Służebność przechodu i przejazdu daje sąsiadowi prawo korzystania z cudzego gruntu tylko w oznaczonym zakresie. Nie oznacza prawa do dowolnego podnoszenia poziomu drogi, rozsypywania kruszywa ani niszczenia upraw. Jeżeli sposób korzystania ze służebności nadmiernie utrudnia...
Sam podział gruntu sąsiada na działki budowlane nie powoduje automatycznie obowiązku przeniesienia istniejących rur, kanalizacji lub gazu na koszt właściciela domu. Kluczowe jest ustalenie, kto jest właścicielem urządzeń, czy przedsiębiorstwo przesyłowe ma zgodę, umowę,...
Jeżeli działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, właściciel może żądać ustanowienia służebności drogi koniecznej za wynagrodzeniem dla właściciela gruntu, przez który ma prowadzić dojazd. W praktyce warto najpierw spróbować zawrzeć umowę notarialną z...
Służebność przejazdu nie znika automatycznie tylko dlatego, że właściciel nieruchomości władnącej kupił sąsiednią działkę z dostępem do drogi publicznej. Może to jednak uzasadniać żądanie jej zniesienia, jeżeli służebność utraciła dla tej nieruchomości wszelkie...
Przy służebności osobistej mieszkania najważniejszy jest akt notarialny ustanawiający to prawo. Jeżeli nie nakłada on na uprawnionego obowiązku obsługi pieca, samo prawo korzystania z mieszkania nie oznacza automatycznie obowiązku noszenia węgla czy wykonywania ciężkich prac przy...
Właściciel działki obciążonej liniami energetycznymi może domagać się uporządkowania stanu prawnego, a w określonych sytuacjach także przebudowy urządzeń albo wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu. Kluczowe jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo energetyczne ma...
Sama wieloletnia potrzeba dojścia do budynku nie zawsze wystarcza, aby wspólnota mogła swobodnie korzystać z cudzej działki. Znaczenie ma to, czy istnieje trwałe i widoczne urządzenie, jak długo mieszkańcy z niego korzystają oraz czy można wykazać posiadanie służebności. W...
Jeżeli gospodarstwo nie było zwykłą darowizną, lecz umową przekazania gospodarstwa rolnego następcy, możliwość jego „odwołania” ocenia się inaczej niż przy darowiźnie z Kodeksu cywilnego. Kluczowe są: treść aktu notarialnego, podstawa prawna przekazania,...
Jeżeli macocha nie ma własnej służebności mieszkania ani innego tytułu prawnego do lokalu, jej prawo do przebywania w mieszkaniu może zależeć od tego, czy ojciec faktycznie wykonuje swoją służebność. Sama darowizna mieszkania z ustanowieniem służebności nie jest tym samym co...
Właściciel działki, przez którą przebiega gazociąg, może dochodzić wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, a w określonych sytuacjach także zapłaty za wcześniejsze bezumowne korzystanie z gruntu i odszkodowania za szkody przy pracach remontowych. Kluczowe...
Samo przekazanie gospodarstwa rolnego następcy na podstawie przepisów ubezpieczeniowych nie jest co do zasady darowizną, dlatego nie zawsze może być doliczane przy obliczaniu zachowku. Żądanie „spłaty” przez rodzeństwo trzeba więc oceniać według rodzaju umowy, treści aktu...
W umowie dożywocia nie trzeba przekazywać całego majątku. Można przenieść własność wybranej nieruchomości, udziału w nieruchomości albo konkretnego lokalu, a pozostałe składniki majątku zachować dla siebie. Kluczowe jest precyzyjne określenie w akcie notarialnym, co...
Jeżeli podczas prac budowlanych odkryto na działce nieujawnioną rurę gazową, właściciel może żądać od przedsiębiorstwa przesyłowego wykazania tytułu prawnego do korzystania z gruntu. Brak wpisu w księdze wieczystej nie przesądza sprawy, ale istotnie wzmacnia potrzebę...
Właściciel działki może wystąpić do operatora sieci o przebudowę linii napowietrznej na kablową i usunięcie słupa, zwłaszcza gdy urządzenie jest w złym stanie technicznym, ogranicza korzystanie z nieruchomości albo nie ma jasnego tytułu prawnego do jego posadowienia. We...
Jeżeli przez sprzedaną działkę przebiega nieujawnione przyłącze wodociągowe, nowy właściciel nie musi automatycznie tolerować sytuacji tylko dlatego, że poprzedni właściciel kiedyś wyraził pisemną zgodę. Decydujące znaczenie mają treść zgody, wpisy w księdze wieczystej,...
Jeżeli gmina chce przejąć działkę pod drogę, zaproponowana kwota nie może być dowolna. Przy wykupie można negocjować cenę, a przy wywłaszczeniu lub przejęciu z mocy prawa właścicielowi przysługuje odszkodowanie ustalane na podstawie operatu szacunkowego. Wycena powinna...
Jeżeli w księdze wieczystej nie ma służebności, a sąsiedzi mają inny odpowiedni dostęp do swoich działek, sam fakt wieloletniego skracania drogi przez cudzy grunt nie oznacza automatycznie prawa przejazdu. W praktyce trzeba jednak sprawdzić, czy nie zachodzą przesłanki drogi...
Korzystanie z prywatnej drogi sąsiada bez jego zgody co do zasady narusza prawo własności i może skończyć się roszczeniami o zapłatę, zakaz dalszego przejazdu albo sporem o naruszenie posiadania. Legalnym rozwiązaniem może być umowa z właścicielem drogi, ustanowienie...
Prywatnej drogi nie da się „zmusić” gminy do przejęcia tylko dlatego, że korzystają z niej mieszkańcy albo została uzbrojona. Można jednak wykorzystać specustawę z 2023 r., jeżeli droga spełnia jej warunki, albo przygotować gminie kompletną propozycję dobrowolnego...
Umowa o ustanowienie służebności przesyłu pozwala legalnie uregulować korzystanie z działki przez przedsiębiorstwo energetyczne, gazowe, wodociągowe, kanalizacyjne lub telekomunikacyjne. Powinna dokładnie określać przebieg urządzeń, pas eksploatacyjny, zasady wejścia na teren,...
Gmina nie zawsze ma obowiązek wykarczować i urządzić dojazd do prywatnej działki tylko dlatego, że teren jest w planie przeznaczony pod drogę. Inaczej ocenia się istniejącą drogę publiczną lub wewnętrzną, a inaczej nieurządzoną działkę przeznaczoną dopiero pod przyszłą...
Budowa przyłączy przez wspólną działkę bez uzgodnienia z drugim współwłaścicielem nie zawsze automatycznie oznacza obowiązek ich usunięcia, ale może naruszać zasady zarządu rzeczą wspólną i prawo współposiadania. W artykule wyjaśniamy, kiedy potrzebna jest zgoda...
Podział geodezyjny działki obciążonej służebnością przejazdu i przechodu jest możliwy, ale nie powoduje automatycznego wygaśnięcia służebności. Co do zasady obciążenie utrzymuje się na częściach powstałych po podziale, a urząd bada przede wszystkim zgodność podziału z...
Zgoda na podłączenie sąsiada do wodociągu biegnącego przez Twoją działkę może być dopuszczalna, ale nie powinna być ogólna ani ustna. Najbezpieczniej uregulować trasę przyłącza, czas korzystania, odpłatność, obowiązki naprawcze i zasady usunięcia urządzeń w pisemnej...
