Kategoria: Służebność przesyłu

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wymiana słupa energetycznego - czy żądać zapłaty za służebność?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 29-10-2018

Od 11 lat jestem właścicielką działki, na której postawiony jest słup trójramienny z linią średniego napięcia przebiegającą przez całą działkę. Obecnie zakład energetyczny zaproponował mi wymianę słupa na pojedynczy i przeciągnięcie linii w gruncie. Otrzymałam ofertę zawarcia umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Czy w związku z tym przysługuje mi prawo do wynagrodzenia oraz odszkodowania za ubiegłe lata bezumownego korzystania z nieruchomości? Słup stoi na tej działce od 40 lat.

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedz bardzo wyczerpująca i ogarniająca cały temat - mimo, iż część przepisów było mi znane. Przekaz zrozumiałym językiem. 
Katarzyna
Jestem bardzo zadowolona z usługi .Otrzymałam błyskawiczne wycenę usługi i odpowiedz.
 
Janina
Rzetelna,szybka odpowiedź na moje pytanie bardzo mi pomogła w egzekwowaniu moich praw. Dziękuję i polecam.
Jolanta
Porada jak najbardziej pomocna za którą bardzo dziękuję
Beata
 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk
Witam, Dziękuję za szybką, dokładną i wyczerpującą odpowiedć. Jestem pod wrażeniem. 
Dorota
Jestem pod wrażeniem szybkiej i profesjonalnej pomocy. Koszt wstępnej usługi do przyjęcia, w którym uzyskałam dodatkowe wskazówki i informacje na pytania uzupełniające (bez dodatkowych opłat). 
Beata
Poradę prawną uzyskaną od Państwa, a konkretnie przez Panią Izabelę Nowacką-Marzelon, uważam oceniam bardzo wysoko. Porada ta pozwoliła mi zrozumieć całą złożoność zgłoszonego przeze mnie problemu w świetle wszystkich przepisów, jakie powinnam znać. Bardzo sobie cenię te wyjaśnienia i jestem rada, że udało mi się wpaść na trop tak kompetentnego zespołu prawników. Polecam ich wszystkim zainteresowanym.
Maria, 70 lat, emerytowana nauczycielka
Jasna i szybko wydana opinia. Polecam ten serwis.
Ewa
Dziękuję i wystawiam najwyższą opinię.
Jacek
Dziękuję uprzejmie za szybką i wyczerpującą odpowiedź wyjaśniającą moje obawy.
Maria, 55 lat
Jestem zadowolona z odpowiedzi. 
Ewa
Bardzo solidna, rzetelna i szybka porada
Przemysław
Fantastyczny pomysł, szybkie, a jednocześnie wnikliwe i dogłębnie analizujące temat odpowiedzi!
Magdalena
Fachowa porada Pana Marcin Sądej (BRAVOOO :)), rzetelnie, jasno i przejrzyście. Oczywiście wszystko oparte na podstawach prawnych i fachowej wiedzy. 
Wojtek
Dziękuję, spełniliście moje oczekiwania
Joanna, 58 lat, księgowa
Dziękuje bardzo za odpowiedz. Wiem teraz co powinnam zrobić.
Beata
Bardzo dziękuję za szybką i wyczerpującą (na chwilę obecną) odpowiedź. Jestem z niej bardzo zadowolona, zawiera to, o czym słyszałam, ale brakowało mi potwierdzenia. W razie dalszych problemów na pewno się z Państwem skontaktuję.
Renata
Jestem bardzo zadowolona z uzyskanej odpowiedzi, która była wyczerpująca i zadowalająca. Szczególnie ważne w serwisie ePorady24 jest to, że można zadać dodatkowe pytanie bez dodatkowych opłat:-)
Marzena, nauczyciel, 54 lata
Bardzo dziękuję za poradę. Pomogła mi ona błyskawicznie rozwiązać mój problem - w rozmowie z adwersarzem czułam się pewnie, mając w zanadrzu (i wykorzystując w trakcie dyskusji) merytoryczną wiedzę, przekazaną przez ePorady.
Anna
Korzystam z serwisu już po raz czwarty - jestem zadowolony ze świadczonych usług, w tym odpowiedzi i pomocy udzielanej przez prawników serwisu.
Rafał, inżynier lotnictwa, 34 lata
Wszystko zgodnie z opisem. Jestem zadowolony
Dawid, 36 lat
Odpowiedź wyczerpująca, Otrzymałam wyjaśnienie mojego problemu i sposób jego rozwiązania. 
Lidia
Bardzo szybka i wyczerpująca odpowiedź.
Bohdan
Jestem zadowolona. Oczekiwałam właśnie na zaproponowanie takiego sposobu rozwiązania problemu. Przypominanie 86 letniemu prezesowi jakich obowiązków nie dopilnował było nieludzkie / ze względu na stan jego zdrowia /. Sądzę, że w przeszłości nie planowali z żoną powrotu do Polski na starość. 
Bogumiła
Bardzo fajny serwis i profesjonalne porady polecam
Karolina

Wygląda na to, że jest Pani w niekorzystnej sytuacji, ponieważ zakład energetyczny dysponuje okresem (30 lat) niezbędnym do zasiedzenia służebności. Jeśli ten okres jest do udowodnienia, to nic Pani nie wskóra, a wszelkie Pani roszczenia okażą się bezpodstawne. Proszę zacząć od pisma do zakładu energetycznego z żądaniem przedstawienia dokumentów na okoliczność posadowienia słupa i kabla na Pani działce.

Na podstawie art. 292 Kodeksu cywilnego (K.c.) dopuszczalne jest zasiedzenie służebności linii energetycznej (wyrok SN z dnia 11 marca 2005r., II CK 489/04, LEX nr 301735). Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż posiadanie służebności przesyłowej przez przedsiębiorstwo państwowe przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z 1989 r. nie było posiadaniem w rozumieniu art. 352 § 1 K.c. i nie mogło prowadzić do zasiedzenia (post. SN z dnia 17 grudnia 2008r., I CSK 171/08, OSNC 2010, nr 1, poz. 15). Dopuszczalność nabycia przez zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu unormowanej w art. 3051-3054 K.c. nie budzi wątpliwości w świetle orzecznictwa Sądu. Korzystanie przez przedsiębiorstwo państwowe z nieruchomości w sposób odpowiadający treści służebności gruntowej, prowadzące do zasiedzenia służebności gruntowej przed dniem 1 lutego 1989 r., stanowiło podstawę do nabycia tej służebności przez Skarb Państwa. Jeszcze przed wprowadzeniem służebności przesyłu w 2008 r. zakłady przesyłowe mogły nabyć przez zasiedzenie prawo do korzystania z cudzej działki. Okres posadowienia instalacji przed 2008 r. dolicza się do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej służebności (uchwała SN z dnia 22 maja 2013 r., 111 CZP 18/13, „Rzeczpospolita" PCD 2013/119/2).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Przedmiotowe linie w niniejszej sprawie są elementem majątku zarządzanym przez poprzedników prawnych zakładu energetycznego, zaś własność tych urządzeń należała najpierw do Skarbu Państwa, zgodnie z obowiązującą w prawie cywilnym do dnia 1 lutego 1989 r. koncepcją jedności własności państwowej zakładającej, że własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu. Następnie do przedsiębiorstwa państwowego, a następnie do powstałych w wyniku jego przekształcenia spółek prawa handlowego.

Zgodnie z art. 292 K.c. – służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wymagało zatem, czy zakład i jego poprzednicy prawni korzystali z trwałego i widocznego urządzenia na nieruchomości należącej obecnie do Pani.

Słup z pewnością takim urządzeniem jest. Kable też.

Warto tu przytoczyć pogląd Sądu Najwyższego, który kilkukrotnie wypowiedział się za możliwością ustalenia nabycia prawa przez zasiedzenie w innym postępowaniu aniżeli w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia, jak i o możliwości nabycia w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa, w szczególności również przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu, co nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 30.05.2008 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 3 sierpnia 2008 r.

Dopuszczalność nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu, a także samej służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo przesyłowe została potwierdzona w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. uchwała z dnia 17.01.2003 r., III CZP 79/02, OSNC z 2003 r., nr 11, poz. 142, wyrok z 31.05.2006 r., IV CKS 149/05, LEX nr 258681, postanowienie z dnia 8.09.2006 r., II CSK 112/06, LEX nr 193240, postanowienie z dnia 4 października 2006 r., II CSK 119/06, LEX nr 196515, uchwała z 7.10.2008 r., III CZP 89/09, LEX nr 458125, postanowienie z 5.06.2009 r., I CSK 495/08, LEX nr 511975) i w doktrynie.

Nie ulega wątpliwości, że początek biegu terminu zasiedzenia datuje się na okres, kiedy to przedsiębiorstwo państwowe objęło w posiadanie urządzenia przesyłowe, a tym samym i nieruchomość poprzedników prawnych wnioskodawców w zakresie, w jakim urządzenia te tam przebiegały. Posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe urządzeń energetycznych oraz cudzej nieruchomości, na której zostały posadowione, jest posiadaniem w rozumieniu art. 352 K.c. i może prowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu (art. 292 K.c. w zw. z art. 172 K.c.) ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., V CSK 502/10 , LEX nr 1096048). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednak, że osoba prawna, która przed dniem 1 lutego 1989 r., mając status państwowej osoby prawnej, nie mogła nabyć (także w drodze zasiedzenia) własności nieruchomości ani ograniczonych praw rzeczowych może natomiast do okresu samoistnego posiadania wykonywanego po dniu 1 lutego 1989 r. doliczyć okres posiadania Skarbu Państwa sprzed tej daty. Stanowisko to wyrażone zostało w szczególności właśnie w odniesieniu do przedsiębiorstw energetycznych i innych przedsiębiorstw przesyłowych, które do dnia 1 lutego 1989 r. korzystały ze służebności przesyłu w ramach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami w stosunku do Skarbu Państwa w rozumieniu art. 338 K.c., co uniemożliwiało im, podobnie jak w przypadku art. 128 K.c. nabycie na swoją rzecz własności ani innych praw rzeczowych. Dopiero wprowadzenie zmian do Kodeksu cywilnego stworzyło z dniem 1 lutego 1989 roku dla państwowych osób prawnych, a takimi były przedsiębiorstwa państwowe, możliwość nabywania dla siebie własności nieruchomości i innych praw rzeczowych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., V CSK 502/10, LEX nr 1096048, z dnia 25 stycznia 2006 r. I CSK 11/2005 Monitor Prawniczy 2006/24 str. 1341, z dnia 10 kwietnia 2008 r. IV CSK 21/2008 LexPolonica nr 1879481, z dnia 17 grudnia 2008 r. I CSK 171/2008 OSNC 2010/1 poz. 15 i z dnia 17 grudnia 2010 r. III CZP 108/2010 LexPolonica nr 2427699 oraz wyroki z dnia 8 czerwca 2005 r. V CSK 680/2004 i z 31 maja 2006 r. IV CSK 149/2005 LexPolonica nr 409449). Powyższe oznacza, że w okresie sprzed daty 1 lutego 1989 roku, kiedy obowiązywał art. 128 K.c. wyrażający zasadę jednolitego funduszu własności państwowej, to Skarb Państwa, a nie przedsiębiorstwo państwowe był posiadaczem urządzeń przesyłowych i cudzej nieruchomości, na której je posadowiono.

Zgodnie z art. 176 § 1 K.c. – przedsiębiorca energetyczny może doliczyć do swojego (i swoich poprzedników prawnych) okresu posiadania okres posiadania Skarbu Państwa (jako poprzednika w posiadaniu), o ile zostaną spełnione wskazane w tym przepisie przesłanki. Dotyczy to przede wszystkim obowiązku udowodnienia przez przedsiębiorcę energetycznego, że doszło do przeniesienia posiadania na rzecz jego lub jego poprzedników prawnych przez Skarb Państwa. Wymaga ponownego podkreślenia, iż nie chodzi o wykazanie, iż uczestnik jako spółka jest następcą prawnym swojego poprzednika – przedsiębiorstwa państwowego, jak przyjął to bezkrytycznie Sąd I instancji, lecz o wykazanie przeniesienia posiadania służebności przesyłu przez Skarb Państwa na poprzednika prawnego uczestnika (por. analogicznie uzasadnienie wyroku SN z 25 kwietnia 2014r. II CSK 433/13 ). Przeniesienie posiadania służebności przesyłu zgodnie z art. 352§ 2 K.c. może nastąpić w sposób określony w art. 348-351 K.c. W toku procesu zabrakło jakichkolwiek dowodów wskazujących na taki sposób przeniesienia posiadania służebności.

Nadto nieruchomość mogła być wywłaszczona na mocy nieobowiązującej już ustawy.

Art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stanowiącej tytuł prawny do ich wykonywania, nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Zgodnie z treścią tej decyzji, zakłady energetyczne uzyskiwały zezwolenie na wybudowanie linii na nieruchomościach stanowiących własność obywateli.

Tak wypowiedział się ostatnio SN, II CZP 87/13, uchwała 7 sędziów z 8 kwietnia 2014 r.

Warto więc zacząć od pisma do zakładu i żądać przedstawienia decyzji wydanej na podstawie ww. ustawy lub ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wynagrodzenie należałoby się Pani bezdyskusyjnie, gdyby zakład energetyczny nie dysponował możliwością nabycia służebności przez zasiedzenie.

Oczywiście może Pani z zakładem negocjować cenę za ustanowienie służebności, choć ze względu na upływ czasu nie ma Pani wielkich szans na uzyskanie opłaty za ustanowienie służebności.

Jeśli słup i kabel znajduje się na działce od 40 lat, to nastąpiło także przedawnienie roszczenia za ostatnie 10 lat użytkowania, bowiem zasiedzenie datuje się na datę 10 lat temu, a przedawnienie roszczenia o bezumowne korzystanie z gruntu wynosi właśnie 10 lat.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy gmina zapłaci za bezumowne korzystanie z nieruchomości?

Przed 17 laty na mój wniosek urząd zatwierdził podział działki budowlanej na 4 części. Powstały w ten sposób trzy 10-arowe działki budowlane i reszta (niespełna 1 ar) stanowiąca wąski pasek wzdłuż tych trzech działek, który poszerzał lokalną drogę. Wszystkie trzy działki niedługo potem sprzedałem, został jedynie ten wąski pasek. Na sprzedanych działkach stoją domy, a przez ten pasek przechodzą wszystkie media. Wczoraj zadzwoniono do mnie z urzędu gminy, że przy okazji jakiś zmian zauważyli, że w księgach wieczystych ja jestem nadal właścicielem tego fragmentu. W wydziale nieruchomości powiedziano mi, że wycenią wartość i umówią nas z notariuszem celem przeniesienia własności. Czy mogę żądać od gminy zapłaty odszkodowania wraz z odsetkami? W końcu przez 17 lat użytkowano moją własność, czerpiąc z tego korzyści, jak np. energetyka, wodociągi, gmina.

Modernizacja linii elektrycznej na koszt właściciela działki, czy tak musi być?

Jestem właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 27 arów. Chciałbym na niej wybudować dom, ale na przeszkodzie stoi przechodząca w poprzek działki linia napowietrzna niskiego napięcia z posadowionym w centralnym punkcie nieruchomości słupem energetycznym. Linia ta została wybudowana na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Ponieważ powstała bez zgody ówczesnych właścicieli gruntu, wystąpiłem do jej aktualnego właściciela o przeprowadzenie na jego koszt modernizacji linii polegającej na zastąpieniu linii napowietrznej linią kablową. W zamian zadeklarowałem swoją zgodę na przeprowadzenie przez moją nieruchomość równoważnej linii kablowej. Firma przesyłowa jest gotowa wykonać modernizację, ale wyłącznie na mój koszt, gdyż twierdzą, że doszło do zasiedzenia służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu. Jak w tej sytuacji mogę dochodzić swoich prawa jako właściciel nieruchomości? Przecież ta firma ogranicza moje prawa do korzystania z własnego gruntu.

Rura głównej magistrali wodociągowej na działce

Czy jest szansa, aby uzyskać wynagrodzenie od firmy wodociągowej za użytkowanie mojego gruntu na potrzeby przesyłu wody? Otóż w latach 80-tych wybudowano na mojej działce rurę fi 1000 głównej magistrali wodociągowej, ja właścicielem tej działki zostałem w 2009 r. Poprzedni właściciel mówił, że nikt go nie pytał o pozwolenie na wodociąg. Nie ma o tym żadnej wzmianki w księgach wieczystych, ale na mapkach wyraźnie widać wodociąg. Działka niestety nie może zostać przekształcona na mieszkaniowo-usługową z powodu infrastruktury wodociągowej. Z tego, co mi wiadomo, o zasiedzeniu nie może być mowy, gdyż, jak czytałem, służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio, zgodnie z art. 292 K.c.

Modernizacja linii energetycznej średniego napięcia a odszkodowanie

Zakład energetyczny chce modernizować linię energetyczną średniego napięcia, to jest wstawić słup i w ziemi poprowadzić kabel na odcinku 150 metrów. Obecnie jest pole orne, które zgłosiłem do przekształcenia w działkę budowlaną. Po moich pismach zakład energetyczny zaoferował 1200 zł odszkodowania, ale ja chce więcej, cena pola w okolicy to około 80 000 zł za ha. Zakład proponuje rzeczoznawcę. Co mam zrobić?

Odkryłem rurę gazową na terenie działki, czy gazociąg może wnieść o zasiedzenie?

Jestem właścicielem działki na której przed paru laty wybudowałem dom. Teraz postanowiłem go rozbudować – zrobiłem stosowny projekt, uzyskałem pozwolenie na budowę. W czasie prowadzenia prac przygotowawczych – zdejmowania kostki brukowej natrafiłem na rurę gazową średniego ciśnienia. Rura nie była zaznaczona na mapie starostwa powiatowego, nie ma żadnych wpisów w księgach wieczystych odnośnie służebności terenu. Co mogę zrobić w tej sytuacji? Złożyłem wniosek w gazowni o przeniesienie rury, ale oni oczywiście mnie zbywają.

Rozbudowa linii energetycznej a prawa właściciela nieruchomości

Jestem rolnikiem. Energetyka rozbudowuje linię energetyczną średniego napięcia. Planują postawić słup energetyczny na moim polu. Czy mam prawo się nie zgodzić? Czy energetyka może wejść bezprawnie na moje pole? Czy należy mi się jakieś odszkodowanie z tego tytułu?

Przesunięcie słupa do granicy działki a pokrycie kosztów przez energetykę

Od niedawna jestem właścicielem działki, przez którą biegnie linia niskiego napięcia. Obecnie jestem na etapie rozmów z energetyką na temat zmiany lokalizacji słupa, czyli przesunięcia go do granicy działki, gdyż teraz znajduje się on na środku. W odpowiedzi usłyszałem, że jest taka możliwość, ale koszty będą po mojej stronie. Czy faktycznie tak musi być? Nie wiem, jak dawno temu postawiono ten słup i gdzie takich informacji szukać. Poprzedni właściciel też nie jest w stanie określić, od kiedy ten słup stoi. Nie wygląda na nowy. W księdze wieczystej brak jakichkolwiek wzmianek o służebności. Czy w tej sytuacji istnieje szansa na odszkodowanie, ewentualnie na pokrycie kosztów przesunięcia słupa przez energetykę?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »