Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Szanse na usunięcie lub przesunięcie słupa energetycznego

Katarzyna Bereda • Opublikowane: 04-01-2019

Posiadam słup energetyczny na działce, w księdze wieczystej brak jest jakiegokolwiek wpisu o służebności. Zależy mi na usunięciu go z mojej działki, albo przesunięciu o 4-5 m. Jakie są na to realne szanse?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Niestety z praktyki sądowej i doświadczenia wiem, że przeniesienie słupów energetycznych jest praktycznie niemożliwe. Niniejsze jest podyktowane przede wszystkim względami dobra społeczeństwa. Należy podnieść, iż prawo własności jest najszerzej chronionym prawem, jednak zawsze powinno ustąpić pierwszeństwa względom dobra powszechnego, jakim jest dostarczanie np. energii elektrycznej do pozostałych gospodarstw. Z uwagi na to, od dawna wypracowana została praktyka, iż przedmiotowe przeniesienie czy usunięcie urządzeń jest niecelowe i niezgodne z dobrem pozostałych obywateli.

We wskazanym jednak przypadku proponuję skorzystać z instytucji ustanowienia służebności przesyłu. Jak wskazało przedsiębiorstwo przesyłowe w załączonym piśmie, niniejsza służebność została zasiedziana. Proszę się nie martwić takim stwierdzeniem, gdyż jest to naturalne stanowisko przedsiębiorstw przesyłowych. Orzecznictwo natomiast jest innego zdania. Warto wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2009 r. (IV CSK 291/200): „Okres do 1989 r. nie może być wliczany do okresu zasiedzenia przez przedsiębiorstwo państwowe, jakim był zakład energetyczny. Do tego czasu wszystko było własnością Skarbu Państwa, a zatem i posiadanie było wykonywane na jego rzecz. Zakład sprawował tylko zarząd, a więc nie był właścicielem urządzeń. Do dnia 1 lutego 1989 r. przedsiębiorstwa państwowe sprawowały zarząd mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, co było dzierżeniem w rozumieniu art. 338 k.c. (wyroku z dnia 25 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy (II CSK 346/08). Natomiast dla zasiedzenia służebności potrzebne jest, by ten kto dąży do zasiedzenia był posiadaczem, a nie dzierżycielem.”

Dlatego argumentacja wskazana w przesłanym przez Pana piśmie jest chybiona.

Ujmując w skrócie, przysługujące Panu uprawnienie ustanowienia za wynagrodzeniem stosownej służebności. Należy w pierwszej kolejności podnieść, iż art. 3052 Kodeksu cywilnego stanowi podstawę dochodzenia roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu. Uprawnionym do dochodzenia takiego roszczenia jest przedsiębiorca będący właścicielem urządzeń lub właściciel nieruchomości, która ma być obciążona.

Właściciel nieruchomości, która ma zostać obciążona, jest uprawniony do uzyskania odpowiedniego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu bez względu na to, czy roszczenie powstające na podstawie art. 3052 K.c. jest dochodzone przez niego samego, czy też przez przedsiębiorcę będącego właścicielem urządzeń.

Przesłanki powstania roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu różnią się w zależności do tego, czy rozpatrujemy roszczenie przysługujące przedsiębiorcy, czy też właścicielowi nieruchomości, która ma być obciążona. Aby powstało roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu przysługujące przedsiębiorcy, zgodnie z art. 3052 § 1 K.c., jej ustanowienie musi być konieczne do właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych. W związku z tym, że roszczenie to umożliwia obciążenie nieruchomości służebnością przesyłu wbrew woli jej właściciela, możliwe jest określanie go mianem „roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu koniecznego”. Dochodzenie roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu koniecznego jest zasadne wtedy, gdy właściciel nieruchomości, która ma zostać obciążona, odmawia ustanowienia takiej służebności na warunkach zaproponowanych przez przedsiębiorcę.

Natomiast powstanie roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu przysługującego właścicielowi nieruchomości, która ma być obciążona, zgodnie z art. 3052 § 2 K.c., uzależnione jest od tego, czy służebność przesyłu jest konieczna w jakimkolwiek stopniu do korzystania z urządzeń przesyłowych. Dochodzenie roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu przez właściciela nieruchomości, która ma być obciążona, jest zasadne wtedy, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o jej ustanowienie na warunkach zaproponowanych przez właściciela nieruchomości (Art. 3052 KC red. Osajda 2018, wyd. 20/B. Lackoroński).

Z uwagi na powyższe, w pierwszej kolejności należy wezwać przedsiębiorstwo do ustanowienia stosownej służebności za wynagrodzeniem. Nie podpowiem Panu, jakiego wynagrodzenia może się Pan domagać – wszystko zależy od wartości i rodzaju nieruchomości, wielkości urządzeń, zajętego pasa, umiejscowienia itp. Jeżeli nie umie Pan sam określić wartości wynagrodzenia, proponuję skorzystać z pomocy rzeczoznawcy majątkowego.

Wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na podstawie art. 3052 K.c. powinna uwzględniać przede wszystkim spadek wartości użytkowej nieruchomości, która będzie obciążona taką służebnością. Czynnikami, które mogą wywierać wpływ na jego wielkość, są: 1) charakter nieruchomości, która ma być obciążona – położenie, rodzaj, rozmiar, kształt; 2) jej społeczno-gospodarcze przeznaczenie ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w ich braku właściwości terenu i sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich; 3) utrata pożytków; 4) zakres ograniczenia w prawie rozporządzania, swobodnego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu nieruchomości, która ma być obciążona; 5) zakres i sposób ingerencji przedsiębiorcy w prawa właściciela nieruchomości, która ma być obciążona; 6) zakres i sposób pozbawienia władztwa nad nieruchomością, która ma być obciążona; 7) umiejscowienie urządzeń; 8) trwałość i nieodwracalność obciążenia w dłuższej perspektywie (por. post. SN z 8.2.2013 r., IV CSK 317/12, Legalis; post. SN z 27.2.2013 r., IV CSK 440/12, Legalis). Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu może być odpowiednio zmniejszona, gdy jej ustanowienie służy również zwiększeniu użyteczności nieruchomości obciążanej. Górną granicą wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu powinna być co do zasady wartość zajętej nieruchomości (post. SN z 18.4.2012 r., V CSK 190/11, Legalis). Wydaje się, że dla określenia wysokości wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu nie powinny mieć znaczenia korzyści uzyskiwane przez przedsiębiorcę przesyłowego (por. E. Gniewek, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, art. 3052, Nb 11).

Jeżeli natomiast nie ma możliwości ugodowego rozwiązania sporu, pozostaje jedynie droga sądowa. Sprawa o ustanowienie służebności przesyłu jest rozpoznawana przez sąd w postępowaniu nieprocesowym. W trybie nieprocesowym rozpoznawane są wnioski składane zarówno na podstawie art. 3052 § 1 K.c., jak i na podstawie art. 3052 § 2 K.c.

Z doświadczenia procesowego podpowiem, iż niniejsze postępowania sądowe są długotrwałe i przedsiębiorstwa nie są chętne, aby uiszczać wynagrodzenie na rzecz właściciela nieruchomości. Warto jednak spróbować i walczyć o swoje prawo, gdyż sądy przychylają się do wniosków o ustanowienie służebności przesyłu.

Jeżeli chciałby Pan przesunąć słup i nie ponosić z tego tytułu opisanych kosztów, to również pozostaje w tej sprawie droga sądowa. W swojej praktyce spotkałam się z orzeczeniami sądu, które nakazywały przesunąć urządzenia na koszt przedsiębiorcy. Jednak z uwagi na wejście przepisów o służebności przesyłu – sądy wolą orzekać o stosownych wynagrodzeniu. Z uwagi na to, trzeba w sposób należyty udowodnić, iż umiejscowienie urządzeń jest bardzo problematyczne i stosowne jest ich przeniesienie.

Proponuję więc skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże i doradzi w niniejszym postępowaniu, gdyż jak wskazałam, są to sprawy dość długotrwałe.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przesunięcie słupa elektrycznego na koszt zakładu energetycznego

Na prywatnej działce budowlanej mojego ojca stoi od ponad 60 lat słup elektryczny. Zakład energetyczny twierdzi, że jeśli chcemy przestawić słup, to musimy...

Czy mogę się sprzeciwić ustanowieniu służebności przesyłu na mojej działce?

Przedsiębiorca przesyłowy (branża telekomunikacyjna) zawnioskował do sądu o ustanowienie służebności przesyłu na mojej działce. Czy mogę nie...

Niejasny stan prawny urządzeń energetycznych na prywatnej działce

Zakupiłem 10 lat temu działkę, stoi na niej budynek mieszkalny, działka jest ogrodzona. Są na niej również posadowione trzy słupy energetyczne, w tym...

Nieczynna linia podziemna uniemożliwiająca zabudowę

W 2010 r. nabyłem od gminy działkę budowlaną. Z powodu niewiedzy z załączonej mapki nie odczytałem, że przez obszar nieruchomości przebiega...

Postawienie nowego słupa i przestawienie istniejącego przez zakład energetyczny bez zgody

Jest ustalona służebność przesyłu na liniach energetycznych. Przedsiębiorstwo bez zgody właściciela działki chce postawić dodatkowy nowy słup...

Położenie światłowodów na działce

Do granicy mojej działki, na której stoi budynek jednorodzinny, doprowadzone zostały światłowody operatora telekomunikacyjnego. Ja nie korzystam z usług...

Ochrona uprawnień właściciela a służebność przesyłu

Przez moją działkę przebiega rura kanalizacyjna wysokiego ciśnienia na długości 100 m. Została wybudowana za ustną zgodą poprzednich właścicieli ok. 18...

Jednorazowe wynagrodzenie za służebność

Ustanowienie nieograniczonej w czasie służebności przesyłu w formie aktu notarialnego pomiędzy operatorem a ustanawiającym (czyli mną) oraz...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »