Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dożywotnie prawo do zajmowania mieszkania

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 07-04-2014

Jestem właścicielką mieszkania, zajmuję je z chorującą córką. Mam też dorosłego syna, który mieszka ze swoją rodziną. Chciałabym zapewnić córce bezpieczeństwo, a mam pełne zaufanie do syna. Czy mogę rozporządzić mieszkaniem w ten sposób, że przekażę je synowi, a córka otrzyma dożywotnie prawo do zajmowania mieszkania? Czy to bezpieczne dla nich rozwiązanie? Czy są tu jakieś pułapki prawne?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

W orzeczeniu z 16 lipca 1980 r., sygn. akt III CZP 45/80 (OSPiKA 78/81, poz. 131), Sąd Najwyższy tak scharakteryzował różnice między służebnością gruntową a osobistą:

„Służebność osobista różni się od służebności gruntowej przede wszystkim tym, że przysługuje oznaczonej osobie fizycznej i ma zaspokoić jej potrzeby, podczas gdy służebność gruntowa jest prawem związanym z nieruchomością władnącą i stanowi jej część składową (art. 50 i 47 k.c.). Nieruchomość może zostać obciążona na rzecz imiennie określonej osoby fizycznej także takim prawem, którego istota odpowiada treści służebności gruntowej. Takie obciążenie powoduje powstanie służebności osobistej, jednakowoż do każdej służebności osobistej stosuje się odpowiednie przepisy o służebności gruntowej, z zachowaniem odrębności wynikającej z charakteru służebności osobistej. Te odrębności sprowadzają się przede wszystkim do tego, że służebność osobista wygasa z reguły z chwilą śmierci uprawnionego, jednakże może być ona zastrzeżona po jego śmierci na rzecz jego rodziców, dzieci i współmałżonka (art. 299 i 301 § 2 k.c.), że nie można jej nabyć przez zasiedzenie (art. 292 i 304 k.c.) oraz że w określonych wypadkach służebność osobista może zostać zamieniona na rentę (art. 303 i 305 k.c.). Zakres służebności osobistej zostaje określony przede wszystkim przez czynność prawną ustanawiającą służebność, bowiem w ten właśnie sposób najczęściej służebność powstaje. Poza tym zakres służebności osobistej, jak i sposób jej wykonywania, określa się stosownie do osobistych potrzeb uprawnionego, charakteru służebności oraz przy uwzględnieniu miejscowych zwyczajów i zasady współżycia społecznego”.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Art. 301 Kodeksu cywilnego określa zakres i sposób wykonywania szczególnego rodzaju służebności osobistej, jaką jest służebność mieszkania. Służebność ta ma w naszych warunkach duże znaczenie społeczne i gospodarcze, zwłaszcza na wsi. Kodeks cywilny więc przyznaje jej szerszy rozmiar uprawnień w porównaniu z innymi, pozostałymi służebnościami osobistymi. Wyrazem tego jest częściowe odstępstwo od zasad wyrażonych w art. 299 i 300. Polega ono z jednej strony na tym, że stronom wolno umówić się, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania będzie przysługiwała jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi, a z drugiej strony – że uprawniony może przekazać część przysługujących mu uprawnień do wykonywania służebności mieszkania osobom wskazanym w § 1 art. 301 przez to, że przyjmie je na mieszkanie (dożywotnie prawo do zajmowania mieszkania). Osoby te pozostają wówczas w stosunku do właściciela nieruchomości obciążonej w charakterze osób współuprawnionych.

Przejawia się w tym zarówno ochrona osób należących do najbliższej rodziny uprawnionego, zwłaszcza tych, które jeszcze lub już są niezdolne do działania z powodu wieku, choroby czy innego upośledzenia, jak też troska o zapewnienie uprawnionemu możliwości uzyskania pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego, co ma duże znaczenie dla osób niedołężnych i starych. Nie wszystkie osoby jednak mogą mieć te same prawa; tylko małżonek i małoletnie dzieci mogą być przyjęte na mieszkanie bez ograniczenia; inne osoby bądź to z rodziny, bądź obce mogą zostać przyjęte na mieszkanie tylko wtedy, gdy są przez uprawnionego utrzymywane albo gdy są potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego.

Zakres i sposób wykonywania służebności osobistej określa przede wszystkim umowa stron, a dopiero w przypadku braku postanowień umowy stosuje się kryterium osobistych potrzeb uprawnionego, wynikających z rodzaju służebności, zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych, które w warunkach wiejskich odgrywają dużą rolę, zwłaszcza przy wykonywaniu służebności mieszkania i innych służebności o charakterze przeważnie alimentacyjnym, na rzecz starszych wiekiem rolników. Kryteria te są zmienne i zależne od okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Z uwagi na to, że często powstają problemy dotyczące rozliczeń między uprawnionym do służebności (np. dożywotniego prawa do zajmowania mieszkania), proponuję wskazać w umowie notarialnej, że córka nie będzie zobowiązana do płatności za czynsz, za media albo będzie zobowiązana do zapłaty za pewne rachunki. Im bardziej szczegółowo określone będą zasady wykonywania służebności – tym lepiej. Proszę określić wszelkie zasady zamieszkania córki w tym mieszkaniu.

Jest to jedyna „pułapka”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Wykonywanie służebności

Mój ojciec miał czworo dzieci. Za życia podarował swój dom (razem z gospodarstwem) mojej siostrze. W akcie notarialnym pozostawił dla siebie...

Służebność osobista

Moi rodzice podarowali mnie i mojej żonie lokal, w którym mieszkamy. Od jakiegoś czasu mój bratanek twierdzi, że mieszkanie należy się jemu,...

Wartość służebności osobistej

Dziadek przekazał mi w darowiźnie mieszkanie, w którym ma dożywotnią służebność osobistą . Według aktu notarialnego polega ona...

Zniesienie służebności za wynagrodzeniem

Kilka lat temu, kiedy wychodziłam za mąż, moja mama przekazała mi w darowiźnie dom, zachowując dożywotnią służebność mieszkania w nim...

Przywrócenie służebności pokoju

Dziesięć lat temu moi rodzice przekazali mojej córce w darowiźnie mieszkanie. Ustanowili jednocześnie dla mnie służebność jednego pokoju w tym...

Darowizna bez służebności

Podarowałam córce i jej mężowi działkę, na której wybudowali dom z wyodrębnionym mieszkaniem dla mnie. Jestem tutaj zameldowana....

Treść prawa służebności mieszkania

Oto treść służebności mieszkania, które planuję kupić: „ Nabywcy ustanawiają na rzecz zbywców dożywotnią i bezpłatną służebność...

Pozbawienie służebności mieszkania

W 2007 r. ustanowiłem służebność osobistą na rzecz mojej koleżanki w niewielkim domku na mojej działce. Obecnie ta osoba ma już swój dom, a co...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »