Opieka nad babcią mającą służebność osobistą

Przykłady

Maria z Poznania codziennie odwiedza swoją 89-letnią mamę, która ma ustanowioną służebność mieszkania w domu odziedziczonym przez jej wnuka. Chociaż formalnie właścicielem domu jest już młodsze pokolenie, to babcia wciąż zajmuje jeden pokój z kuchnią, zgodnie z aktem notarialnym z 1987 roku. Mimo że wnuk mieszka kilkaset kilometrów dalej i rzadko bywa na miejscu, Maria czuje się moralnie i prawnie zobowiązana do opieki nad mamą, zapewniając jej zakupy, pomoc medyczną i codzienne wsparcie.

Paweł i jego żona odziedziczyli po ojcu gospodarstwo rolne, ale z racji pracy za granicą nie mogą doglądać swojej babci, która mieszka w jednym z pokoi na mocy służebności osobistej. Starsza pani została praktycznie pozostawiona sama sobie. Wnukowie uznali, że skoro babcia ma wpisane tylko prawo do mieszkania, nie muszą jej pomagać. Jednak sąsiedzi powiadomili MOPS, a po interwencji okazało się, że opieka nad seniorką może spaść na rodzinę — właśnie na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego, niezależnie od treści służebności.

Anna, wnuczka pani Zofii, początkowo nie była świadoma, że razem z odziedziczoną częścią domu „dziedziczy” też obowiązki wobec babci. Dopiero w trakcie zakładania centralnego ogrzewania dowiedziała się od notariusza, że pomieszczenia zajmowane przez babcię są objęte służebnością osobistą. Zaczęła więc odwiedzać babcię częściej, załatwiła opiekunkę środowiskową i uznała, że to nie tylko obowiązek prawny, ale i naturalny odruch – dbać o starszego członka rodziny.

Podsumowanie

Służebność osobista mieszkania daje uprawnionemu – w tym przypadku babci – prawo do korzystania z części nieruchomości aż do śmierci, niezależnie od tego, kto aktualnie jest właścicielem domu. Sam fakt dziedziczenia gospodarstwa przez wnuków nie zwalnia ich z odpowiedzialności moralnej i rodzinnej, a w określonych sytuacjach również prawnej – zwłaszcza gdy zachodzi konieczność zapewnienia opieki starszej osobie. Treść aktu notarialnego ma tu znaczenie podstawowe, ale równolegle obowiązują przepisy Kodeksu rodzinnego, które nakładają na krewnych obowiązek pomocy najbliższym w potrzebie.

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach związanych ze służebnością mieszkania, obowiązkiem opieki nad seniorem lub innymi kwestiami rodzinnymi? Skorzystaj z naszej porady online – szybko, dyskretnie i bez wychodzenia z domu. Wystarczy opisać problem, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie jasną i konkretną odpowiedź wraz z praktycznymi wskazówkami.