Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wygaśnięcie służebności

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 26-02-2014

Proszę o podanie przepisów, na podstawie których mogę złożyć wniosek o wykreślenie nieaktualnych (przedwojennych) zapisów o służebności w dziale III mojej księgi wieczystej. Dokładniej chodzi o ograniczone prawo rzeczowe związane z inną nieruchomością. Załączam odpowiedni fragment księgi.

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Obszerność i profesjonalizm odpowiedzi
Krzysztof, 28 lat, logistyk
Szybka odpowiedź, rzetelna, miła obsługa, wiarygodność,
Paproszek, 58 lat, główna księgowa
Otrzymana porada jest absolutnie profesjonalna i do zrozumienia.
Hubert
Jestem usatysfakcjonowany udzieloną mi odpowiedzią. Zaspokoiła ona na każdej płaszczyźnie moje oczekiwania w zaistniałym problemie.
Hubert, 22 lata, pracownik biurowy
Zdecydowanie jesteście bardzo rzetelną i solidną firmą .Szybka i profesjonalna pomoc. Jestem pełna podziwu dla takich możliwości rozwiązywania problemów.
Barbara
Zapoznałam się z opiniami osób, które wcześniej korzystały z usług.  Wszystkie zachęcają do skorzystania z usług prawników udzielających porady. Można zapoznać się z ceną za usługę. Porady są wyczerpujące, zrozumiałe, można zadawać dodatkowe pytania. Odpowiedzi udzielane są szybko. Ceny za usługi są przystępne.
Joanna, 59 lat, nauczycielka
Uzyskałam bardzo rzetelne i wyczerpujące odpowiedzi .Polecam Serwis, który działa profesjonalnie.
Elżbieta, 62 lata, obecnie emerytka
Korzystając z portalu eporady24.pl otrzymałem wszelkie informacje ,co do pytań ,które mnie nurtowały i nie byłem samodzielnie ,w wyniku niedostatecznej wiedzy ,samodzielnie ich rozwiązać. Odpowiedzi były udzielone zarówno w formie profesjonalnej ( jeżeli chodzi o status prawny ) ,jak i ich forma była przejrzysta dla mnie ,jako zwykłego obywatela ,który oczekuje od osoby udzielającej takich porad jasnych i klarownych . Generalnie reasumując otrzymałem odpowiedzi na pytania ,które mnie nurtowały ,jeżeli chodzi o wypełnienie deklaracji podatkowych i dziękuję zarówno portalowi eporady24.pl jak i Panu Marcinowi Sądejowi za możliwość udzielenia takowych informacji w sposób przystępny dla mnie, jako zwykłego obywatela.
Piotr, 39 lat
Opinia jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym językiem ze wskazówkami do działania. Firmę, tryb obsługi i Panią prawnik polecam bardzo.
Anatol, 59 lat, nauczyciel akademicki
Serdecznie dziekuje za pomoc i rzetelna analize mojego problemu
Urszula
Szybko uzyskałam wyczerpujące odpowiedzi na wszystkie pytania w tym wątku. Dowiedziałam się wszystkiego, co jest mi potrzebne do załatwienia sprawy zgodnie z prawem i korzystnie dla mnie i mojej rodziny. 
Joanna, nauczycielka, 59 lat
Zrozumienie petenta i doradztwo czytelne dla przeciętnego zjadacza pieczywa.
Wiesio, 61 lat, fotograf
Otrzymałem fachową pomoc. Polecam ten serwis. Po zadaniu pytania miałem możliwość konsultacji z prawnikiem email ,który rzetelnie pomógł mi rozwiać wszystkie wątpliwości.
Łukasz, krojczy, 28 lat
Dziękuję, tym razem zaskoczyła mnie pozytywnie szybkość i obszerność odpowiedzi. Liczę, że ten standard zostanie utrzymany - nie zawsze tak bywało. Pozdrawiam
Jarosław
 Jestem bardzo zadowolony z korzystania z ePorady24 Dziękuję za szybką, rzeczową i zrozumiałą odpowiedź. 
Dariusz
Dziękuję za poradę prawną udzielaną przez adw. Katarzynę Berede. Jestem z porady zadowolona.
Ewa
Bardzo pomocny serwis. Po zadaniu pytania otrzymałem błyskawiczną odpowiedź i propozycję konsultacji ze specjalistą w mojej sprawie. W moim przypadku była to Pani Wioletta, która bardzo analitycznie przedstawiła mi perspektywę prawną mojej sprawy i miałem możliwość szerszej konsultacji nie ograniczającej się tylko do jednej odpowiedzi. Doceniam to w szczególności, gdyż była to sobota wieczorem, za co serdecznie dziękuję Pani Wiolettcie i Waszemu serwisowi. Mimo, że opinia w sprawie była dla mnie negatywna, dzięki Wam zyskałem świadomość innej perspektywy prawnej. 
Robert, projektant
Bardzo profesjonalna i szybka pomoc. polecam!! bardzo dobrze opisana umowa najmu okazjonalnego jeszcze raz polecam
Damian, 34 lata
Wszystko na najwyższym poziomie wszystko jasno określone
Żaneta, własna działalność, 44 lata
Kompetentni prawnicy udzielający wyczerpujących odpowiedzi na zadane im pytania. Polecam jak najbardziej.
Natalia, 28 lat
Korzystam od wielu lat z usług Państwa prawników ( ePorady24.pl) i zawsze otrzymuje fachowe, bardzo szczegółowe omówienia swoich pytań. Zadaj też pytania dodatkowe, czasem po długim czasie i zawsze otrzymuje odpowiedź. Jestem bardzo zadowolony:) Polecam !!
Krzysztof, 48 lat
Odpowiedz bardzo wyczerpująca i ogarniająca cały temat - mimo, iż część przepisów było mi znane. Przekaz zrozumiałym językiem. 
Katarzyna
Jestem bardzo zadowolona z usługi .Otrzymałam błyskawiczne wycenę usługi i odpowiedz.
 
Janina
Rzetelna,szybka odpowiedź na moje pytanie bardzo mi pomogła w egzekwowaniu moich praw. Dziękuję i polecam.
Jolanta
Porada jak najbardziej pomocna za którą bardzo dziękuję
Beata
 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk

Niestety nie jest tak łatwo wykreślić istniejące służebności z księgi wieczystej. Należy zacząć od procedury sądowej lub umownej – wygaśnięcia służebności.

Ustanie służebności następuje :

  1. wskutek jej niewykonywania przez 10 lat (art. 293 Kodeksu cywilnego; w skrócie: K.c.). W przypadku służebności czynnej będzie to oznaczać niekorzystanie z nieruchomości sąsiedniej, w przypadku zaś służebności biernych za niewykonywanie uważa się istnienie na nieruchomości czynnej stanu sprzecznego z treścią służebności (np. budynku zasłaniającego światło);
  2. wskutek zniesienia służebności na żądanie właściciela nieruchomości obciążonej:
    1. za wynagrodzeniem, jeśli służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa wskutek zmiany stosunków, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej. Zmiana stosunków musi mieć charakter obiektywny i to ona właśnie ma spowodować szczególną uciążliwość służebności (art. 294 K.c.);
    2. bez wynagrodzenia, jeśli służebność utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie.
  3. wskutek zniesienia służebności w uchwale rady gminy o scaleniu lub podziale nieruchomości, jeśli służebność ustanowiona na nieruchomościach objętych scaleniem lub podziałem stała się zbędna do korzystania z nowo wydzielonych nieruchomości (art. 105 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami; j.t.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603). W praktyce będą to sytuacje podobne do objętych treścią art. 294 i 295 K.c.;
  4. wskutek konfuzji, tzn. połączenia w jednej osobie własności nieruchomości władnącej i nieruchomości obciążonej;
  5. wskutek działania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (czyli nabycia nieruchomości obciążonej w zaufaniu do treści księgi wieczystej, w której nie została wpisana obciążająca nieruchomość służebność;
  6. wskutek upływu terminu, na jaki została ustanowiona.

Ponadto jeżeli służebność jest służebnością osobistą, ustaje ona także w razie:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

  1. śmierci uprawnionego;
  2. przejścia własności nieruchomości władnącej na inną osobę niż uprawniony.

Z powyższych uwag wynika, że ustanie służebności jest pojęciem najszerszym i obejmuje każdy przypadek, kiedy służebność przestaje z jakiegokolwiek powodu istnieć. Pojęcia wygaśnięcia i zniesienia służebności odnoszą się natomiast do określonych przyczyn ustania służebności.

Pojęcie wygaśnięcia zarezerwowane jest dla ustania służebności:

  1. na skutek jej niewykonywania przez lat 10;
  2. na skutek tzw. konfuzji;
  3. na skutek działania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (na skutek zrzeczenia się służebności przez uprawnionego).

Pojęcie wygaśnięcia służebności odnosi się więc do sytuacji, kiedy ustanie następuje w wyniku sprecyzowanych w ustawie okoliczności, bez konieczności wydania orzeczenia sądu czy podejmowania jakiejś innej czynności. Zajście którejś z podanych okoliczności powoduje więc zawsze koniec istnienia danej służebności, a jeżeli dojdzie do procesu sądowego, wydany w nim wyrok jedynie stwierdzi ten stan rzeczy (będzie tzw. wyrokiem deklaratywnym).

Pojęcie zniesienia dotyczy natomiast sytuacji, kiedy służebność nie jest już konieczna dla prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej.

Chodzi tu więc przede wszystkim o wymienione wyżej przypadki, gdy służebność stała się szczególnie uciążliwa wskutek zmiany stosunków lub utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie. Zniesienie wymaga wówczas inicjatywy właściciela nieruchomości obciążonej, który może wystąpić z odpowiednim żądaniem do właściciela nieruchomości obciążonej i dopiero zgoda tego ostatniego na ustanie służebności (wyrażona w jednostronnym oświadczeniu woli o zrzeczeniu się służebności lub w umowie z właścicielem nieruchomości obciążonej, co ma miejsce zwłaszcza gdy zniesienie następuje za wynagrodzeniem) lub wyrok sądu sprawiają, że służebność ustaje. Orzeczenia sądowe są wtedy konstytutywne.

Nieco inaczej jest tylko w sytuacji opisanej wyżej, tzn. zniesieniu służebności w uchwale rady gminy o scaleniu i podziale, gdyż nie jest wtedy wymagany jakikolwiek wniosek właścicieli nieruchomości obciążonych, analogiczna jest jednak przyczyna zniesienia, którą jest zbędność służebności do korzystania z nieruchomości władnących, a także to, że służebność nie ustaje z tego powodu automatycznie, tylko koniecznie jest podjęcie przez radę gminy odpowiedniej uchwały.

Wydaje się, że bliskie pojęciu zniesienia jest też zwolnienie nieruchomości od służebności, o którym mowa w art. 290 § 1 i § 2 K.c.

Sprawy o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności, jej wygaśnięcie i zniesienie należą zawsze do postępowania procesowego, także wtedy, gdy dotyczą służebności drogi koniecznej.

Warto wspomnieć o tym, że nawet po wygaśnięciu służebności gruntowej, jeżeli jest ona wpisana do księgi wieczystej, dzięki działaniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych istnieją konsekwencje prawne jej istnienia, mianowicie nabywca nieruchomości władnącej może nadal nabyć tą służebność (uchwała Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej i Administracyjnej z dnia 8 kwietnia 1983 r.; III CZP 8/83; OSNCP 1983 r. nr 11 poz. 173).

Aby odpowiedzieć jednoznacznie na Pańskie pytanie, konieczne jest poznanie podstawy prawnej wpisu do księgi wieczystej danego ograniczonego prawa. Nastąpił on na podstawie decyzji, umowy lub innego aktu. Jest to niezwykle istotne, ponieważ bez tego wskazanie podstawy wygaśnięcia ograniczonego prawa nie będzie możliwe.

Aby z kolei tego dokonać, należy zapoznać się z aktami KW. Wówczas należy złożyć wniosek do sądu.

Zgodnie z przepisami na stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej składa się treść wpisów dotyczących praw na nieruchomości – praw rzeczowych oraz tych praw osobistych i roszczeń, które mogą być wpisane do księgi wieczystej. Są to m.in. ograniczone prawa rzeczowe.

Wyróżnić można dwa typy sytuacji, w których zachodzi niezgodność pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.

W pierwszym przypadku niezgodność wynika z zaistniałej zmiany stanu prawnego nieruchomości, w związku z czym stan ujawniony w księdze wieczystej utracił aktualność, np. właściciel ujawniony w księdze wieczystej zmarł lub zbył nieruchomość. W takim wypadku usunięcie niezgodności następuje w zwykłym postępowaniu wieczystoksięgowym o wpis toczącym się przed sądem rejonowym prowadzącym księgę wieczystą. Osoba uprawniona składa wniosek o wpis w księdze wieczystej i jako podstawę wpisu przedkłada orzeczenie sądu lub inny dokument, który stanowi podstawę wpisu i z którego wynika, że zaszła zmiana stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej, a sąd dokonuje wpisu na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (w skrócie: u.k.w.h.).

W drugim przypadku chodzi o sytuacje, w których usunięcie niezgodności w trybie art. 31 ust. 2 u.k.w.h. nie jest możliwe. Niezgodność może bowiem nie wynikać ze zmiany stanu prawnego nieruchomości, lecz z wadliwości dokonanego wpisu, polegającej na tym, że od początku nie odzwierciedlał on rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości.

Ustawodawca daje w takim przypadku możliwość żądania uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w oparciu o art. 10 ust. 1 u.k.w.h. W przepisie tym określonych zostało kilka postaci niezgodności pomiędzy stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Niezgodność może być wynikiem tego, że określone prawo nie zostało wpisane do księgi wieczystej, że zostało wpisane błędnie albo też że wpisane prawo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia.

Żądanie usunięcia niezgodności realizowane jest w drodze procesu cywilnego, w wyniku którego, w razie uwzględnienia żądania, sąd wydaje orzeczenie, którego sentencja zawiera nakaz zamieszczenia (lub usunięcia) w treści księgi wieczystej określonego wpisu. Wykonując orzeczenie, sąd wieczystoksięgowy nie dokonuje wpisu w rozumieniu art. 6268 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie: K.p.c.), ale dokonuje czynności technicznej, polegającej na wykonaniu nakazu zawartego w orzeczeniu.

Sprawy o usunięcie niezgodności rozpatruje w postępowaniu procesowym sąd rejonowy miejsca położenia nieruchomości. Z pozwem może wystąpić zarówno osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia (art. 10 ust. 1 u.k.w.h.), następcy prawni takiej osoby oraz każdy, kto ma w żądaniu usunięcia niezgodności interes prawny (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 października 1999 r.; I ACa 445/99; OSA 2000 r. nr 10, poz. 42; S. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Warszawa 1996, s. 71-72).

W pozwie należy wskazać – poza spełnieniem wymogów wynikających z art. 187 w związku z art. 126 K.p.c. – na czym polegać ma usunięcie niezgodności; może to być np. żądanie usunięcia określonego wpisu (w orzecznictwie trafnie podkreśla się, że wykreślenie wpisanego wadliwie właściciela nie może nastąpić bez jednoczesnego wpisania rzeczywistego właściciela; zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r.; III CKN 415/98; Biuletyn Sądu Najwyższego 2000 r. nr 2, s. 10), czy żądanie dokonania wpisu o określonej treści.

W procesie o usunięcie niezgodności sąd nie jest związany ograniczeniami dowodowymi z art. 6268 § 2 K.p.c., a więc takimi, jakie dotyczą sądu wieczystoksięgowego w postępowaniu o wpis do księgi. Ciężar dowodu spoczywa na powodzie, który musi doprowadzić do obalenia domniemania wynikającego z art. 3 u.k.w.h.

Proszę powyższe uzasadnienie zamieścić w piśmie do sądu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Ustanowienie służebności osobistej

Po śmierci mojej mamy jej majątek (czyli połowa mieszkania) został podzielony pomiędzy mojego ojczyma i mnie po połowie, tak że ja zostałem właścicielem 1/4 lokalu, a ojczym – 3/4. Teraz ojczym chciałby przekazać mi swoją część nieruchomości (tak żebym ja stał się jedynym właścicielem) w zamian za możliwość dożywotniego przebywania w mieszkaniu. Jak to zrobić, aby ponieść jak najmniejsze koszty (w szczególności chodzi mi o podatki)? Co będzie korzystniejsze: sprzedaż, ustanowienie służebności osobistej, podpisanie umowy o dożywocie czy może jakaś inna czynność?

Zasiedzenie służebności

Z aktu własności wynika, że w roku 1946 mój dziadek w wyniku nieformalnego działu spadku po zmarłym teściu za zgodą pozostałych spadkobierców wszedł w posiadanie działki. Akt własności tej działki otrzymał z urzędu w roku 1974. Aby dojechać na działkę, trzeba przejechać przez ziemię należącą do sąsiada. W 1980 r. podpisał z sąsiadem umowę o przejazd po jego działce i zapłacił wówczas 25 tysięcy złotych (na mocy umowy pisemnej niepotwierdzonej notarialnie). W 1992 r. dziadek przekazał działkę mojemu tacie. Czy sąd przyzna mi zasiedzenie tej służebności, skoro od lat dziadek, tata i ja jeździliśmy przez działkę sąsiada do naszego domu? Czy będę musiał za to zapłacić, skoro dziadek już kiedyś płacił sąsiadowi? Czy w ogóle mogę – jako spadkobierca taty – wytoczyć taką sprawę?

Służebność osobista

Moi rodzice podarowali mnie i mojej żonie lokal, w którym mieszkamy. Od jakiegoś czasu mój bratanek twierdzi, że mieszkanie należy się jemu, ponieważ opiekuje się dziadkami. W akcie notarialnym mamy wpisaną służebność osobistą mieszkania, czyli korzystanie z dwóch pokojów, łazienki i kuchni oraz swobodne poruszanie się po całym lokalu. Czy bratanek może zabrać nam mieszkanie?

 

Pozbawienie służebności osobistej

Jestem właścicielem mieszkania, które zostało nabyte w trakcie małżeństwa z mojego majątku osobistego. W 2000 r. ustanowiłem w tym lokalu dożywotnią służebność osobistą na rzecz mojej żony (prawo do korzystania ze wszystkich pomieszczeń). Niedawno się rozwiedliśmy. Teraz żona twierdzi, że… nie mam żadnych praw do tego mieszkania, bo zrzekłem się ich, ustanawiając służebność. Odmawia wyprowadzki i grozi wezwaniem Policji i oskarżeniem mnie o zakłócanie miru domowego. Czy jej przekonania i żądania mają jakąś podstawę prawną? Czy mogę ją pozbawić służebności osobistej albo zamienić ją na rentę? Jak oblicza się taką rentę (w akcie notarialnym jest zapis, że roczna wartość służebności wynosi 280 zł – czy to ma znaczenie przy ustalaniu renty)?

 

Wartość służebności osobistej

Dziadek przekazał mi w darowiźnie mieszkanie, w którym ma dożywotnią służebność osobistą. Według aktu notarialnego polega ona „na prawie zamieszkiwania w dwóch pokojach z prawem używalności kuchni, łazienki i korytarza oraz zobowiązania do pokrycia we własnym zakresie kosztów pogrzebu darczyńcy. Wartość tej służebności w stosunku rocznym strony określają na kwotę 75 zł. Skapitalizowana wartość tego świadczenia z uwagi na wiek uprawnionego (65 lat) wynosi 700 zł”. Nigdy nie mieszkałem w tym mieszkaniu. Dziadek od jakiegoś czasu korzysta z pomocy pielęgniarki. Mój wuj – dotychczasowy współwłaściciel mieszkania (otrzymał jego część w wyniku dziedziczenia po babci, a później zrzekł się jej na rzecz dziadka) – domaga się, abym pokrył 1/4 kosztów wynagrodzenia opiekunki. Czy ma do tego prawo? Jeśli tak jest, co mogę zrobić, jeśli nie stać mnie na to? Dodam, że dziadek pobiera dość wysoką emeryturę, a ja jestem studentem i nie pracuję.

Odcięcie od CO pomieszczeń zajmowanych przez służebnika

Czy właściciel domu obciążonego na rzecz innej osoby służebnością osobistą mieszkania może odciąć mieszkanie służebnika od centralnego ogrzewania, które istnieje w domu od zawsze? Czy jeśli dojdzie do odcięcia CO, to koszt przystosowania do nowego ogrzewania mieszkania uprawnionego spoczywa na właścicielu, czy służebniku?

wizytówka Zadaj pytanie »