Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zniesienie służebności za wynagrodzeniem

Krzysztof Bigoszewski • Opublikowane: 25-04-2014

Kilka lat temu, kiedy wychodziłam za mąż, moja mama przekazała mi w darowiźnie dom, zachowując dożywotnią służebność mieszkania w nim (załączam umowę darowizny i umowę ustanowienia służebności). Niedawno się rozwiodłam. Chciałabym teraz sprzedać dom, kupić mamie mieszkanie w bloku i z pozostałej kwoty spłacić byłego męża (inaczej nie byłoby mnie na to stać). Niestety mama się temu sprzeciwia. Co mogę zrobić? Czy możliwe jest np. zniesienie służebności i zapłata jakiegoś wynagrodzenia?

Krzysztof Bigoszewski

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Po szczegółowej analizie przedstawionego przez Panią stanu faktycznego sprawy oraz zapoznaniu się z przesłaną przez Panią dokumentacją stwierdzić należy, że najlepszym rozwiązaniem byłoby dojście z Pani mamą do porozumienia w zakresie zamiany nieruchomości objętych służebnością, gdyż w przeciwnym wypadku byłaby Pani zmuszona do skierowania sprawy do sądu – tj. wystąpienia przeciwko mamie z powództwem o zniesienie służebności za wynagrodzeniem.

Omawiając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności należy wskazać na fakt, że umowa darowizny objęła postanowienie o ustanowieniu przez Panią służebności osobistej (zbliżonej do służebności mieszkania) na rzecz Pani mamy, a nie dożywocia, co jest znaczącą różnicą.

W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 297 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.) do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych z zachowaniem przepisów rozdziału niniejszego.

Dlatego też w tym zakresie należałoby rozważyć skorzystanie przez Panią z przepisu art. 294 K.c., zgodnie z którym właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej (tu odpowiednio – osobistej) za wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Należy jednak w tym miejscu zaznaczyć, że stosowalność powyższego przepisu do służebności mieszkania, a do takiej zbliżona jest omawiana służebność, jest w doktrynie sporna. Przeciwko stosowaniu tego przepisu opowiada się A. Wąsiewicz (System prawa cywilnego, red. W. Czachórski, t. II, Wrocław 1977, s. 720), za jego stosowaniem zaś – E. Gniewek (Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, Warszawa 2010). Uznać należy jednak za przeważającą linię aprobującą stosowanie przywołanego przepisu również do służebności osobistych.

Zniesienie służebności za wynagrodzeniem oznaczałoby powstanie po Pani stronie co do zasady wypłatę określonej kwoty na rzecz mamy, przy czym duże znaczenie w tym zakresie miałaby zapewne kwota wartości tej służebności, ustalona już w umowie darowizny, zgodnie z którą roczna wartość służebności wynosi 400 zł; w świetle przepisów podatkowych obowiązujących w momencie ustanowienia darowizny zwaloryzowana wartość tych świadczeń wynosiła 6000 zł.

Powyższy fakt wydaje się zarazem stanowić silny argument, którego może Pani użyć w rozmowach z mamą. Godząc się na Pani warunki, mama otrzymałaby bowiem możliwość zamieszkania w nowym miejscu (w wykupionym przez Panią mieszkaniu w bloku), a skierowanie przez nią sprawy do sądu oznaczałoby ryzyko, że sędzia uwzględniając Pani racje, tj. rozwiązując służebność za wynagrodzeniem, przyzna jej w zasadzie niewielką kwotę oscylującą w granicach wymienionej kwoty 6000 zł, która z oczywistych względów byłaby niewystarczająca do zapewnienia jej należytych warunków mieszkaniowych.

W tego typu sprawach należy mieć na uwadze jednak i zasady współżycia społecznego, w świetle których sąd mógłby uznać, że Pani żądanie zniesienia służebności kłóci się z tymi zasadami (w szczególności jeżeli Pani mama nie jest w stanie sobie sama zapewnić nowego lokum), a zatem – że nie jest dopuszczalne rozwiązanie przedmiotowej służebności.

Jednakże jeżeli w ramach procesu o zniesienie służebności zaproponowałaby Pani mamie wynagrodzenie w formie mieszkania w bloku, a ona nie wyraziłaby na to zgody, sąd mógłby z kolei, mając na uwadze Pani obecną sytuację, uznać jej odmowę za nadużycie prawa i znieść służebność.

Sprawa ta nie jest sprawą ani prostą, ani łatwą do poprowadzenia, dlatego też w interesie wszystkich stron byłoby dojście do porozumienia polubownego, a gdyby chciała się Pani zdecydować na proces sądowy, to zasadne byłoby skorzystanie przez Panią w tym zakresie z pomocy adwokata lub radcy prawnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Wykonywanie służebności

Mój ojciec miał czworo dzieci. Za życia podarował swój dom (razem z gospodarstwem) mojej siostrze. W akcie notarialnym pozostawił dla siebie...

Zniesienie służebności

Ja, siostra i brat odziedziczyliśmy duże mieszkanie. Moje rodzeństwo zrzekło się swoich części na moją rzecz (bez spłat). W związku z tym...

Dożywotnie prawo do zajmowania mieszkania

Jestem właścicielką mieszkania, zajmuję je z chorującą córką. Mam też dorosłego syna, który mieszka ze swoją rodziną. Chciałabym zapewnić córce...

Przywrócenie służebności pokoju

Dziesięć lat temu moi rodzice przekazali mojej córce w darowiźnie mieszkanie. Ustanowili jednocześnie dla mnie służebność jednego pokoju w tym...

Darowizna bez służebności

Podarowałam córce i jej mężowi działkę, na której wybudowali dom z wyodrębnionym mieszkaniem dla mnie. Jestem tutaj zameldowana....

Nieruchomość z ustanowioną służebnością na rzecz teściów

Ojciec darował mi duże, czteropokojowe mieszkanie. Jak rozumiem, weszło ono do mojego majątku osobistego. W lokalu tym mieszkają moi teściowie....

Służedność mieszkania i wymiana zamków przez właścicieli

Syn i synowa dostali ode mnie z okazji ślubu dom w formie darowizny z ustanowieniem służebności mieszkania na moją rzecz. Po ślubie nasze...

Uprzątnięcie rzeczy po zmarłym

Czy powinnam powiadomić komornika o śmierci lokatora, który miał dożywotnie prawo do pokoju w mojej nieruchomości (służebność osobista)?...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »