Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wniosek o ustanowienie drogi koniecznej

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 04-05-2014

Urząd gminy posiadał drogę we władaniu, która została częściowo zniszczona podczas powodzi. Sąsiedzi nie pozwalają na przejazd po swoim terenie. Z kolei w urzędzie gminy twierdzą, że nie mają obowiązku natychmiast naprawić drogi i zasugerowali, żeby złożyć w sądzie wniosek o ustanowienie drogi koniecznej. Czy gmina może tak postępować? Czy ewentualnie gmina może pokryć koszty sądowe?

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, faktycznie nie ma natychmiastowego obowiązku naprawy drogi, która została zniszczona podczas powodzi, co nie znaczy, że w ogóle taki obowiązek na gminie nie spoczywa, o czym szczegółowo niżej. Aby móc bez przeszkód dojechać do swojej posesji, powinien Pan złożyć wniosek o ustanowienie drogi koniecznej, ale gmina nie będzie obowiązana ponosić z tego tytułu kosztów sądowych.

Jak stanowi przepis art. 145 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.), jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić (art. 145 § 2 K.c.). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy (art. 145 § 3 K.c.). Przepis ten jest materialnoprawną podstawą skierowania wniosku do sądu i domagania się ustanowienia drogi koniecznej.

Służebność drogowa (prawo przechodu i przejazdu) jest rodzajem służebności gruntowej, stanowi ograniczone prawo rzeczowe, zaś dla zabezpieczenia interesów każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej (uprawnionego z tytułu służebności drogi koniecznej) powinna ona zostać wpisana do ksiąg wieczystych nieruchomości władnącej i wszystkich nieruchomości obciążonych. Jak wynika z treści przepisu art. 285 § 1 K.c., nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu prawa własności.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Wyłącznie właściwy do rozpoznania wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej jest sąd rejonowy według miejsca położenia nieruchomości obciążonej (art. 38 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w skrócie K.p.c.). Wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 200 zł (art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Do kosztów postępowania nieprocesowego (wszczynanego poprzez złożenie wniosku, a nie pozwu, jak w procesie) będzie zaliczony także koszt przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety; być może w razie braku zgody uczestników postępowania z tezami opinii i planowanym przebiegiem drogi koniecznej będzie musiało nastąpić wywołanie kolejnej opinii biegłego, co podwyższy nieco koszty postępowania.

W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi samodzielnie koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 K.p.c.). Tylko, jeśli interesy uczestników są sprzeczne lub są oni w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania, sąd może włożyć na tego uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, lub na jednego z uczestników, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika w całości. W tej sprawie gmina nie będzie uczestnikiem postępowania, choć nie jest to wykluczone, jeśli przebieg drogi koniecznej mógłby zostać ustalony przez należące do niej nieruchomości. Wnioskodawcą z kolei będzie Pan, do wniosku należy dołączyć jego odpisy dla wszystkich uczestników.

We wniosku o ustanowienie drogi koniecznej należy wskazać właścicieli wszystkich nieruchomości, przez które mogłaby prowadzić droga, aby nieruchomość wnioskodawcy miała odpowiedni dostęp do drogi publicznej (art. 626 § 1 K.p.c.). Przed wydaniem postanowienia o ustanowieniu drogi koniecznej sąd powinien przeprowadzić dowód z oględzin nieruchomości, chyba że okoliczności istotne dla wytyczenia drogi koniecznej są niesporne i niewątpliwe albo że przeprowadzenie tego dowodu z innych przyczyn nie jest konieczne (art. 626 § 2 K.p.c.). W postanowieniu sąd oznaczy też wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej, płatne jednorazowo lub ratalnie, chyba że właściciele nieruchomości, przez które droga konieczna będzie przeprowadzona, zgodzą się na nieodpłatne ustanowienie tej służebności na Pańską rzecz.

Do zakresu działania gminy, na podstawie przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Gmina jest powołana do zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców, są to jej zadania własne. W szczególności zaś zadania własne obejmują m.in. sprawy z zakresu gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym).

W Pańskim interesie leży ustawiczne przypominanie organowi wykonawczemu gminy (wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta) o potrzebie naprawy gminnej, nawet polnej drogi, zniszczonej podczas powodzi, tym bardziej że jej prawidłowy stan warunkuje dojazd do Pańskiej nieruchomości. Proszę zauważyć, że wszelkie inwestycje w gminie muszą znajdować odzwierciedlenie w planie dochodów i wydatków, a więc w budżecie gminy. Jesienią jednostki samorządu terytorialnego, w tym gminy, przystępują do intensywnych prac nad własnymi budżetami, stąd optymalnie byłoby, gdyby już teraz*, a najpóźniej w sierpniu, złożył Pan pismo w swojej sprawie, za potwierdzeniem przyjęcia i oznaczeniem daty na pozostawionej dla siebie kopii.

Wyrażenie oficjalnego stanowiska na piśmie, adresowanym do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), nawet kilkakrotnie, z powołaniem się na podstawę prawną, jaką przedstawiłam Panu wyżej, pozwoli zasadnie oczekiwać, że gmina nie zbagatelizuje problemu, odsyłając Pana na drogę sądową. Jeśli udałoby się Panu porozumieć z sąsiadem, aby nie czynił na razie przeszkód w nieformalnym korzystaniu ze swojej nieruchomości, pomimo braku ustanowionej służebności drogi koniecznej, może Pan czasowo wstrzymać się ze złożeniem wniosku do sądu w tej sprawie. Być może wcześniej uda się gminie wygospodarować pewną pulę środków (zapewne niezbyt znaczną w stosunku do jej budżetu), aby pozytywnie załatwić sprawę mieszkańca w tak istotnej dla niego dziedzinie, jak dostęp do własnej nieruchomości, i naprawić zniszczoną drogę lokalną.

*Stan prawny z dnia 26.07.2012 r.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Służebność przechodu i przejazdu

Obok mojej działki znajduje się brukowana droga, wybudowana kilkadziesiąt lat temu, która obecnie zostanie sprzedana osobie fizycznej. Jest ona jedyną drogą...

Ustanowienie służebności drogi koniecznej

Jestem właścicielem pewnej nieruchomości na wsi, w której bywam kilka razy do roku. Przez moją działkę prowadzi droga dojazdowa do innej posesji, która...

Utwardzenie drogi służebnej

Mam służebność przejazdu i przechodu drogi, która prowadzi do mojej działki. Chciałabym ją wyremontować. Czy do utwardzenia drogi...

Droga konieczna

Kupiliśmy działkę z ustanowioną drogą konieczną aż do drogi publicznej. W akcie sprzedaży (załączam) mowa jest o jednej...

Droga konieczna na ogrodzonej działce

Jestem właścicielem działki rekreacyjnej na terenie składającym się z samych takich działek. Inny właściciel wystąpił o wyznaczenie drogi...

Nadużywanie służebności drogi

Jestem właścicielem działki obciążonej służebnością drogową na rzecz sąsiada. Nie mam z tym problemu, bo jestem człowiekiem ugodowym. Jakie mam...

Przejazd grzecznościowy

Mieszkam w domu. Między nieruchomością a ogrodzeniem działki jest ok. 6 m, którędy to miał przejazd grzecznościowy mój sąsiad – jego pole...

Co robić, gdy nie mam dojazdu do działki?

Posiadam działkę, ale nie mam do niej dojazdu. Otrzymałem ją od siostry (bo ona dostała inną nieruchomość od rodziców). Od bramy wjazdowej do jej posesji...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »