Ustanowienie dożywotniego prawa do mieszkania dla rodziców
• Data: 2025-08-26 • Autor: Eliza Rumowska
Kupiłam z mężem mieszkanie własnościowe, w którym będą mieszkać moi rodzice. Jakie dokumenty podpisać, żeby rodzice czuli się bezpieczni? Czy możliwe jest ustanowienie jakiegoś dożywotniego prawa do mieszkania dla nich? Wolę się zabezpieczyć na przyszłość, bo nie jestem pewna męża.
Ustanowienie służebności osobistej
Oczywiście, że prawo daje takie możliwości poprzez ustanowienie służebności osobistej. Nie wymaga to sporządzania dodatkowych umów i można taką służebność mieszkania swobodnie uszczegółowić i ukształtować w akcie notarialnym nabycia nieruchomości. Ponadto dodatkowo jest ona regulowana i wzmocniona następującymi przepisami Kodeksu cywilnego:
„Art. 301. [Służebność mieszkania]
§ 1. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.
§ 2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi.
Art. 302. [Odpowiednie stosowanie przepisów o użytkowaniu]
§ 1. Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.
§ 2. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne”.
Takie standardowe „benefity” każdemu służebnikowi gwarantuje ustawodawca bez względu na to, czy notariusz je w akcie notarialnym wpisał, czy też nie.
Jednak należy mieć na uwadze, że w przyszłości mogą tworzyć się inne realia i warto taka służebność doprecyzować, np. wskazując izby na wyłączność służebnika, określając, kto i w jakiej wysokości reguluje opłaty za media itp.
Dobrze, że zapytała Pani o to przed zakupem – dzięki temu w jednym akcie notarialnym będzie wszystko – należy oczywiście odpowiednio wcześniej uprzedzić notariusza i dostarczyć związane z tym dane – przede wszystkim co do zakresu służebności i danych służebników.
Przykłady
Pani Maria wraz z mężem kupiła mieszkanie, w którym od początku mieli zamieszkać jej rodzice. Chciała mieć pewność, że nawet gdyby w przyszłości doszło do rozwodu albo sprzedaży lokalu, rodzice nie zostaną pozbawieni dachu nad głową. W akcie notarialnym ustanowiła więc służebność mieszkania, dzięki czemu rodzice mają zagwarantowane dożywotnie prawo do korzystania z lokalu, a każdy kolejny właściciel będzie musiał to respektować.
Pan Andrzej odziedziczył po ojcu dom jednorodzinny. Zdecydował się przeprowadzić do własnego mieszkania, a nieruchomość przepisać synowi, ale jednocześnie obawiał się, że w przyszłości mógłby być zmuszony do opuszczenia domu. W porozumieniu z notariuszem ustanowił na swoją rzecz dożywotnią służebność mieszkania, co pozwoliło mu pozostać w znajomym otoczeniu i czuć się bezpiecznie, nawet po przeniesieniu własności.
Małżeństwo z Krakowa kupiło mieszkanie z zamiarem zamieszkania tam w przyszłości, ale na razie udostępniło je starszej cioci. Aby
uniknąć ryzyka konfliktów rodzinnych, postanowili w akcie notarialnym ustanowić na jej rzecz służebność mieszkania. Ciocia zyskała spokój, że nikt nie będzie mógł jej zmusić do wyprowadzki, a właściciele uporządkowali sytuację prawną tak, by w przyszłości nie było wątpliwości co do jej praw.
Podsumowanie
Ustanowienie służebności osobistej mieszkania to skuteczny sposób, by zapewnić bliskim poczucie bezpieczeństwa i trwałe prawo do zamieszkiwania w lokalu. Dzięki wpisowi do księgi wieczystej uprawnienie obowiązuje także wobec przyszłych właścicieli, a sam zakres służebności można dostosować do potrzeb w akcie notarialnym. To rozwiązanie pozwala uniknąć niepewności i chroni interesy rodziny na długie lata.
Oferta porad prawnych
Jeśli rozważasz ustanowienie służebności mieszkania lub chcesz w inny sposób zabezpieczyć prawa swoich bliskich, skorzystaj z naszej pomocy. Oferujemy szybkie i wygodne porady prawne online – przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy najlepsze rozwiązania i przygotujemy odpowiednie wzory zapisów do aktu notarialnego. Napisz do nas, a otrzymasz rzetelną odpowiedź bez wychodzenia z domu.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Eliza Rumowska
Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego prawniczka. Specjalizuje się w prawie cywilnym, zwłaszcza w prawie konsumenckim (reklamacje, gwarancje itp.). Z serwisem ePorady24 związana od początku jego istnienia, udzielała porad w najbardziej złożonych sprawach. W swej wieloletniej karierze pracowała jako powiatowy rzecznik konsumentów, sekretarz gminy, inspektor ds. kredytów oraz radca w TP SA. Od 2008 r. prowadzi własne biuro prawne, jako prokurent obsługuje trzy spółki prawa handlowego, współpracuje z samorządem terytorialnym przy realizacji programów dotowanych z UE.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Polecamy
- Zmuszenie gminy do przygotowania drogi dojazdowej do działki budowlanej
- Czy muszę wyrazić zgodę na przeprowadzenie kabla na mojej ziemi?
- Przesunięcie słupa elektrycznego na koszt zakładu energetycznego
- Przesunięcie słupa do granicy działki a pokrycie kosztów przez energetykę
- Linie średniego napięcia na posesji
- Minimalna szerokość drogi dojazdowej - 3 m czy 5 m?
Popularne w dziale
Zadaj pytanie »
- Odpłatna i nieodpłatna służebność mieszkania
- Kto ponosi opłaty za nieruchomość przy nieodpłatnej służebności?
- Służebność mieszkania a płacenie rachunków - kto płaci za media, właściciel czy służebnik?
- Notarialna umowa dożywocia zamyka roszczenia rodzeństwa
- Przepisanie domu za opiekę a zachowek
- Wykreślenie dożywocia z księgi wieczystej
