Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Mieszkanie nabyte z bonifikatą od kopalni a umowa dożywocia

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 19-11-2018

Teściowie zamierzają wraz z moją żoną podpisać umowę dożywocia na mieszkanie, które zostało nabyte przez moich teściów 3 lata temu na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych (dokładnie z kopalni). Kupili je po preferencyjnej cenie 5% wartości. W związku z tym mamy kilka pytań: Jeżeli dojdzie do zawarcia umowy dożywocia, czy teściowie będą zmuszeni do zwrotu jakiejś części bonifikaty? W akcie notarialnym nie ma nic na ten temat. Czy teściowie jako dożywotnicy będą musieli zapłacić podatek dochodowy od tej umowy? Czy moja żona, jako nowy właściciel mieszkania, będzie mogła je wynająć osobie trzeciej, jeśli teściowe zdecydowaliby się wyprowadzić do innego mieszkania?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedz bardzo wyczerpująca i ogarniająca cały temat - mimo, iż część przepisów było mi znane. Przekaz zrozumiałym językiem. 
Katarzyna
Jestem bardzo zadowolona z usługi .Otrzymałam błyskawiczne wycenę usługi i odpowiedz.
 
Janina
Rzetelna,szybka odpowiedź na moje pytanie bardzo mi pomogła w egzekwowaniu moich praw. Dziękuję i polecam.
Jolanta
Porada jak najbardziej pomocna za którą bardzo dziękuję
Beata
 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk
Witam, Dziękuję za szybką, dokładną i wyczerpującą odpowiedć. Jestem pod wrażeniem. 
Dorota
Jestem pod wrażeniem szybkiej i profesjonalnej pomocy. Koszt wstępnej usługi do przyjęcia, w którym uzyskałam dodatkowe wskazówki i informacje na pytania uzupełniające (bez dodatkowych opłat). 
Beata
Poradę prawną uzyskaną od Państwa, a konkretnie przez Panią Izabelę Nowacką-Marzelon, uważam oceniam bardzo wysoko. Porada ta pozwoliła mi zrozumieć całą złożoność zgłoszonego przeze mnie problemu w świetle wszystkich przepisów, jakie powinnam znać. Bardzo sobie cenię te wyjaśnienia i jestem rada, że udało mi się wpaść na trop tak kompetentnego zespołu prawników. Polecam ich wszystkim zainteresowanym.
Maria, 70 lat, emerytowana nauczycielka
Jasna i szybko wydana opinia. Polecam ten serwis.
Ewa
Dziękuję i wystawiam najwyższą opinię.
Jacek
Dziękuję uprzejmie za szybką i wyczerpującą odpowiedź wyjaśniającą moje obawy.
Maria, 55 lat
Jestem zadowolona z odpowiedzi. 
Ewa
Bardzo solidna, rzetelna i szybka porada
Przemysław
Fantastyczny pomysł, szybkie, a jednocześnie wnikliwe i dogłębnie analizujące temat odpowiedzi!
Magdalena
Fachowa porada Pana Marcin Sądej (BRAVOOO :)), rzetelnie, jasno i przejrzyście. Oczywiście wszystko oparte na podstawach prawnych i fachowej wiedzy. 
Wojtek
Dziękuję, spełniliście moje oczekiwania
Joanna, 58 lat, księgowa
Dziękuje bardzo za odpowiedz. Wiem teraz co powinnam zrobić.
Beata
Bardzo dziękuję za szybką i wyczerpującą (na chwilę obecną) odpowiedź. Jestem z niej bardzo zadowolona, zawiera to, o czym słyszałam, ale brakowało mi potwierdzenia. W razie dalszych problemów na pewno się z Państwem skontaktuję.
Renata
Jestem bardzo zadowolona z uzyskanej odpowiedzi, która była wyczerpująca i zadowalająca. Szczególnie ważne w serwisie ePorady24 jest to, że można zadać dodatkowe pytanie bez dodatkowych opłat:-)
Marzena, nauczyciel, 54 lata
Bardzo dziękuję za poradę. Pomogła mi ona błyskawicznie rozwiązać mój problem - w rozmowie z adwersarzem czułam się pewnie, mając w zanadrzu (i wykorzystując w trakcie dyskusji) merytoryczną wiedzę, przekazaną przez ePorady.
Anna
Korzystam z serwisu już po raz czwarty - jestem zadowolony ze świadczonych usług, w tym odpowiedzi i pomocy udzielanej przez prawników serwisu.
Rafał, inżynier lotnictwa, 34 lata
Wszystko zgodnie z opisem. Jestem zadowolony
Dawid, 36 lat
Odpowiedź wyczerpująca, Otrzymałam wyjaśnienie mojego problemu i sposób jego rozwiązania. 
Lidia
Bardzo szybka i wyczerpująca odpowiedź.
Bohdan
Jestem zadowolona. Oczekiwałam właśnie na zaproponowanie takiego sposobu rozwiązania problemu. Przypominanie 86 letniemu prezesowi jakich obowiązków nie dopilnował było nieludzkie / ze względu na stan jego zdrowia /. Sądzę, że w przeszłości nie planowali z żoną powrotu do Polski na starość. 
Bogumiła
Bardzo fajny serwis i profesjonalne porady polecam
Karolina

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa reguluje zasady i tryb zbywania mieszkań wchodzących w skład budynków mieszkalnych, będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa, osobom uprawnionym, na warunkach preferencyjnych. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy: „Jeśli osobą uprawnioną jest emeryt, rencista lub wdowa (wdowiec) po nim (po niej), cena nabycia mieszkania ustalana jest na 5% jego wartości.”

Dotyczy to mieszkań należących do przedsiębiorstw państwowych, spółek, w których Skarb Państwa posiada większość udziałów, spółek, które powstały w procesie komercjalizacji mienia państwowego, wszelkich innych państwowych osób prawnych.

Ustawa nie przewiduje procedury zwrotu bonifikaty. Nie czyni też tego akt notarialny przenoszący własność nieruchomości. Ustawa jednak w art. 6 czyni odesłanie do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z art. 68 ust. 2 tej ustawy – bonifikaty podlegają zwrotowi, jeżeli nabywca nieruchomości zbył nieruchomość lub wykorzystał ją na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty przed upływem 10 lat, a w przypadku nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny przed upływem 5 lat, licząc od dnia nabycia. Wtedy nabywca zobowiązany jest do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, przy czym zwrot następuje na żądanie właściwego organu. Obowiązek zwrotu bonifikaty w zwaloryzowanej wysokości stosuje się odpowiednio także do osoby bliskiej, która zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele uzasadniające udzielenie bonifikaty przed upływem 10 lat, a w przypadku nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny przed upływem 5 lat, licząc od dnia pierwotnego nabycia. Jednakże właściwy organ może żądać zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji tylko w przypadku zbycia lokalu mieszkalnego przez osobę bliską spadkodawcy przed upływem terminu określonego w art. 68 ust. 2 u.g.n. na rzecz osoby niebędącej bliską zbywcy w rozumieniu tej ustawy (uchwała SN z dnia 6 listopada 2002 r., III CZP 59/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 101; wyrok SN z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CSK 462/11, LEX nr 1231478).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Udzielona nabywcy bonifikata jest związana z jego osobą, więc obowiązek zwrotu bonifikaty nie przechodzi na spadkobierców zmarłego nabywcy.

Jednakże, jeśli obowiązek zwrotu bonifikaty powstał przed śmiercią nabywcy, to obowiązek ten nie wygasa z chwilą śmierci osoby zobowiązanej do jej zwrotu, lecz zgodnie z art. 922 K.c. przechodzi na spadkobierców osoby, która zbyła nieruchomość przedwcześnie, co spowodowało z chwilą zbycia powstanie obowiązku zwrotu bonifikaty – o ile w chwili otwarcia spadku zobowiązanie to już istniało (uchwały SN: z dnia 5 listopada 2002 r., III CZP 59/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 101; z dnia 17 grudnia 2010 r., III CZP 102/10, LEX nr 646672; z dnia 24 lutego 2010 r.). Zwrotu bonifikaty nie stosuje się w przypadku:

1) zbycia na rzecz osoby bliskiej;

2) zbycia pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego;

3) zbycia pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego i Skarbem Państwa;

4) zamiany lokalu mieszkalnego na:

a) inny lokal mieszkalny będący przedmiotem prawa własności lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, albo

b) nieruchomość przeznaczoną lub wykorzystywaną na cele mieszkaniowe będącą przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego;

5) sprzedaży lokalu mieszkalnego, jeśli środki uzyskane z jego sprzedaży wykorzystane zostały w ciągu 12 miesięcy na nabycie:

a) innego lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem prawa własności lub przedmiotem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, albo

b) nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystywanej na cele mieszkaniowe będącej przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego.

Zbycie oznacza dokonanie czynności prawnych powodujących przeniesienie własności nieruchomości albo przeniesienie prawa użytkowania wieczystego lub oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.

Celem umowy o dożywocie jest zapewnienie zbywcy albo osobie mu bliskiej dożywotniego utrzymania w zamian za przeniesienie własności nieruchomości. Ustanowienie dożywocia może nastąpić jedynie na rzecz osoby fizycznej, którą mogą być zbywca nieruchomości albo zbywca i osoba lub osoby mu bliskie, albo tylko osoba lub osoby bliskie. Osobą bliską może być małżonek, krewny lub powinowaty, ale także osoba spoza tego kręgu, z którą zbywcę wiążą szczególnie bliskie stosunki (konkubent, konkubina, wychowanek itp.). W umowie dożywocia nabywca może na rzecz dożywotnika obciążyć nieruchomość ograniczonym prawem rzeczowym w postaci użytkowania, służebności mieszkania lub innej służebności osobistej, może też zobowiązać się do spełniania na jego rzecz określonych powtarzających się świadczeń w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku.

Mając na uwadze art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwrotu bonifikaty nie stosuje się wtedy, jeżeli zbycie następuje na rzecz osoby bliskiej zbywcy.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określają wprost zasad ustalenia wartości wynikającej z umowy o dożywocie. Wskazują jedynie regułę określania wartości przychodu (art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o PIT) oraz przewidują przypadek szczególny w przypadku umowy zamiany (art. 19 ust. 2). Problemem, czy przy umowie o dożywocie przychodem jest wartość nieruchomości, zajął się NSA, który 17 listopada 2014 r. podjął następującą uchwałę: „W przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy” (sygn. II FPS 4/14). Tak więc w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym nie można ustalić zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym.

Zgodnie z art. 910 Kodeksu cywilnego (K.c.) – dopuszczalne jest zbycie nieruchomości obciążonej prawem dożywocia. Jednakże wtedy nabywca takiej nieruchomości ponosi także osobistą odpowiedzialność za świadczenia tym prawem objęte, chyba że stały się wymagalne w czasie, kiedy nieruchomość nie była jego własnością. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 października 1973 r., sygn. akt III CRN 194/73, stwierdził „dopuszczalność zbycia nieruchomości obciążonej prawem dożywocia nie jest uzależniona od wyrażenia przez dożywotnika zgody na zbycie takiej nieruchomości”. Mając to na uwadze, stwierdzić należy, że mieszkanie przeniesione na podstawie umowy dożywocia może być sprzedane, ale wówczas obowiązki względem dożywotnika przechodzą na nabywcę nieruchomości. Analogicznie dopuszczalne jest także wynajęcie mieszkania, ale już tutaj nie następuje przeniesienie obowiązków na najemcę.

Natomiast jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień. W wypadkach wyjątkowych sąd może na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie (art. 913 K.c.).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Służebność osobista pod warunkiem zawieszającym

Właściciel nieruchomości ustanowił w formie aktu notarialnego służebność osobistą mieszkania pod warunkiem. Osoba warunkowo uprawniona zrzekła się w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym tej służebności zanim ziścił się warunek. Czy takie zrzeczenie się jest dopuszczalne i skuteczne?

Ustanowienie dożywotniego prawa do mieszkania dla rodziców

Kupiłam z mężem mieszkanie własnościowe, w którym będą mieszkać moi rodzice. Jakie dokumenty podpisać, żeby rodzice czuli się bezpieczni? Czy możliwe jest ustanowienie jakiegoś dożywotniego prawa do mieszkania dla nich? Wolę się zabezpieczyć na przyszłość, bo nie jestem pewna męża.

Konsekwencje prawne nieujawnienia służebności mieszkania

Jakie są konsekwencje prawne nieujawnienia służebności mieszkania? Chodzi o zbycie nieruchomości obciążonej służebnością, która nie została ujawniona w księdze wieczystej.

Bezdzietne małżeństwo, jak się zabezpieczyć na starość?

Mamy duży, zadbany dom. Mąż i ja przekroczyliśmy już siedemdziesiątkę. Ponieważ jesteśmy małżeństwem bezdzietnym, mamy obawy o naszą przyszłość – kto o nas zadba, kiedy będziemy tego potrzebować. Syn mojej siostry chce podjąć się tego zadania za udzielenie służebności domu i działki. Jednak mamy obawy, że możemy zostać na starte lata z niczym. Jakie jest najlepsze rozwiązanie tego problemu, abyśmy mieli zagwarantowaną starość, a siostrzeniec nie stracił domu po naszej śmierci?

Zabezpieczenie przy sprzedaży domu ze służebnością

Sprawa dotyczy zabezpieczenia się przy sprzedaży domu ze służebnością. Otóż, dziadkowie mieli dwie nieruchomości: dom – przepisany na mamę, z zaznaczeniem w akcie notarialnym, że mają prawo do dożywotniego zajmowania go(służebność), mieszkanie – przepisane na najstarszego wnuka (syna ich drugiej córki), bez zaznaczenia, że mają dożywotnie prawo. Obecnie od kilku lat mieszkają w mieszkaniu, a dom stoi pusty. Rodzina naciska na sprzedaż domu. Stosunki z rodziną pogorszyły się podczas ciężkiej choroby taty i po jego śmierci. Czy można sprzedać dom obciążony służebnością tak, aby nie groziło nam, że dziadkowie wprowadzą się do nas, do naszego domu (przy rzadkich wizytach wspominają, że bardzo by im to pasowało). 

Prawo osoby uprawnionej do służebności przyjęcia do mieszkanie innej osoby

Miesiąc temu ustanowiłam dożywotnią, nieodpłatną służebność na rzecz mojej babci. Teraz dowiedziałam się, że ona ma możliwość zameldowania kogokolwiek, kto miałby się nią zajmować, np. córkę. W jaki sposób się przed tym ochronić, czy ze względu na to, że to ja tą służebność ustanowiłam, mogę ją również aktem notarialnym cofnąć? Mieszkanie dostałam w darowiźnie. Obawiam się, że córka babci ukartowała całą intrygę i chce się zameldować, być może ze swymi nieletnimi dziećmi. Czy cokolwiek mogę zrobić, żeby się przed tym uchronić?

Utrudnianie korzystania z mieszkania ze służebnością

W drodze aktu notarialnego, 15 lat temu ja i ojciec sprzedaliśmy mojemu bratu swoje udziały (4/6 ojciec, 1/6 ja) w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. Do brata należała 1/6. W zamian brat ustanowił na rzecz ojca i mnie dożywotnią, bezpłatną służebność mieszkania (z opisem, który pokój przynależy do kogo, z zaznaczeniem prawa do korzystania z części wspólnych nieruchomości). W tym roku ojciec zmarł, a brat zaczął mi utrudniać korzystanie z mieszkania. Zaczęło się od tego, że został mi odcięty prąd i musiałem umowę podpisać na siebie. Następnie brat zabrał z mieszkania pralkę. Stwierdził, że jest jego, mimo że to ojciec ją kupił. Brat domaga się ode mnie opłat za całe mieszkanie, mimo że udostępniony mam tylko pokój i korzystanie z części wspólnej (łazienki, kuchni i przedpokoju). Zabrania mi też, żeby odwiedzali mnie znajomi, bo twierdzi, że mieszkanie jest jego własnością i nikt nie może do mnie przyjść. Co mogę w takiej sytuacji zrobić? Kto powinien opłacać czynsz, fundusz remontowy i pozostałe media, ewentualnie w jakiej części? Czy mogą w mieszkaniu przebywać osoby, które ze względu na mój stan zdrowia służą mi pomocą? Nadmieniam, że brat ze mną nie mieszka, bo ma drugie mieszkanie.



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »