Kategoria: Służebność gruntowa

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przeprowadzenie drogi koniecznej przez grunt rolny

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 30-11-2018

Czy gmina może przeprowadzić drogę konieczną przez grunt rolny do drogi transportu rolnego (działka gminna) – tak jak osoby prywatne w postępowaniu z art. 145 K.c.? Chodzi o około 30 działek (30 rolników).

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedz bardzo wyczerpująca i ogarniająca cały temat - mimo, iż część przepisów było mi znane. Przekaz zrozumiałym językiem. 
Katarzyna
Jestem bardzo zadowolona z usługi .Otrzymałam błyskawiczne wycenę usługi i odpowiedz.
 
Janina
Rzetelna,szybka odpowiedź na moje pytanie bardzo mi pomogła w egzekwowaniu moich praw. Dziękuję i polecam.
Jolanta
Porada jak najbardziej pomocna za którą bardzo dziękuję
Beata
 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk
Witam, Dziękuję za szybką, dokładną i wyczerpującą odpowiedć. Jestem pod wrażeniem. 
Dorota
Jestem pod wrażeniem szybkiej i profesjonalnej pomocy. Koszt wstępnej usługi do przyjęcia, w którym uzyskałam dodatkowe wskazówki i informacje na pytania uzupełniające (bez dodatkowych opłat). 
Beata
Poradę prawną uzyskaną od Państwa, a konkretnie przez Panią Izabelę Nowacką-Marzelon, uważam oceniam bardzo wysoko. Porada ta pozwoliła mi zrozumieć całą złożoność zgłoszonego przeze mnie problemu w świetle wszystkich przepisów, jakie powinnam znać. Bardzo sobie cenię te wyjaśnienia i jestem rada, że udało mi się wpaść na trop tak kompetentnego zespołu prawników. Polecam ich wszystkim zainteresowanym.
Maria, 70 lat, emerytowana nauczycielka
Jasna i szybko wydana opinia. Polecam ten serwis.
Ewa
Dziękuję i wystawiam najwyższą opinię.
Jacek
Dziękuję uprzejmie za szybką i wyczerpującą odpowiedź wyjaśniającą moje obawy.
Maria, 55 lat
Jestem zadowolona z odpowiedzi. 
Ewa
Bardzo solidna, rzetelna i szybka porada
Przemysław
Fantastyczny pomysł, szybkie, a jednocześnie wnikliwe i dogłębnie analizujące temat odpowiedzi!
Magdalena
Fachowa porada Pana Marcin Sądej (BRAVOOO :)), rzetelnie, jasno i przejrzyście. Oczywiście wszystko oparte na podstawach prawnych i fachowej wiedzy. 
Wojtek
Dziękuję, spełniliście moje oczekiwania
Joanna, 58 lat, księgowa
Dziękuje bardzo za odpowiedz. Wiem teraz co powinnam zrobić.
Beata
Bardzo dziękuję za szybką i wyczerpującą (na chwilę obecną) odpowiedź. Jestem z niej bardzo zadowolona, zawiera to, o czym słyszałam, ale brakowało mi potwierdzenia. W razie dalszych problemów na pewno się z Państwem skontaktuję.
Renata
Jestem bardzo zadowolona z uzyskanej odpowiedzi, która była wyczerpująca i zadowalająca. Szczególnie ważne w serwisie ePorady24 jest to, że można zadać dodatkowe pytanie bez dodatkowych opłat:-)
Marzena, nauczyciel, 54 lata
Bardzo dziękuję za poradę. Pomogła mi ona błyskawicznie rozwiązać mój problem - w rozmowie z adwersarzem czułam się pewnie, mając w zanadrzu (i wykorzystując w trakcie dyskusji) merytoryczną wiedzę, przekazaną przez ePorady.
Anna
Korzystam z serwisu już po raz czwarty - jestem zadowolony ze świadczonych usług, w tym odpowiedzi i pomocy udzielanej przez prawników serwisu.
Rafał, inżynier lotnictwa, 34 lata
Wszystko zgodnie z opisem. Jestem zadowolony
Dawid, 36 lat
Odpowiedź wyczerpująca, Otrzymałam wyjaśnienie mojego problemu i sposób jego rozwiązania. 
Lidia
Bardzo szybka i wyczerpująca odpowiedź.
Bohdan
Jestem zadowolona. Oczekiwałam właśnie na zaproponowanie takiego sposobu rozwiązania problemu. Przypominanie 86 letniemu prezesowi jakich obowiązków nie dopilnował było nieludzkie / ze względu na stan jego zdrowia /. Sądzę, że w przeszłości nie planowali z żoną powrotu do Polski na starość. 
Bogumiła
Bardzo fajny serwis i profesjonalne porady polecam
Karolina

Gmina nie może przeprowadzić sądownie drogi koniecznej do działek innych rolników na podstawie art. 145 Kodeksu cywilnego (K.c.).

Z roszczeniem o ustanowienie służebności drogi koniecznej wystąpić może właściciel nieruchomości, jeśli nie ma dostępu do drogi publicznej. Jeśli dana nieruchomość jest objęta przedmiotem współwłasności, wniosek mogą złożyć wszyscy współwłaściciele, jeden lub niektórzy z nich. Takie prawo przysługuje także użytkownikowi wieczystemu, samoistnemu posiadaczowi (ale zgodnie z art. 146 K.c., jeśli nie jest właścicielem, to na jego rzecz może zostać ustanowiona tylko służebność osobista), rolniczej spółdzielni produkcyjnej, bez względu na to, czy jest właścicielką gruntu, czy też nie – według art. 146 K.c.

Przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej tzw. legitymacja czynna przysługuje właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, która nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub zabudowań gospodarskich.

Zgodnie z przepisem art. 145 K.c. – jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna) (§ 1). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między zainteresowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej (§ 2). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy (§ 3). Odpowiedni dostęp do drogi publicznej (art. 145 § 1 K.c.) powinien obejmować także możliwość przejazdu pojazdów mechanicznych, chyba że nie uzasadniają tego potrzeby nieruchomości władnącej, konfiguracja granic, ukształtowanie terenu lub interes społeczno-gospodarczy.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Swobodny dostęp jest naturalnym warunkiem korzystania z nieruchomości; w klasycznym ujęciu oznacza możliwość dojścia i dojazdu do nieruchomości. Jak się podkreśla, także w judykaturze Sądu Najwyższego, korzystanie z samochodu stało się standardem cywilizacyjnym i jego funkcja, zwłaszcza użytkowa, będzie się umacniać (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku, III CZP 5/11, OSNC 2012, nr 3, poz. 28). Biorąc to pod uwagę, należy stwierdzić, że współczesna, dynamiczna wykładnia pojęcia „dostęp do nieruchomości” – także „odpowiedni dostęp do drogi publicznej” w rozumieniu art. 145 § 1 K.c. – musi obejmować komunikację z nieruchomością za pomocą samochodów, a szerzej – za pomocą pojazdów mechanicznych służących do przemieszczania się lub przewożenia towarów. Oznacza to, że obecnie dojazd samochodem (pojazdem mechanicznym) powinien być co do zasady składnikiem odpowiedniego dostępu nieruchomości do drogi publicznej. „Przeprowadzenie” (verbum legis) drogi koniecznej zależy od oceny potrzeb nieruchomości izolowanej i „możliwości” nieruchomości, która ma być obciążona, a także od interesu społeczno-gospodarczego. Duże znaczenie mają również okoliczności obiektywne, techniczne, gdyż przeprowadzenie drogi koniecznej może być wyłączone albo znacznie utrudnione na skutek zastanego, utrwalonego sposobu zagospodarowania nieruchomości, niekorzystnego ukształtowania terenu albo konfiguracji granic, zarówno naturalnych, jak i geodezyjnych. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2014 roku, III CZP 14/14, OSNC 2015/1/8, LEX nr 1491111). W przepisie art. 145 § 2 K.c. zawarto zasadę proporcjonalności, zgodnie z którą przeprowadzenie drogi koniecznej musi uwzględniać nie tylko potrzeby nieruchomości izolowanej, ale także zakres obciążenia nieruchomości odgradzającej dostęp do drogi publicznej. Ustanowienie służebności drogi koniecznej jest zatem wynikiem bilansu korzyści i strat wynikających z przeprowadzenia drogi. Przepis art. 145 § 3 K.c. ustanawia natomiast klauzulę generalną odsyłającą do reguł pozaprawnych, obejmujących nie tylko interesy właścicieli sąsiadujących nieruchomości, ale także interes publiczny. Podstawową przesłanką ustanowienia służebności drogi koniecznej jest brak dostępu nieruchomości do drogi publicznej. Za drogę publiczną uważać przy tym należy drogę zaliczoną na podstawie ustawy z 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 j.t. ze zm.) do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2012 roku, IV CSK 34/12, LEX nr 1230155). Na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 powołanej ustawy drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe; drogi wojewódzkie; drogi powiatowe; drogi gminne. Zgodnie z art. 4 pkt 2 cytowanej ustawy droga oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym.

Gmina nie ma tu legitymacji czynnej do wytoczenia spawy w sądzie. Chyba że jest właścicielem lub posiadaczem działki, która nie ma dostępu do drogi publicznej. Oczywiście na drodze umowy może być taka służebność ustanowiona. Oczywiście służebność powinna mieć odpowiednią szerokość.

Zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) służebność gruntowa może powstać:

  • w drodze umowy;
  • w drodze zasiedzenia;
  • na podstawie orzeczenia sądu;
  • na podstawie decyzji administracyjnej, jedynie w wyjątkowych wypadkach.

Służebność gruntowa może powstać jedynie na podstawie decyzji wywłaszczeniowej.

Zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) – wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W związku z tym ograniczenie to może nastąpić także w drodze ustanowienia niezbędnej służebności gruntowej. Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego (art. 113 ust. 1 GospNierU). Jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności.

Wówczas jest to możliwe, ale muszą zostać spełnione przesłanki.

Należy pamiętać, że treść służebności określa postanowienie sądu. Obciąża się jedną nieruchomość na rzecz innej, jednej lub kilku. Nie na rzecz właściciela, ale na rzecz innej nieruchomości. Czyli każdy musi wnioskować o swoją służebność.

Dodam jeszcze na koniec, że droga może być również planowana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W MPZP teren może być przeznaczony na drogę i wywłaszczony pod drogę. W planie nie można ustanowić służebności.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością gruntową?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zmiana kwalifikacji ze służebności na wykup działki

Od 2013 toczy się moja sprawa o służebność gruntową, nad którą przechodzi linia wysokiego napięcia. Jest to działka budowlana. Jest już plan biegłego sądowego geodety (zajęte 1200 m2), opinaj biegłego sądowego popierającą te wyliczenia.Czy istnieje możliwość wnioskowania w trakcie sprawy do sądu o zmianę kwalifikacji z służebności na wykup działki przez PGE?

Co ze służebnością, którą czasowo zniesiono ze względu na dzierżawę całego gruntu?

Zaraz po wojnie jeden z moich przodków zakupił działkę rolną otoczoną ziemią sprzedającego. W akcie notarialnym zapisano prawo dojazdu do wspomnianej działki przez resztę własności sprzedającego. Prawo to nie zostało jednak ujawnione w księgach wieczystych. Droga ta funkcjonowała do 2004 r., kiedy to mój ojciec (ówczesny właściciel wspomnianej działki, po odkupieniu jej od krewnego) podpisał ze spadkobiercą sprzedającego (sąsiad) oświadczenie, w którym zgodził się na zaoranie drogi dojazdowej w zamian za użytkowanie innej działki gruntu. Oświadczenie to (umowa) nie zostało potwierdzone notarialnie, ale stanowiło podstawę uzyskiwania dopłat obszarowych z Agencji Rolnej. Od tego czasu ziemia ojca, jak i sąsiadujących spadkobierców sprzedającego, była wydzierżawiona jednemu dzierżawcy, który, użytkując jeden obszar ziemi (składający się z kilku działek), zlikwidował drogę dojazdową. W tym roku umowa dzierżawy na działkę ojca została wypowiedziana. Problem pojawił się w momencie próby przywrócenia drogi dojazdu do działki ojca (jedyna droga dojazdu). Wstępnie właściciel otaczających działek zgodził się na wytyczenie nowej drogi, nająłem geodetę, który wznowił granice działek i wyznaczył nową drogę. Na mapie sporządzonej przez geodetę podpisał się obecny właściciel, wyrażając zgodę na przebieg nowej drogi. Jednakże przy próbie zapisania tego faktu w formie aktu notarialnego (umowa służebności) sąsiad odmówił i kontakt z nim się urwał. Tym samym ojciec został z ziemią bez drogi dojazdu. Co teraz możemy z tym zrobić? Czy mamy prawo dochodzić przywrócenia starej drogi? Czy mogę dochodzić zwrotu kosztów poniesionych na wyznaczenie nowej drogi, której realizacja nie doszła do skutku?

Wymiana rury wodociągowej w remontowanej drodze służebnej, kto płaci?

Mam problem z rozliczeniem kosztów wymiany głównej rury wodociągowej, która przebiega pod remontowaną drogą służebną. Ten odcinek wodociągu jest prywatną własnością właściciela działki (drogi). Wszyscy właściciele działek przylegających do drogi służebnej mają w swoich aktach notarialnych zakupu działek zapis, że ich działki będą korzystały z dostępu do sieci wod.-kan. poprzez główny wodociąg należący do sprzedającego. Ten odcinek wodociągu nie został przekazany zakładowi wod.-kan. Powstał problem, jak rozliczyć koszty wymiany tej starej rury. Czy mamy podzielić koszty tak jak przy remoncie drogi służebnej, pod którą ta rura leży? Akurat główny licznik poboru wody jest od strony drogi publicznej. Czyli każdy korzysta tylko z odcinka wodociągu pomiędzy swoją nieruchomością a drogą publiczną. Z drugiej strony można potraktować ten remontowany wodociąg jako wspólne źródło zaopatrzenia w wodę. Wtedy logika nakazuje równy podział kosztów remontu wodociągu bez względu na położenie nieruchomości względem głównego licznika poboru wody. Proszę o wyjaśnienie sposobu rozliczenia tych kosztów.

Doprowadzenie mediów przez działkę dla wszystkich mieszkańców

Dawniej nasza nieruchomość miała jednego właściciela. Przez działkę doprowadzono media dla wszystkich mieszkańców. Obecnie nieruchomość ma 3 właścicieli. Jedna z nowych działek nie ma instalacji. Jak uregulować tę kwestię? Co zrobić, skoro właściciel działki z mediami chce ją sprzedać?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »