- Samo pismo Orange o zasiedzeniu nie przesądza istnienia służebności. Trzeba sprawdzić rodzaj prawa, jego zakres, okres posiadania oraz dokumenty dotyczące poprzedników operatora.
- Wyrok TK z 2 grudnia 2025 r., P 10/16, zakwestionował wykładnię pozwalającą przedsiębiorcy przesyłowemu lub Skarbowi Państwa nabyć przed 3 sierpnia 2008 r. przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu.
- Na 7 października 2026 r. wyrok P 10/16 figuruje w OTK ZU A/2026, poz. 1, ale nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Nie można więc przyjmować ani automatycznej skuteczności każdego dawnego zasiedzenia, ani tego, że każde takie zasiedzenie stało się nieważne.
- Przy infrastrukturze telekomunikacyjnej trzeba sprawdzić również ustawę o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Dostęp operatora do nieruchomości nie zawsze opiera się na służebności przesyłu.
- Dopiero po ustaleniu istnienia i treści prawa można prawidłowo oceniać wynagrodzenie, usunięcie urządzeń albo zmianę sposobu wykonywania służebności.
Czy Orange może odmówić usunięcia słupów z działki?
Może odmówić, jeżeli ma skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości albo może powołać inną podstawę prawną uzasadniającą dostęp do infrastruktury. W zależności od historii urządzeń mogą wchodzić w grę m.in. umowa, decyzja administracyjna, służebność przesyłu, zasiedzenie określonego prawa albo szczególne przepisy dotyczące infrastruktury telekomunikacyjnej.
Samo stwierdzenie operatora, że słupy stoją od lat 80. i doszło do zasiedzenia, nie wystarcza do przyjęcia, że właściciel musi zaakceptować takie stanowisko. W pierwszej kolejności należy zażądać wskazania dokładnego rodzaju prawa, daty jego nabycia, okresów posiadania uwzględnianych przez operatora, poprzedników prawnych oraz zakresu nieruchomości, z którego operator twierdzi, że może korzystać.
Przydatne będą dokumenty dotyczące budowy i przebiegu linii, mapy, protokoły odbioru, decyzje administracyjne, dokumentacja techniczna oraz materiały potwierdzające następstwo prawne. Jeżeli operator nie wykaże odpowiedniego tytułu, właściciel może rozważyć m.in. żądanie uregulowania korzystania z gruntu, wynagrodzenia albo – zależnie od okoliczności – usunięcia urządzeń.
Zobacz również: usunięcie kabla telefonicznego Orange z działki
Słupy Orange a wyrok TK P 10/16
Przez wiele lat w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano możliwość nabycia przez przedsiębiorcę przesyłowego albo Skarb Państwa, jeszcze przed wprowadzeniem do Kodeksu cywilnego służebności przesyłu, służebności gruntowej odpowiadającej jej treścią. Na tej podstawie przedsiębiorcy powoływali się również na okres korzystania z urządzeń przypadający przed 3 sierpnia 2008 r., czyli przed wejściem w życie art. 3051–3054 Kodeksu cywilnego.
Wyrokiem z 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, rozumiane w sposób pozwalający przedsiębiorcy przesyłowemu lub Skarbowi Państwa nabyć przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu, są niezgodne z Konstytucją.
Zmienia to sposób, w jaki należy obecnie oceniać zarzuty zasiedzenia oparte na dawnym korzystaniu z nieruchomości. Nie powinno się już przedstawiać możliwości nabycia takiej służebności przed 3 sierpnia 2008 r. jako prostej i niebudzącej wątpliwości zasady.
Jednocześnie sytuacja pozostaje prawnie skomplikowana. Na 7 października 2026 r. wyrok P 10/16 jest zamieszczony w urzędowym zbiorze orzeczeń Trybunału jako OTK ZU A/2026, poz. 1, ale nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazywał, że brak publikacji może rodzić wątpliwości dotyczące bezpośredniej skuteczności prawnej tego orzeczenia. W praktyce pojawiły się również rozstrzygnięcia sądów odwołujące się do znaczenia braku promulgacji.
Nie można zatem odpowiedzialnie twierdzić ani że każde zasiedzenie oparte na okresie sprzed 2008 r. nadal będzie skuteczne, ani że wydanie wyroku P 10/16 automatycznie unicestwiło każde prawo wcześniej stwierdzone lub powoływane przez operatora. Trzeba przeanalizować konkretną podstawę prawną, daty, historię urządzeń i dokumenty, a w sprawach już zakończonych prawomocnym orzeczeniem także odrębnie ocenić problem jego wzruszenia.
Orange wskazuje, że linia istnieje od 1984 r., a trzydziestoletni okres zasiedzenia upłynął w 2014 r., przy czym do tego okresu zalicza korzystanie sprzed 3 sierpnia 2008 r. Obecnie nie wystarczy mechanicznie policzyć 30 lat. Trzeba sprawdzić, jaki rodzaj prawa operator uważa za nabyty, jaki wpływ na tę konstrukcję ma wyrok P 10/16 oraz jakie dokumenty potwierdzają posiadanie i następstwo prawne.
Orange powołuje się na zasiedzenie słupów na Twojej działce?
Prawnik może przeanalizować odpowiedź operatora, dokumenty dotyczące linii oraz okresy, na które powołuje się Orange, i ocenić znaczenie wyroku TK P 10/16 w konkretnej sprawie.
Prześlij stanowisko operatora do analizy ›Zasiedzenie służebności przesyłu po 3 sierpnia 2008 r.
Wyrok P 10/16 dotyczy historycznej konstrukcji służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed wejściem w życie art. 3051–3054 Kodeksu cywilnego. Nie oznacza to zniesienia samej instytucji zasiedzenia służebności przesyłu istniejącej w obecnym stanie prawnym.
Zgodnie z art. 3054 Kodeksu cywilnego do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Znaczenie ma więc m.in. art. 292 Kodeksu cywilnego, wymagający korzystania z trwałego i widocznego urządzenia, oraz odpowiednio stosowane przepisy o terminach zasiedzenia. Co do zasady są to 20 lat przy dobrej wierze i 30 lat przy złej wierze.
Drewniany słup, linia napowietrzna czy inny dostrzegalny element infrastruktury mogą spełniać warunek trwałego i widocznego urządzenia, ale samo ich istnienie przez określoną liczbę lat nadal nie wystarcza. Trzeba ustalić charakter wykonywanego posiadania, jego ciągłość, zakres oraz podmiot, na rzecz którego było wykonywane.
Jeżeli operator chce doliczyć okres posiadania poprzedników, musi być możliwe ustalenie podstaw takiego doliczenia. Szczególnej analizy wymagają urządzenia funkcjonujące wcześniej w majątku państwowych jednostek organizacyjnych i przedsiębiorstw państwowych.
Co operator musi wykazać, powołując się na zasiedzenie?
Operator powinien wykazać nie tylko datę wybudowania urządzeń, lecz także fakty pozwalające stwierdzić, że przez wymagany okres wykonywano posiadanie odpowiadające treści konkretnego prawa. W zależności od sprawy znaczenie mogą mieć protokoły odbioru, dokumentacja techniczna, mapy, decyzje administracyjne, ewidencja majątku, dokumenty przekształceń przedsiębiorstwa oraz dowody eksploatacji, remontów i modernizacji.
Trzeba również ustalić zakres prawa. Zasiedzenie nie daje przedsiębiorcy nieograniczonego prawa do całej działki. Jeżeli w ogóle doszło do nabycia służebności, jej treść i przestrzenny zakres powinny odpowiadać sposobowi, w jaki posiadanie było faktycznie wykonywane przez okres prowadzący do zasiedzenia.
Jeżeli pierwotnie linia przebiegała inaczej, urządzenia zostały istotnie przebudowane albo obecnie operator korzysta z szerszego pasa gruntu niż historycznie, może to mieć znaczenie dla oceny zakresu powoływanego prawa.
Słupy telekomunikacyjne a dostęp na podstawie megaustawy
W przypadku Orange i innych operatorów telekomunikacyjnych trzeba uwzględnić dodatkowy reżim prawny wynikający z ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, której aktualny tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. z 2026 r. poz. 562. Ustawa jest często określana jako megaustawa telekomunikacyjna.
Przepisy te przewidują szczególne zasady dostępu przedsiębiorców telekomunikacyjnych do nieruchomości. Art. 30 reguluje przede wszystkim dostęp związany z zapewnieniem telekomunikacji w budynku, natomiast art. 33 dotyczy innych przypadków dostępu do nieruchomości, w tym umożliwienia umieszczenia elementów sieci telekomunikacyjnej i powiązanych zasobów oraz ich eksploatacji i konserwacji, przy spełnieniu ustawowych przesłanek.
Oznacza to, że nie każdy spór dotyczący słupa, przewodu albo kabla telekomunikacyjnego można sprowadzić wyłącznie do pytania o służebność przesyłu i jej zasiedzenie. Trzeba sprawdzić cel dostępu, rodzaj infrastruktury, istniejące umowy lub decyzje oraz to, na jaką konkretnie podstawę prawną powołuje się operator.
Szczególne prawo dostępu wynikające z przepisów telekomunikacyjnych nie powinno być automatycznie utożsamiane z zasiedzoną służebnością przesyłu. Są to odrębne podstawy prawne, które mogą prowadzić do innych zasad dotyczących zakresu dostępu, wynagrodzenia i trybu rozstrzygania sporu.
Czy można żądać wynagrodzenia albo odszkodowania?
Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, jaki tytuł prawny przysługuje operatorowi. Jeżeli przedsiębiorca wykaże istniejącą służebność obejmującą dany sposób korzystania z nieruchomości, nie można bez dalszej analizy żądać ponownego odpłatnego ustanowienia tego samego prawa.
Po wyroku P 10/16 nie należy jednak automatycznie przyjmować, że przedsiębiorca skutecznie zasiedział prawo tylko dlatego, że do terminu zalicza okres sprzed 3 sierpnia 2008 r. Najpierw trzeba ustalić, jaki rodzaj służebności i jaki okres operator wskazuje. Dopiero po tej ocenie można przesądzać, czy roszczenie o ustanowienie służebności lub zapłatę za korzystanie z gruntu jest wyłączone.
Odrębną kwestią pozostają szkody spowodowane przez urządzenia lub sposób ich eksploatacji. Jeżeli słup uszkodzi ogrodzenie, elementy infrastruktury powodują konkretną szkodę albo operator przy wykonywaniu prac przekracza przysługujący mu zakres korzystania z nieruchomości, podstawy odpowiedzialności trzeba oceniać niezależnie od samego sporu o zasiedzenie.
Stare drewniane słupy i zagrożenie bezpieczeństwa
Nawet istnienie skutecznego tytułu do korzystania z nieruchomości nie oznacza prawa do utrzymywania infrastruktury w stanie stwarzającym zagrożenie. Spór o zasiedzenie nie powinien blokować zgłoszenia uszkodzonego, przechylonego albo spróchniałego słupa.
Jeżeli urządzenie jest w złym stanie, warto zgłosić operatorowi zagrożenie na piśmie, wskazując dokładną lokalizację, opis problemu i dołączając zdjęcia. Można żądać kontroli, zabezpieczenia, naprawy lub wymiany urządzenia. Takie zgłoszenie nie wymaga uznania, że operator nabył służebność przez zasiedzenie.
Drewniany słup jest przechylony, a przewody po silnym wietrze znajdują się znacznie niżej nad podjazdem. Właściciel nie musi najpierw rozstrzygać sporu o zasiedzenie. Może udokumentować stan urządzenia i zażądać od operatora pilnego sprawdzenia oraz zabezpieczenia infrastruktury, jednocześnie zastrzegając, że nie uznaje w ten sposób tytułu prawnego operatora do nieruchomości.
Zmiana położenia słupów lub sposobu wykonywania służebności
Jeżeli po analizie okaże się, że służebność rzeczywiście istnieje i obejmuje urządzenia w danym miejscu, można następnie ocenić możliwość zmiany jej treści lub sposobu wykonywania. Nie należy jednak zaczynać od założenia, że prawo operatora jest bezsporne tylko dlatego, że urządzenia stoją na gruncie od wielu lat.
Przy istniejącej służebności gruntowej art. 291 Kodeksu cywilnego pozwala właścicielowi nieruchomości obciążonej, jeżeli po ustanowieniu służebności powstała ważna potrzeba gospodarcza, żądać za wynagrodzeniem zmiany jej treści lub sposobu wykonywania, o ile żądana zmiana nie spowoduje niewspółmiernego uszczerbku dla nieruchomości władnącej. Do służebności przesyłu przepisy o służebnościach gruntowych stosuje się odpowiednio na podstawie art. 3054 Kodeksu cywilnego, przy uwzględnieniu specyfiki tego prawa.
W konkretnej sprawie może chodzić np. o przesunięcie urządzenia w inne miejsce, zmianę przebiegu infrastruktury albo rozwiązanie kolizji z planowaną zabudową. Trzeba przy tym ustalić techniczną możliwość przebudowy, wpływ zmiany na sieć i koszty. Sama potrzeba właściciela nie oznacza automatycznie obowiązku operatora sfinansowania przeniesienia.
Jeżeli natomiast prawo operatora wynika nie ze służebności, lecz z decyzji administracyjnej, umowy albo szczególnego reżimu telekomunikacyjnego, podstawy i tryb zmiany położenia urządzeń trzeba ocenić według przepisów właściwych dla tego tytułu.
Właściciel chce wybudować garaż w miejscu, w którym stoi słup. Operator przedstawia dokumenty wskazujące na istniejące prawo do korzystania z działki. W takiej sytuacji zamiast od razu żądać całkowitego usunięcia infrastruktury trzeba ustalić treść tego prawa, a następnie ocenić możliwość technicznego przesunięcia słupa, podstawę prawną zmiany i sposób rozliczenia kosztów.
Jakie kroki podjąć po odmowie operatora?
Po otrzymaniu odmowy usunięcia słupów warto przede wszystkim ustalić dokładne stanowisko operatora. W piśmie zwrotnym można zażądać wskazania podstawy prawnej korzystania z nieruchomości oraz dokumentów potwierdzających datę rozpoczęcia posiadania, sposób liczenia terminu, następstwo prawne i zakres powoływanego prawa.
Następnie należy porównać te informacje z dokumentami dotyczącymi nieruchomości i samej infrastruktury. Przydatne mogą być księga wieczysta, mapa zasadnicza, materiały geodezyjne, dokumentacja inwestycji, archiwalne mapy, decyzje administracyjne oraz wcześniejsza korespondencja właścicieli z operatorem.
Jeżeli operator zalicza do zasiedzenia okres sprzed 3 sierpnia 2008 r., stanowisko wymaga oceny z uwzględnieniem wyroku P 10/16 i aktualnej niepewności dotyczącej jego skutków. Jeżeli wskazuje decyzję administracyjną albo przepisy megaustawy, trzeba natomiast analizować warunki i zakres właśnie tej podstawy prawnej.
Dopiero po takim uporządkowaniu sprawy można zdecydować, czy właściwym krokiem jest dalsze wezwanie, negocjowanie przebudowy, żądanie uregulowania korzystania z nieruchomości, dochodzenie roszczeń pieniężnych czy postępowanie sądowe. W sporze mogą być potrzebne również opinie geodety lub specjalisty z zakresu infrastruktury telekomunikacyjnej.
FAQ
Czy Orange nadal może doliczać okres sprzed 2008 r.?
Nie można już traktować takiego doliczania jako bezspornej reguły. Wyrok TK z 2 grudnia 2025 r., P 10/16, zakwestionował wykładnię pozwalającą przedsiębiorcy przesyłowemu lub Skarbowi Państwa nabyć przed wejściem w życie art. 3051–3054 Kodeksu cywilnego służebność gruntową odpowiadającą treścią służebności przesyłu. Jednocześnie wyrok nie został dotychczas ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co rodzi spory dotyczące jego bezpośrednich skutków. Dlatego każdy zarzut oparty na okresie sprzed 3 sierpnia 2008 r. wymaga indywidualnej analizy.
Czy wyrok P 10/16 oznacza, że każde stare zasiedzenie jest nieważne?
Nie. Nie można wyprowadzać takiego automatycznego wniosku. Trzeba sprawdzić, jakie prawo zostało stwierdzone lub jest obecnie powoływane, kiedy miał upłynąć termin, na jakiej podstawie korzystano z nieruchomości oraz czy istnieje prawomocne orzeczenie dotyczące konkretnej służebności. Dodatkowe znaczenie ma brak ogłoszenia wyroku P 10/16 w Dzienniku Ustaw.
Czy stare słupy telekomunikacyjne mogą podlegać megaustawie?
Przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych mogą mieć znaczenie dla dostępu operatora do nieruchomości oraz eksploatacji infrastruktury, ale ich zastosowanie zależy od rodzaju dostępu i okoliczności konkretnej sprawy. Nie oznacza to automatycznie, że każdy stary słup został zalegalizowany przez megaustawę. Trzeba ustalić, czy spełnione są przesłanki konkretnego przepisu oraz jaki tytuł do nieruchomości operator faktycznie wskazuje.
Czy pismo operatora o zasiedzeniu kończy sprawę?
Nie. Jest to stanowisko operatora, które można zweryfikować. Właściciel może żądać dokumentów potwierdzających rodzaj prawa, okres posiadania, następstwo prawne oraz zakres korzystania z nieruchomości. W przypadku sporu o istnienie służebności rozstrzygające znaczenie może mieć postępowanie sądowe.
Czy można samodzielnie usunąć słup z działki?
Nie należy samodzielnie demontować ani uszkadzać infrastruktury telekomunikacyjnej. Nawet gdy właściciel kwestionuje tytuł operatora, bezpieczną drogą jest wezwanie przedsiębiorcy, negocjacje lub skorzystanie z właściwego postępowania prawnego. Samowolna ingerencja może prowadzić do odpowiedzialności za powstałe szkody.
Kto płaci za przeniesienie słupa?
Nie istnieje jedna zasada właściwa dla wszystkich przypadków. Znaczenie ma tytuł prawny operatora, przyczyna przebudowy, treść służebności lub innego prawa, stan techniczny urządzeń oraz to, kto inicjuje zmianę. Dlatego kosztów nie należy przesądzać przed ustaleniem podstawy prawnej korzystania z nieruchomości.
Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?
Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić problem na podstawie konkretnego stanu faktycznego i wskazać możliwe dalsze działania.
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, ISAP
2. Trybunał Konstytucyjny, wyrok z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16, OTK ZU A/2026, poz. 1, treść orzeczenia
3. Rzecznik Praw Obywatelskich, informacje dotyczące skutków wyroku P 10/16 i problemu jego publikacji, BIP RPO
4. Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 562, ISAP
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II CSK 346/08
6. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt III CZP 36/10
