Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wynagrodzenie za służebność przesyłu kanalizacji

Hanna Żurowska • Opublikowane: 20-03-2014

Gmina planuje budowę kanalizacji na pasie terenu należącym do mojej działki. Wystąpiono do mnie o ustanowienie służebności przesyłu obejmującej prawo korzystania z działki na czas budowy kanalizacji, obowiązek zaniechania nasadzeń na tym pasie gruntu. Obawiam się, czy będę mogła kiedyś na tym odcinku wyznaczyć drogę dojazdową, która jest konieczna. Jak się zabezpieczyć? Czy należy mi się jakieś wynagrodzenie za służebność

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wynagrodzenie za służebność przesyłu kanalizacji

Obciążenie nieruchomości służebnością przesyłu

Na początek zacznę  od przedstawienia przepisów i orzecznictwa związanych ze służebnością przesyłu. 

W polskim systemie prawa służebność przesyłu została unormowana w art. 3051–3054 Kodeksu cywilnego. Jest to prawo polegające na obciążeniu nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

Czym jest służebność gruntowa?

Warto przy tym wyjaśnić, czym tak naprawdę jest „służebność gruntowa”. Jest to ograniczone prawo rzeczowe, obciążające nieruchomość służebną w celu zwiększenia użyteczności innej nieruchomości zwanej władnącą. Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości prawem, z którego wynika, że właściciel innej nieruchomości może korzystać w określonym zakresie z nieruchomości obciążonej.

Może ona powstać w drodze umowy, orzeczenia sądowego, orzeczenia administracyjnego lub zasiedzenia.

Czy można odmówić zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu z przedsiębiorstwem wodnokanalizacyjnym?

Tak jak wyżej napisałam, służebność przesyłu może powstać w drodze umowy pomiędzy właścicielem nieruchomości a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym lub gminnym zakładem komunalnym, czyli właścicielem sieci władnącej.

Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń (o których mowa w art. 49 § 1), przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Służebność przesyłu powstaje też w celu ułatwienia dalszych inwestycji w sieci kanalizacyjne, gdyż służebność taka może być ustanowiona także w odniesieniu do urządzeń dopiero planowanych.

Gdy przedsiębiorca przesyłowy lub właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy, np. jeśli strony nie mogą dojść do porozumienia w kwestii jej warunków, można ustanowić służebność przesyłu w drodze orzeczenia sądowego.

W przypadku, gdy przez posadowienie urządzeń przesyłowych przez przedsiębiorcę, korzystanie z gruntu jest niemożliwe lub znacznie utrudnione  właściciel może domagać się, aby przedsiębiorca przesyłowy nabył od niego tę część nieruchomości, na której znajduje się urządzenie. Roszczenie takie powstaje tylko wtedy, gdy urządzenie przesyłowe ma wartość znacznie wyższą od wartości zajętej nieruchomości.

Umowa ustanowienia służebności przesyłu - co powinna zawierać?

Mimo iż przepisy Kodeksu cywilnego stanowią, że służebność wykonywana powinna być w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej, to w interesie obu stron – zarówno właściciela nieruchomości obciążonej, jak i przedsiębiorcy przesyłowego – leży jak najbardziej precyzyjne sformułowanie umowy określającej ustanowienie służebności przesyłu.

Powinna ona szczegółowo określać zakres czynności, które może wykonywać przedsiębiorca przesyłowy w stosunku do określonej nieruchomości, a tym samym, jakie działania przedsiębiorcy przesyłowego w stosunku do tej nieruchomości jej właściciel zobowiązany jest znosić.

W umowie powinna być także ustalona wysokość wynagrodzenia za służebność, jak i zasady jego płatności, w szczególności, czy opłata ma charakter jednorazowy, czy okresowy.

Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie wskazuje ani tego w jakiej formie, ani tego w jakiej wysokości wynagrodzenie za służebność winno być wypłacane. Ustawa poprzestaje jedynie na stwierdzeniu, iż w przypadku sądowego ustanowienia służebności przesyłu wynagrodzenie ma być „odpowiednie”.

Wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu

Zgodnie z orzecznictwem sądowym wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno odpowiadać wysokości czynszu dzierżawnego za grunt niezbędny do obsługi infrastruktury (pas służebności przesyłu). Należy także określić udział właściciela infrastruktury w korzystaniu z obciążonej nieruchomości. Stawki dzierżawy powinny być ustanowione na podstawie analizy umów dzierżawy gruntów o podobnych właściwościach produkcyjnych i możliwościach użytkowania (tzn. za grunty obciążone podobną infrastrukturą).

Jeżeli chodzi o formę wynagrodzenia – czy powinno być jednorazowe, czy płatne cyklicznie – zależy od uzgodnienia stron. Chyba jednak korzystniej jest uzgodnić, że wynagrodzenie będzie wypłacane miesięcznie, kwartalnie albo rocznie. Można też uzgodnić, że kwota ma być co roku waloryzowana wskaźnikiem inflacji albo rosnąć w zależności od wzrostu wartości gruntu – zależy to od uznania stron.

Umowa o ustanowienie służebności przesyłu może też przewidywać nieodpłatne ustanowienie tej służebności, o ile na to wyrażą zgodę dwie strony.

W przypadku posadowienia wodociągów lub kanalizacji jako wyłącznie sieci bez dodatkowych urządzeń budowlanych (studzienek, pompowni) zachodzą praktycznie tylko dwa przypadki.

Pierwszy to przypadek realizacji inwestycji, stąd obowiązek m.in. przywrócenia terenu do stanu pierwotnego. Drugi,  to awarie kanalizacji. Takie sprawy należałoby przewidzieć w umowie. Należy również określić udział właściciela infrastruktury w korzystaniu z obciążonej nieruchomości, czyli po prostu prawo do wjazdu technicznego, obowiązujące w związku z tym zasady.

W treści umowy powinny znaleźć się zatem zapisy określające rodzaj i treść ustanawianego prawa. A ponadto  strony mogą szczegółowo i w elastyczny sposób dopasować treść umowy do swoich potrzeb.

Może Pani poprosić o spotkanie i przedstawić swoje wątpliwości i żądania co do zapisów w umowie, postarać się wynegocjować dla siebie jak najlepsze warunki. Jeszcze jest na to czas.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl

Szukamy prawnika »