczna albo stacja transformatorowa na prywatnej działce nie zawsze oznaczają prawo do zapłaty lub możliwość żądania usunięcia urządzenia. Najpierw trzeba ustalić, czy przedsiębiorstwo energetyczne ma tytuł prawny: umowę, decyzję administracyjną,...
Jeżeli linia energetyczna lub słup na działce kolidują z planowaną budową garażu, trzeba równolegle sprawdzić dwie odrębne kwestie: czy garaż można bezpiecznie zaprojektować przy konkretnej linii oraz jaki tytuł ma przedsiębiorstwo energetyczne do korzystania z gruntu. ...
Służebność przesyłu pozwala przedsiębiorstwu energetycznemu, gazowemu, wodociągowemu lub telekomunikacyjnemu korzystać z cudzej nieruchomości w zakresie potrzebnym do eksploatacji urządzeń przesyłowych. Właściciel gruntu może żądać odpowiedniego wynagrodzenia, a jego...
Właściciel działki, przez którą przebiegają linie energetyczne albo na której stoją słupy, może dochodzić roszczeń wobec przedsiębiorstwa energetycznego, ale przed wyceną trzeba ustalić konkretny tytuł prawny operatora do korzystania z gruntu. Nie warto rezygnować z...
Wartość służebności osobistej ustala się najczęściej przez oszacowanie korzyści, z których właściciel nieruchomości rezygnuje na rzecz osoby uprawnionej, np. wartości najmu lokalu lub jego części. W artykule wyjaśniamy, jakie dane są potrzebne do obliczeń, jak...
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu można co do zasady darować w akcie notarialnym, ale nie można obciążyć go klasyczną służebnością osobistą mieszkania, ponieważ służebność osobista obciąża nieruchomość. Po wyroku Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2023 r., II CNPP...
Wykreślenie służebności z księgi wieczystej jest możliwe, gdy prawo wygasło, zostało zniesione, uprawniony zrzekł się go albo wpis w dziale III nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu. Najczęściej potrzebny jest wniosek KW-WPIS, właściwy dokument będący podstawą...
Jeżeli sąsiad nie wyraża zgody na przeprowadzenie przyłączy przez swoją działkę, trzeba najpierw sprawdzić treść istniejącej służebności. Służebność przechodu i przejazdu nie zawsze obejmuje prawo układania kabli, rur, kanalizacji, wodociągu czy gazu. Gdy nie ma...
Przy zakupie działki stanowiącej drogę dojazdową można zgodzić się na służebność związaną z istniejącą linią energetyczną, ale jej zakres powinien być opisany bardzo precyzyjnie w akcie notarialnym. Najważniejsze jest ustalenie, kto jest właścicielem urządzeń, czy...
Właściciel gruntu obciążonego nie zawsze musi płacić za wykreślenie służebności drogi. Jeżeli stara służebność utraciła dla Pana działki wszelkie znaczenie, może zostać zniesiona bez wynagrodzenia. Inaczej wygląda sytuacja, gdy służebność nadal ma realną...
Sprzedaż działki bez prawnego dostępu do drogi publicznej bywa niemożliwa albo bardzo ryzykowna, zwłaszcza gdy działka ma być wydzielona i odłączona do nowej księgi wieczystej. Dostęp można zapewnić nie tylko przez służebność na działce kupującego, lecz także przez inne...
Jeżeli po zakupie domu okazuje się, że przez działkę biegnie rura kanalizacyjna sąsiada, nie trzeba automatycznie podpisywać służebności. Najpierw warto ustalić przebieg urządzenia, podstawę korzystania z gruntu i wpływ tej sytuacji na wartość nieruchomości. Roszczenia...
Jeżeli przez działkę przebiega kolektor kanalizacyjny, właściciel powinien ustalić, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu, czy może powoływać się na zasiedzenie służebności oraz jaki obszar faktycznie ogranicza zabudowę. Brak wpisu w księdze...
Właściciel działki z trafostacją lub linią energetyczną nie zawsze może zmusić operatora do przebudowy urządzeń na jego koszt. Kluczowe jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu albo czy mogło zasiedzieć służebność. W artykule...
Jeżeli słup i linia energetyczna zostały posadowione na podstawie decyzji starosty ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, właściciel może żądać odszkodowania za szkody oraz za spadek wartości działki. W praktyce trzeba działać aktywnie: wezwać...
Jeżeli przedsiębiorstwo wodociągowe weszło na prywatną działkę, wykonało studzienkę albo podłączyło nową inwestycję bez zgody właściciela, warto najpierw ustalić, czy ma tytuł prawny do korzystania z gruntu. Właściciel może żądać dokumentów, wynagrodzenia za...
Nie musicie podpisywać bezterminowego porozumienia, które faktycznie pozwala przedsiębiorcy korzystać z działki jak przy służebności przesyłu. Nowy kabel i stały dostęp do niego powinny mieć wyraźną podstawę prawną. Najbezpieczniej rozdzielić zgodę na roboty budowlane...
Jeżeli gmina jest właścicielem działki stanowiącej drogę wewnętrzną, nie może z góry uchylać się od obowiązków tylko dlatego, że droga nie jest drogą publiczną albo nie została jeszcze urządzona. W praktyce można żądać przede wszystkim zapewnienia przejezdności i...
Służebność drogi koniecznej można ustanowić, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej albo do należących do niej budynków gospodarskich. Sąd wybiera przebieg drogi tak, aby zaspokoić realną potrzebę dojazdu, ale jak najmniej obciążyć grunty...
Sąsiad nie może jednostronnie zakazać przejazdu tylko dlatego, że ułożył na drodze służebnej kostkę brukową. Służebność należy jednak wykonywać w granicach jej treści i w sposób możliwie najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości obciążonej. Jeżeli...
Do pozwolenia na budowę domu nie wystarczy sam fizyczny przejazd do działki. Inwestor musi wykazać prawny i faktyczny dostęp do drogi publicznej, zgodny z planem miejscowym oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Jeżeli służebność prowadzi przez grunty rolne lub leśne, trzeba...
Zakup mieszkania obciążonego służebnością osobistą oznacza nabycie lokalu z prawem innej osoby do korzystania z niego. Takiego uprawnionego nie można po prostu usunąć ani zmusić do wyprowadzki tylko dlatego, że relacje są trudne. W artykule wyjaśniamy, kto zwykle ponosi...
Jeżeli mieszkanie zostało skutecznie darowane przed śmiercią spadkodawcy i nie weszło do spadku, testamentowy zapis dotyczący ustanowienia służebności co do zasady nie może zostać wykonany wobec spadkobiercy, który nie jest właścicielem lokalu. W artykule wyjaśniamy...
Właściciel mieszkania może przekazać lokal jednej osobie, a jednocześnie ustanowić na rzecz innej osoby dożywotnią służebność mieszkania. Takie rozwiązanie wymaga precyzyjnego aktu notarialnego i najlepiej także ujawnienia prawa w księdze wieczystej. W artykule...
Jeżeli po podziale nieruchomości media przebiegają przez jedną działkę, a korzystają z nich właściciele innych działek, warto uregulować to służebnością. W zależności od sytuacji może chodzić o służebność gruntową albo służebność przesyłu. Przed sprzedażą...
Gmina co do zasady nie może na podstawie art. 145 Kodeksu cywilnego żądać ustanowienia drogi koniecznej na rzecz cudzych działek rolnych. Wniosek składa właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, która nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Inaczej będzie...
Właściciel mieszkania co do zasady nie może jednostronnie cofnąć ustanowionej służebności osobistej mieszkania. Uprawniony może natomiast korzystać z lokalu w granicach aktu notarialnego i przepisów Kodeksu cywilnego, w tym w określonych sytuacjach przyjąć do mieszkania inne...
Jeżeli służebność drogi koniecznej jest ustanowiona i ujawniona w księdze wieczystej, właściciel gruntu obciążonego nie może samowolnie zablokować przejazdu bramą, ziemią, gruzem ani szlabanem. W takiej sytuacji można żądać przywrócenia przejazdu, rozważyć...
Rura kanalizacyjna sąsiada na działce nie zawsze oznacza, że właściciel może ją samowolnie odciąć albo zasypać. Najpierw trzeba ustalić, czy istnieje zgoda, umowa, służebność albo inna podstawa korzystania z gruntu. W artykule wyjaśniamy, kiedy można wypowiedzieć...
Właściciel prywatnej drogi dojazdowej nie zawsze może samodzielnie wprowadzić opłaty za przejazd. Kluczowe znaczenie ma to, czy firmy korzystają z drogi na podstawie służebności, umowy, decyzji, zasiedzenia albo bez żadnego tytułu prawnego. Co do zasady koszty utrzymania...
Przekształcenie drogi dojazdowej ze służebności we współwłasność może ułatwić korzystanie z drogi, ale zwykle oznacza też udział w kosztach, podatkach i decyzjach dotyczących remontów. W artykule wyjaśniamy, czym różni się służebność od współwłasności, kto...
Pisemna zgoda sąsiada pozwala rozpocząć uzgodnienia techniczne, ale zwykle nie zabezpiecza prawa do kanalizacji tak dobrze jak służebność ustanowiona w akcie notarialnym i ujawniona w księdze wieczystej. Najbezpieczniej uregulować przebieg instalacji przed budową albo...
Sama służebność osobista ustanowiona na rzecz wnuczki nie pozbawia dzieci prawa do dziedziczenia po rodzicach. Może jednak obciążać nieruchomość i wpływać na jej wartość, dopóki służebność nie wygaśnie. Kluczowe jest ustalenie, czy mama tylko ustanowiła...
Służebność drogi daje prawo przejazdu w zakresie określonym w akcie notarialnym, ale nie czyni korzystającego właścicielem pasa drogi. Co do zasady nie może on samodzielnie zakazać przejazdu wszystkim osobom trzecim. Inaczej jest, gdy obce przejazdy blokują dojazd, niszczą...
Droga obciążona służebnością przejazdu lub przechodu co do zasady nadal jest prywatną nieruchomością. Z samego faktu, że korzystają z niej sąsiedzi, nie wynika prawo korzystania dla wszystkich osób z okolicy. Najważniejsze jest ustalenie, kto jest właścicielem gruntu, na...
Jeżeli sąsiad poprowadził kanalizację przez Twoją działkę na podstawie ustnej lub pisemnej zgody, kluczowe jest ustalenie, co dokładnie uzgodniono i kto jest właścicielem urządzeń. Od tego zależy, czy można żądać podłączenia bez dodatkowej opłaty, wynagrodzenia za...
Garaż lub wiata postawione nad czynnym gazociągiem mogą naruszać przepisy techniczno-budowlane i zasady bezpieczeństwa, nawet jeżeli inwestycja była wykonana na zgłoszenie. W artykule wyjaśniamy, czym jest strefa kontrolowana gazociągu, kiedy operator może kwestionować...
Poprowadzenie przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego przez działkę sąsiada jest możliwe, ale wymaga zgodności z warunkami przyłączenia, technicznej akceptacji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz zabezpieczenia prawa do korzystania z cudzego gruntu. Jeżeli...
Prawo dożywocia ujawnione w dziale III księgi wieczystej co do zasady nie zniknie na sam wniosek właściciela. Do wykreślenia potrzebna jest podstawa: oświadczenie dożywotnika, umowa zmieniająca dożywocie, prawomocne orzeczenie albo inny dokument wymagany przez sąd...
Jeżeli woda opadowa z drogi gminnej spływa na prywatną działkę, nie oznacza to automatycznie, że właściciel posesji naruszył prawo. Trzeba ustalić, czy problem wynika z wadliwego odwodnienia drogi, czy z prac wykonanych na działce, które zmieniły kierunek lub natężenie odpływu...
Przy nieodpłatnej i dożywotniej służebności mieszkania brak czynszu na rzecz właściciela nie oznacza automatycznie prawa do korzystania z mediów na jego koszt. Co do zasady osoba uprawniona ze służebności powinna płacić za prąd, gaz, wodę, ogrzewanie czy wywóz śmieci w...
Służebność przechodu i przejazdu co do zasady nie daje prawa do parkowania samochodów na cudzej działce. Uprawniony może korzystać z pasa służebnego zgodnie z jego treścią, ale nie powinien zmieniać go w prywatny parking ani utrudniać właścicielowi korzystania z...
Dożywotnia służebność osobista mieszkania albo korzystania z nieruchomości może realnie obniżyć jej wartość przy podziale majątku po rozwodzie. Sąd zwykle opiera się na opinii rzeczoznawcy, który bada zakres służebności, wiek uprawnionych, sposób korzystania z domu lub...
Podział działki bez dostępu do drogi publicznej co do zasady nie zostanie zatwierdzony, chyba że dostęp zostanie zapewniony prawnie: przez drogę wewnętrzną, udział w niej albo odpowiednią służebność drogową. Wyjaśniamy, kiedy organ może odmówić podziału, jak działa...
Jeżeli sąsiad zagrodził jedyny dojazd do posesji albo blokuje ustanowioną służebność przejazdu, nie trzeba godzić się na faktyczne odcięcie nieruchomości od drogi. W zależności od sytuacji można żądać przywrócenia posiadania, ochrony ustanowionej służebności, ustanowienia...
Rozbiórka domu, garażu albo innego budynku obciążonego służebnością osobistą wymaga wcześniejszego sprawdzenia treści aktu notarialnego lub orzeczenia oraz wpisu w księdze wieczystej. Sam zły stan techniczny budynku nie oznacza automatycznie, że uprawniony traci swoje prawo. ...