Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo osoby uprawnionej do służebności przyjęcia do mieszkanie innej osoby

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 05-12-2018

Miesiąc temu ustanowiłam dożywotnią, nieodpłatną służebność na rzecz mojej babci. Teraz dowiedziałam się, że ona ma możliwość zameldowania kogokolwiek, kto miałby się nią zajmować, np. córkę. W jaki sposób się przed tym ochronić, czy ze względu na to, że to ja tą służebność ustanowiłam, mogę ją również aktem notarialnym cofnąć? Mieszkanie dostałam w darowiźnie. Obawiam się, że córka babci ukartowała całą intrygę i chce się zameldować, być może ze swymi nieletnimi dziećmi. Czy cokolwiek mogę zrobić, żeby się przed tym uchronić?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Nie może Pani cofnąć ustanowionej służebności. Kwestie ustania (wygaśnięcia) służebności regulują kolejne przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

Dla potrzeb wygaśnięcia przedmiotowej służebności zastosowanie znajdują przepisy art. 293 § 1 K.c. w zw. z 297 K.c. i wygaśnięcie następuje w wyniku trwającego lat 10 zaniechania korzystania z nieruchomości.

Wygaśnięcie służebności osobistej następuje również na podstawie art. 299 K.c., zgodnie z którym wygaśnięcie służebności osobistej następuje najpóźniej ze śmiercią osoby uprawnionej, bądź też na podstawie art. 303 K.c., kiedy to służebność osobista ulega wygaśnięciu w wyniku dokonania jej zamiany na rentę.

Nie ma możliwości odwołania ustanowienia służebności. Może ją Pani zamienić na rentę, czyli wnioskować o zmianę treści służebności. Może sąd się do tego przychyli, ale będzie Pani płacić babci rentę w kwocie ustalonej przez sąd.

Podstawę zniesienia służebności w przedmiotowej sprawie stanowi art. 295 K.c. w zw. z art. 297 K.c. Zgodnie z art. 297 K.c. do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych z zachowaniem przepisów rozdziału regulującego służebności osobiste. Natomiast art. 295 K.c. stanowi, że jeżeli służebność gruntowa utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności bez wynagrodzenia. Z uwagi na różny cel służebności osobistych ustawodawca posłużył się różnymi kryteriami ustalania zakresu i sposobu ich wykonywania. Art. 298 K.c. stanowi, że zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych. Przy ustaleniu zakresu i sposób wykonywania służebności osobistej należy brać pod uwagę ustalenia umowne kreujące stosunek prawny służebności osobistej, a w przypadku braku szczegółowych regulacji dopuszczalne jest sięgnięcie do kryteriów wskazanych w komentowanym przepisie: osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych. Ratio legis tego unormowania wynika z alimentacyjnej funkcji służebności osobistej. Ustawa wysuwa na plan pierwszy osobiste potrzeby uprawnionego. Kryterium dodatkowym są zasady współżycia społecznego i zwyczaje miejscowe. Te klauzule generalne pozwalają na kształtowanie treści uprawnień w sposób rozsądny i zależnie od okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Szczególnym rodzajem służebności osobistej jest służebność mieszkania. Została ona uregulowana dodatkowo w dwóch artykułach 301 oraz 302 Kodeksu cywilnego. Art. 301 K.c. określa zakres i sposób wykonywania służebności osobistej, która w naszych warunkach odgrywa duże znaczenie społeczne i gospodarcze, zwłaszcza na wsi. Osobista służebność mieszkania jest służebnością czynną, która uprawnia daną osobę fizyczną do korzystania z cudzej nieruchomości (nieruchomości obciążonej) w określonym zakresie. Osoba fizyczna, której przysługuje osobista służebność mieszkania, może korzystać nie tylko z mieszkania, lecz także z pomieszczeń i urządzeń, które są przeznaczone do wspólnego użytku mieszkańców budynku. W przypadku służebności osobistej mieszkania nie obowiązuje zakaz wyrażony w art. 300 zd. 2 K.c., tzn. zakaz przeniesienia uprawnień do wykonywania służebności osobistej na osoby trzecie. Komentowany przepis dopuszcza bowiem przekazanie części przysługujących uprawnień przez osobę, której przysługuje ta służebność – podmiotom wskazanym w § 1 komentowanego artykułu, tj. małżonkowi, dzieciom, a nawet innym osobom przez to, że uprawniony z tytułu służebności osobistej przyjmie je na mieszkanie. Oznacza to, że osoby przyjęte na mieszkanie są w stosunku do właściciela nieruchomości obciążonej współuprawnione. O rozszerzeniu uprawnień stanowi expressis verbis art. 301 § 1 K.c., który przewiduje, iż mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie inne osoby, gdy są one potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Osoby te, aby mogły być przyjęte na mieszkanie, powinny być potrzebne – czyli niezbędne, konieczne, nieodzowne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Przez pojęcie gospodarstwa domowego należy natomiast rozumieć ogół przedmiotów i czynności składających się na prowadzenie domu. Omawiana regulacja służy ochronie osób, zwłaszcza tych, które nie są w stanie pracować, jak: dziecko, osoba w podeszłym wieku lub niezdolna do działania z powodu choroby czy innego upośledzenia.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Babcia darowała Pani mieszkanie. Pani ustanowiła na jej rzecz służebność. Moim zdaniem, sąd nie zgodzi się bezpłatne zniesienie służebności – może na zamianę na rentę. Sąd ustala wysokość renty na podstawie opinii biegłego. Jeśli nie określono w umowie ustanowienia służebności, że babcia nie może przyjąć nikogo do mieszkania, to zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego, więc może przyjąć Pani ciocię. Nie ma Pani jak się temu przeciwstawić. Dodam jednak, że służebność wygasa ze śmiercią uprawnionego, czyli babci. Zameldowanie cioci nie rodzi po jej stronie praw do lokalu. Meldunek to czynność administracyjna. Potwierdza, że ktoś przebywa pod danym adresem. Zamieszkanie do ukończenia pełnoletności dotyczy osób, wobec których zmarły uprawniony do służebności miał obowiązki alimentacyjne. Nie dotyczy więc wnuków ani dorosłej córki.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Dopisanie kolejnej osoby do służebności

Czy można dopisać brata w akcie notarialnym do służebności, żeby miał służebność dożywotnią? Jestem właścicielem działki budowlanej...

Bezdzietne małżeństwo, jak się zabezpieczyć na starość?

Mamy duży, zadbany dom. Mąż i ja przekroczyliśmy już siedemdziesiątkę. Ponieważ jesteśmy małżeństwem bezdzietnym, mamy obawy o naszą...

Mieszkanie nabyte z bonifikatą od kopalni a umowa dożywocia

Teściowie zamierzają wraz z moją żoną podpisać umowę dożywocia na mieszkanie, które zostało nabyte przez moich teściów 3 lata temu na podstawie...

Zabezpieczenie przy sprzedaży domu ze służebnością

Sprawa dotyczy zabezpieczenia się przy sprzedaży domu ze służebnością. Otóż, dziadkowie mieli dwie nieruchomości: dom – przepisany na mamę,...

Utrudnianie korzystania z mieszkania ze służebnością

W drodze aktu notarialnego, 15 lat temu ja i ojciec sprzedaliśmy mojemu bratu swoje udziały (4/6 ojciec, 1/6 ja) w spółdzielczym własnościowym...

Ustanowienie służebności mieszkania na rzecz męża i testament na rzecz córek

Jestem właścicielką mieszkania w budynku spółdzielczym. Prawo nabyłam w oparciu o umowę darowizny, w której darczyńcą była moja matka...

Służebność osobista a własne cele mieszkaniowe

Przed 4 laty otrzymaliśmy z siostrą od rodziców darowiznę w postaci nieruchomości (dom na działce). Została też ustanowiona służebność...

Dożywotnia służebność a śmierć obdarowanego

Przepisałam mieszkanie na syna aktem notarialnym z nieodpłatnie dożywotnią służebnością osobistą. Mój syn zmarł w tym roku i co dalej...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »