Służebność gruntową można zmienić, ograniczyć do części gruntu albo znieść u notariusza tylko wtedy, gdy zgadzają się na to wszystkie zainteresowane strony. Notariusz nie rozstrzyga sporu, lecz sporządza dokument potrzebny do ujawnienia zmiany lub wykreślenia prawa w księdze...
Służebność mieszkania daje uprawnionemu prawo korzystania z oznaczonego lokalu lub pomieszczeń w zakresie wynikającym z aktu notarialnego, księgi wieczystej i przepisów Kodeksu cywilnego. Właściciel nieruchomości co do zasady nie może żądać stałego wydania zapasowych...
Właściciel domu obciążonego służebnością mieszkania co do zasady nie może samowolnie odciąć służebnika od centralnego ogrzewania, jeżeli ogrzewanie było elementem normalnego korzystania z mieszkania w chwili ustanowienia służebności. Znaczenie ma treść aktu...
Współwłaściciel drogi co do zasady korzysta z niej na podstawie przepisów o współwłasności, a nie dlatego, że ustanowiono na jego rzecz służebność. Wyjaśniamy, kiedy służebność przejazdu ma sens, kto może żądać wynagrodzenia, jak rozliczać koszty utrzymania drogi...
Nieruchomość otrzymana od ojca w darowiźnie co do zasady należy do majątku osobistego, nawet jeśli małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej. Dopisanie męża jako współwłaściciela może jednak spowodować konieczność rozliczeń przy rozwodzie. Kluczowe są treść...
Umowa dotycząca wspólnego wjazdu może nadal wiązać nowych właścicieli, ale zależy to od jej treści, formy, wpisów w księdze wieczystej i tego, czy ustanowiono służebność gruntową, współwłasność pasa gruntu czy tylko zobowiązanie między dawnymi stronami. Wybicie...
Jeżeli mieszkanie zostało przeniesione w akcie notarialnym jako umowa dożywocia, samo niewykonywanie opieki przez nabywcę zwykle nie powoduje nieważności umowy. Inaczej ocenia się sprawę, gdy akt był tylko pozorem darowizny albo zbywca nie był właścicielem całego lokalu. W...
Przeprowadzenie światłowodu przez prywatną działkę najlepiej zabezpieczyć nie zwykłą zgodą, lecz umową ustanowienia służebności przesyłu, co do zasady w formie aktu notarialnego i z wpisem do księgi wieczystej. W artykule wyjaśniamy, co powinien podpisać właściciel...
Najemca mieszkania komunalnego co do zasady nie może samodzielnie „przekazać” przydziału wnuczce. Po śmierci najemcy wstąpienie w najem jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w art. 691 Kodeksu cywilnego albo na zasadach wynikających z uchwał i praktyki danej...
Właściciel działki obciążonej służebnością drogi nie może samowolnie przesunąć przejazdu tak, aby utrudnić korzystanie z nieruchomości władnącej. Zmiana przebiegu drogi wymaga porozumienia stron albo rozstrzygnięcia sądu, jeżeli spełnione są przesłanki z Kodeksu...
Właściciel nieruchomości nie zawsze może żądać odszkodowania za samą bliskość linii wysokiego napięcia, ale może mieć roszczenia, jeżeli urządzenia przesyłowe znajdują się na jego gruncie albo ograniczają korzystanie z działki. Najczęściej chodzi o ustanowienie...
Rura kanalizacyjna przebiegająca przez działkę nie zawsze oznacza, że właściciel musi sam i bezwarunkowo zapłacić za jej przesunięcie. Najpierw trzeba ustalić, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu. Od tego zależy, czy można żądać wynagrodzenia,...
Jeżeli mieszkanie zostało darowane z ustanowioną służebnością mieszkania na rzecz dziadka, jego partnerka co do zasady nie nabywa praw do lokalu ani udziału we własności. Inaczej trzeba ocenić samo prawo zamieszkiwania: znaczenie ma treść aktu notarialnego, przepisy o...
Właściciel nieruchomości, przez którą przebiega rurociąg wodociągowy lub kanalizacyjny, może żądać uregulowania korzystania z działki, w tym ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Kluczowe jest jednak ustalenie, kiedy i na jakiej podstawie urządzenie...
Właściciel domu nie może samowolnie decydować, z kim osoba uprawniona ze służebności mieszkania albo z umowy dożywocia utrzymuje relacje i kogo przyjmuje w zajmowanej części domu. Zakres stałego zamieszkania partnera zależy jednak przede wszystkim od treści aktu notarialnego i...
Jeżeli garaż jest wyodrębnionym lokalem albo przynależy do lokalu, a właściciel ma udział w nieruchomości wspólnej, co do zasady może korzystać z dojazdu przez bramę w zakresie potrzebnym do normalnego używania garażu. Brak wpisu służebności w księdze wieczystej nie...
Brak wpisanej służebności przesyłu nie oznacza automatycznie, że operator gazowy musi usunąć rurę z działki. Właściciel może odmówić zgody na umowę, ale przedsiębiorca może wystąpić do sądu, jeśli wykaże, że służebność jest konieczna do właściwego korzystania z...
Właściciel mieszkania obciążonego służebnością osobistą może żądać w sądzie zamiany tej służebności na rentę, jeżeli uprawniony rażąco narusza zasady korzystania z lokalu, stwarza zagrożenie albo uniemożliwia spokojne korzystanie z mieszkania innym domownikom. W...
Brak służebności drogi w akcie notarialnym nie zamyka możliwości jej ustanowienia później. Najczęściej wymaga to aktu notarialnego z udziałem właścicieli działki, przez którą ma prowadzić dojazd, oraz ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Sama hipoteka banku na działce...
Wpisana w akcie darowizny roczna i skapitalizowana wartość służebności osobistej nie oznacza, że obdarowany ma co roku płacić tę kwotę osobie uprawnionej. To przede wszystkim wartość prawa ustanowionego na rzecz matki, potrzebna do rozliczeń i wyceny obciążenia...
Nieodpłatna służebność gruntowa nie zmienia się automatycznie w odpłatną tylko dlatego, że upłynęło wiele lat od jej ustanowienia. Można ją zmienić przede wszystkim za zgodą stron albo, w określonych sytuacjach, na drodze sądowej. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Jeżeli droga jest drogą publiczną gminną, mieszkańcy co do zasady mogą z niej korzystać zgodnie z przeznaczeniem, a sąsiedzi nie mogą żądać zapłaty tylko dlatego, że wysypali kruszywo. Najpierw trzeba jednak ustalić formalny status drogi: publiczna droga gminna czy droga...
Przy nieodpłatnej służebności mieszkania właściciel co do zasady nie może automatycznie żądać od uprawnionego połowy kosztów remontu domu lub tarasu. Najpierw trzeba sprawdzić akt notarialny, bo to on może inaczej rozłożyć obowiązki stron. Osoba korzystająca ze...
Jeżeli w akcie notarialnym ustanowiono na rzecz babci dożywotnie mieszkanie, opiekę albo prawo dożywocia, właściciel nieruchomości nie może samodzielnie uchylić się od tych obowiązków tylko dlatego, że stały się uciążliwe. Zakres obowiązków zależy przede wszystkim od...
Droga służebna co do zasady nie musi mieć osobnego numeru działki, bo służebność jest prawem do korzystania z cudzej nieruchomości, a nie samodzielną działką ewidencyjną. Mapa geodety może wskazywać przebieg dojazdu, ale sama mapa nie zawsze ustanawia służebność....
Egzekucja komornicza z emerytury matki nie wyklucza zawarcia umowy dożywocia, jeżeli matka jest właścicielem nieruchomości i może nią rozporządzać. Umowa wymaga aktu notarialnego i powoduje przeniesienie własności nieruchomości na nabywcę. Trzeba jednak ocenić ryzyko...
Dożywotnia służebność mieszkania może istotnie utrudnić uzyskanie kredytu hipotecznego, bo bank ocenia, czy hipoteka będzie realnym i bezpiecznym zabezpieczeniem. Sama zamiana służebności na współwłasność nie zawsze rozwiązuje problem. Trzeba sprawdzić skutki w księdze...
Jeżeli siostra ma zostać współwłaścicielką mieszkania, ustanawianie na jej rzecz służebności mieszkania zwykle nie ma praktycznego sensu. Współwłaściciel ma już własne prawo do współposiadania i korzystania z lokalu. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest darowizna...
Służebność gruntowa może wygasnąć z mocy prawa, jeżeli nie jest wykonywana przez 10 lat. Sam zapis w akcie notarialnym zwykle nie wystarcza jednak do automatycznego wykreślenia jej z księgi wieczystej. Do wykreślenia potrzebny jest odpowiedni dokument dla sądu...
Właściciel działki może wystąpić do przedsiębiorstwa wodociągowego lub kanalizacyjnego o zmianę przebiegu instalacji, ale nie zawsze ma skuteczne roszczenie o jej przesunięcie. Kluczowe są: tytuł prawny przedsiębiorstwa do korzystania z gruntu, dokumentacja budowy sieci, czas jej...
Jeżeli kanalizacja do domu ma przebiegać przez działkę sąsiada, sama pisemna zgoda może nie wystarczyć, zwłaszcza gdy właściciel nieruchomości nie żyje albo nie ustalono jego spadkobierców. W praktyce trzeba ustalić właścicieli, rozważyć służebność gruntową albo...
Jeżeli operator chce przeprowadzić światłowód przez prywatną działkę, właściciel nie musi automatycznie przyjmować pierwszej propozycji wynagrodzenia. Warto ustalić, czy chodzi o jednorazową zgodę na roboty, ustanowienie służebności przesyłu, czy także o przyszły dostęp do...
Rura kanalizacyjna przebiegająca przez działkę budowlaną nie zawsze musi zostać usunięta na żądanie właściciela. Najpierw trzeba ustalić, kto jest właścicielem lub zarządcą sieci oraz na jakiej podstawie prawnej znajduje się ona w gruncie. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Jeżeli dom jest majątkiem osobistym męża, żonę można zabezpieczyć przez ustanowienie na jej rzecz osobistej służebności mieszkania w akcie notarialnym i wpis do księgi wieczystej. To nie jest to samo co umowa dożywocia: własność domu nie musi przechodzić na żonę, a po...
Sąsiad co do zasady nie może samowolnie odłączyć prądu tylko dlatego, że skrzynka, słup albo fragment przyłącza znajduje się na jego działce. Roszczenia dotyczące urządzeń przesyłowych zwykle kieruje się do przedsiębiorstwa energetycznego, a nie do właściciela sąsiedniej...
Służebność osobista mieszkania zwykle daje seniorowi prawo do korzystania z określonych pomieszczeń, ale sama w sobie nie oznacza automatycznie obowiązku codziennej opieki nad nim. O tym, czy właściciel domu ma zapewniać opiekę, decyduje przede wszystkim treść aktu...
Właściciel nieruchomości nie musi podpisywać umowy o służebność przesyłu na warunkach zaproponowanych przez operatora. Jeżeli jednak służebność jest konieczna do właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia przez sąd za...
Jeżeli działka rolna nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, właściciel może żądać ustanowienia za wynagrodzeniem służebności drogi koniecznej przez grunty sąsiednie.
W artykule wyjaśniamy, kiedy można domagać się przejazdu przez działkę sąsiada, jak...