Zapytaj prawnika ›
Eliza Rumowska

Eliza Rumowska

Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego prawniczka. Specjalizuje się w prawie cywilnym, zwłaszcza w prawie konsumenckim (reklamacje, gwarancje itp.). Z serwisem ePorady24 związana od początku jego istnienia, obecnie udziela porad w najbardziej złożonych sprawach. W swej wieloletniej karierze pracowała jako powiatowy rzecznik konsumentów, sekretarz gminy, inspektor ds. kredytów oraz radca w TP SA. Od 2008 r. prowadzi własne biuro prawne, jako prokurent obsługuje trzy spółki prawa handlowego, współpracuje z samorządem terytorialnym przy realizacji programów dotowanych z UE.

 

 


Artykuły autora: Eliza Rumowska

Zniesienie służebności gruntowej u notariusza

Zniesienie służebności gruntowej u notariusza

Służebność gruntową można zmienić, ograniczyć do części gruntu albo znieść u notariusza tylko wtedy, gdy zgadzają się na to wszystkie zainteresowane strony. Notariusz nie rozstrzyga sporu, lecz sporządza dokument potrzebny do ujawnienia zmiany lub wykreślenia prawa w księdze...

Czy właściciel może żądać kluczy od służebnika?

Służebność mieszkania daje uprawnionemu prawo korzystania z oznaczonego lokalu lub pomieszczeń w zakresie wynikającym z aktu notarialnego, księgi wieczystej i przepisów Kodeksu cywilnego. Właściciel nieruchomości co do zasady nie może żądać stałego wydania zapasowych...

Odcięcie służebnika od centralnego ogrzewania

Właściciel domu obciążonego służebnością mieszkania co do zasady nie może samowolnie odciąć służebnika od centralnego ogrzewania, jeżeli ogrzewanie było elementem normalnego korzystania z mieszkania w chwili ustanowienia służebności. Znaczenie ma treść aktu...

Służebność na rzecz współwłaściciela drogi

Współwłaściciel drogi co do zasady korzysta z niej na podstawie przepisów o współwłasności, a nie dlatego, że ustanowiono na jego rzecz służebność. Wyjaśniamy, kiedy służebność przejazdu ma sens, kto może żądać wynagrodzenia, jak rozliczać koszty utrzymania drogi...

Darowizna od ojca a podział majątku po rozwodzie

Darowizna od ojca a podział majątku po rozwodzie

Nieruchomość otrzymana od ojca w darowiźnie co do zasady należy do majątku osobistego, nawet jeśli małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej. Dopisanie męża jako współwłaściciela może jednak spowodować konieczność rozliczeń przy rozwodzie. Kluczowe są treść...

Wspólny wjazd na działkę a działania sąsiada

Wspólny wjazd na działkę a działania sąsiada

Umowa dotycząca wspólnego wjazdu może nadal wiązać nowych właścicieli, ale zależy to od jej treści, formy, wpisów w księdze wieczystej i tego, czy ustanowiono służebność gruntową, współwłasność pasa gruntu czy tylko zobowiązanie między dawnymi stronami. Wybicie...

Umowa dożywocia bez opieki a zachowek

Umowa dożywocia bez opieki a zachowek

Jeżeli mieszkanie zostało przeniesione w akcie notarialnym jako umowa dożywocia, samo niewykonywanie opieki przez nabywcę zwykle nie powoduje nieważności umowy. Inaczej ocenia się sprawę, gdy akt był tylko pozorem darowizny albo zbywca nie był właścicielem całego lokalu. W...

Światłowód przez prywatną działkę – zgoda i służebność

Światłowód przez prywatną działkę – zgoda i służebność

Przeprowadzenie światłowodu przez prywatną działkę najlepiej zabezpieczyć nie zwykłą zgodą, lecz umową ustanowienia służebności przesyłu, co do zasady w formie aktu notarialnego i z wpisem do księgi wieczystej. W artykule wyjaśniamy, co powinien podpisać właściciel...

Mieszkanie komunalne po babci a prawa wnuczki

Mieszkanie komunalne po babci a prawa wnuczki

Najemca mieszkania komunalnego co do zasady nie może samodzielnie „przekazać” przydziału wnuczce. Po śmierci najemcy wstąpienie w najem jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w art. 691 Kodeksu cywilnego albo na zasadach wynikających z uchwał i praktyki danej...

Zmiana przebiegu drogi koniecznej bez zgody

Właściciel działki obciążonej służebnością drogi nie może samowolnie przesunąć przejazdu tak, aby utrudnić korzystanie z nieruchomości władnącej. Zmiana przebiegu drogi wymaga porozumienia stron albo rozstrzygnięcia sądu, jeżeli spełnione są przesłanki z Kodeksu...

Linia wysokiego napięcia na działce – prawa właściciela

Linia wysokiego napięcia na działce – prawa właściciela

Właściciel nieruchomości nie zawsze może żądać odszkodowania za samą bliskość linii wysokiego napięcia, ale może mieć roszczenia, jeżeli urządzenia przesyłowe znajdują się na jego gruncie albo ograniczają korzystanie z działki. Najczęściej chodzi o ustanowienie...

Rura kanalizacyjna na działce budowlanej

Rura kanalizacyjna na działce budowlanej

Rura kanalizacyjna przebiegająca przez działkę nie zawsze oznacza, że właściciel musi sam i bezwarunkowo zapłacić za jej przesunięcie. Najpierw trzeba ustalić, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu. Od tego zależy, czy można żądać wynagrodzenia,...

Partnerka służebnika a prawo do mieszkania

Partnerka służebnika a prawo do mieszkania

Jeżeli mieszkanie zostało darowane z ustanowioną służebnością mieszkania na rzecz dziadka, jego partnerka co do zasady nie nabywa praw do lokalu ani udziału we własności. Inaczej trzeba ocenić samo prawo zamieszkiwania: znaczenie ma treść aktu notarialnego, przepisy o...

Rurociąg na prywatnej działce a wynagrodzenie

Rurociąg na prywatnej działce a wynagrodzenie

Właściciel nieruchomości, przez którą przebiega rurociąg wodociągowy lub kanalizacyjny, może żądać uregulowania korzystania z działki, w tym ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Kluczowe jest jednak ustalenie, kiedy i na jakiej podstawie urządzenie...

Dożywotnia służebność a zamieszkanie z partnerem

Właściciel domu nie może samowolnie decydować, z kim osoba uprawniona ze służebności mieszkania albo z umowy dożywocia utrzymuje relacje i kogo przyjmuje w zajmowanej części domu. Zakres stałego zamieszkania partnera zależy jednak przede wszystkim od treści aktu notarialnego i...

Dojazd do garażu przez bramę kamienicy

Dojazd do garażu przez bramę kamienicy

Jeżeli garaż jest wyodrębnionym lokalem albo przynależy do lokalu, a właściciel ma udział w nieruchomości wspólnej, co do zasady może korzystać z dojazdu przez bramę w zakresie potrzebnym do normalnego używania garażu. Brak wpisu służebności w księdze wieczystej nie...

Rura gazowa na działce bez służebności

Rura gazowa na działce bez służebności

Brak wpisanej służebności przesyłu nie oznacza automatycznie, że operator gazowy musi usunąć rurę z działki. Właściciel może odmówić zgody na umowę, ale przedsiębiorca może wystąpić do sądu, jeśli wykaże, że służebność jest konieczna do właściwego korzystania z...

Zamiana służebności ojca alkoholika na rentę

Zamiana służebności ojca alkoholika na rentę

Właściciel mieszkania obciążonego służebnością osobistą może żądać w sądzie zamiany tej służebności na rentę, jeżeli uprawniony rażąco narusza zasady korzystania z lokalu, stwarza zagrożenie albo uniemożliwia spokojne korzystanie z mieszkania innym domownikom. W...

Służebność drogi przez działkę z hipoteką

Służebność drogi przez działkę z hipoteką

Brak służebności drogi w akcie notarialnym nie zamyka możliwości jej ustanowienia później. Najczęściej wymaga to aktu notarialnego z udziałem właścicieli działki, przez którą ma prowadzić dojazd, oraz ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Sama hipoteka banku na działce...

Darowizna mieszkania ze służebnością osobistą

Darowizna mieszkania ze służebnością osobistą

Wpisana w akcie darowizny roczna i skapitalizowana wartość służebności osobistej nie oznacza, że obdarowany ma co roku płacić tę kwotę osobie uprawnionej. To przede wszystkim wartość prawa ustanowionego na rzecz matki, potrzebna do rozliczeń i wyceny obciążenia...

Zmiana nieodpłatnej służebności na odpłatną

Zmiana nieodpłatnej służebności na odpłatną

Nieodpłatna służebność gruntowa nie zmienia się automatycznie w odpłatną tylko dlatego, że upłynęło wiele lat od jej ustanowienia. Można ją zmienić przede wszystkim za zgodą stron albo, w określonych sytuacjach, na drodze sądowej. W artykule wyjaśniamy, kiedy...

Droga gminna lub wewnętrzna a pretensje sąsiadów

Droga gminna lub wewnętrzna a pretensje sąsiadów

Jeżeli droga jest drogą publiczną gminną, mieszkańcy co do zasady mogą z niej korzystać zgodnie z przeznaczeniem, a sąsiedzi nie mogą żądać zapłaty tylko dlatego, że wysypali kruszywo. Najpierw trzeba jednak ustalić formalny status drogi: publiczna droga gminna czy droga...

Nieodpłatna służebność mieszkania a koszty remontu domu

Nieodpłatna służebność mieszkania a koszty remontu domu

Przy nieodpłatnej służebności mieszkania właściciel co do zasady nie może automatycznie żądać od uprawnionego połowy kosztów remontu domu lub tarasu. Najpierw trzeba sprawdzić akt notarialny, bo to on może inaczej rozłożyć obowiązki stron. Osoba korzystająca ze...

Dożywotnia opieka nad babcią a choroba właściciela

Dożywotnia opieka nad babcią a choroba właściciela

Jeżeli w akcie notarialnym ustanowiono na rzecz babci dożywotnie mieszkanie, opiekę albo prawo dożywocia, właściciel nieruchomości nie może samodzielnie uchylić się od tych obowiązków tylko dlatego, że stały się uciążliwe. Zakres obowiązków zależy przede wszystkim od...

Czy droga służebna musi mieć numer działki?

Czy droga służebna musi mieć numer działki?

Droga służebna co do zasady nie musi mieć osobnego numeru działki, bo służebność jest prawem do korzystania z cudzej nieruchomości, a nie samodzielną działką ewidencyjną. Mapa geodety może wskazywać przebieg dojazdu, ale sama mapa nie zawsze ustanawia służebność....

Umowa dożywocia z matką mającą komornika

Umowa dożywocia z matką mającą komornika

Egzekucja komornicza z emerytury matki nie wyklucza zawarcia umowy dożywocia, jeżeli matka jest właścicielem nieruchomości i może nią rozporządzać. Umowa wymaga aktu notarialnego i powoduje przeniesienie własności nieruchomości na nabywcę. Trzeba jednak ocenić ryzyko...

Kredyt hipoteczny a dożywotnia służebność

Kredyt hipoteczny a dożywotnia służebność

Dożywotnia służebność mieszkania może istotnie utrudnić uzyskanie kredytu hipotecznego, bo bank ocenia, czy hipoteka będzie realnym i bezpiecznym zabezpieczeniem. Sama zamiana służebności na współwłasność nie zawsze rozwiązuje problem. Trzeba sprawdzić skutki w księdze...

Współwłasność mieszkania a służebność

Współwłasność mieszkania a służebność

Jeżeli siostra ma zostać współwłaścicielką mieszkania, ustanawianie na jej rzecz służebności mieszkania zwykle nie ma praktycznego sensu. Współwłaściciel ma już własne prawo do współposiadania i korzystania z lokalu. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest darowizna...

Niewykonywanie służebności przez 10 lat

Niewykonywanie służebności przez 10 lat

Służebność gruntowa może wygasnąć z mocy prawa, jeżeli nie jest wykonywana przez 10 lat. Sam zapis w akcie notarialnym zwykle nie wystarcza jednak do automatycznego wykreślenia jej z księgi wieczystej. Do wykreślenia potrzebny jest odpowiedni dokument dla sądu...

Przesunięcie instalacji wodociągowej na działce

Przesunięcie instalacji wodociągowej na działce

Właściciel działki może wystąpić do przedsiębiorstwa wodociągowego lub kanalizacyjnego o zmianę przebiegu instalacji, ale nie zawsze ma skuteczne roszczenie o jej przesunięcie. Kluczowe są: tytuł prawny przedsiębiorstwa do korzystania z gruntu, dokumentacja budowy sieci, czas jej...

Służebność kanalizacji przez działkę sąsiada

Służebność kanalizacji przez działkę sąsiada

Jeżeli kanalizacja do domu ma przebiegać przez działkę sąsiada, sama pisemna zgoda może nie wystarczyć, zwłaszcza gdy właściciel nieruchomości nie żyje albo nie ustalono jego spadkobierców. W praktyce trzeba ustalić właścicieli, rozważyć służebność gruntową albo...

Światłowód na działce a służebność przesyłu

Światłowód na działce a służebność przesyłu

Jeżeli operator chce przeprowadzić światłowód przez prywatną działkę, właściciel nie musi automatycznie przyjmować pierwszej propozycji wynagrodzenia. Warto ustalić, czy chodzi o jednorazową zgodę na roboty, ustanowienie służebności przesyłu, czy także o przyszły dostęp do...

Rura kanalizacyjna na działce budowlanej

Rura kanalizacyjna na działce budowlanej

Rura kanalizacyjna przebiegająca przez działkę budowlaną nie zawsze musi zostać usunięta na żądanie właściciela. Najpierw trzeba ustalić, kto jest właścicielem lub zarządcą sieci oraz na jakiej podstawie prawnej znajduje się ona w gruncie. W artykule wyjaśniamy, kiedy...

Służebność mieszkania dla żony w domu męża

Służebność mieszkania dla żony w domu męża

Jeżeli dom jest majątkiem osobistym męża, żonę można zabezpieczyć przez ustanowienie na jej rzecz osobistej służebności mieszkania w akcie notarialnym i wpis do księgi wieczystej. To nie jest to samo co umowa dożywocia: własność domu nie musi przechodzić na żonę, a po...

Czy sąsiad może odciąć prąd z działki?

Czy sąsiad może odciąć prąd z działki?

Sąsiad co do zasady nie może samowolnie odłączyć prądu tylko dlatego, że skrzynka, słup albo fragment przyłącza znajduje się na jego działce. Roszczenia dotyczące urządzeń przesyłowych zwykle kieruje się do przedsiębiorstwa energetycznego, a nie do właściciela sąsiedniej...

Opieka nad chorą matką lub babcią ze służebnością osobistą

Opieka nad chorą matką lub babcią ze służebnością osobistą

Służebność osobista mieszkania zwykle daje seniorowi prawo do korzystania z określonych pomieszczeń, ale sama w sobie nie oznacza automatycznie obowiązku codziennej opieki nad nim. O tym, czy właściciel domu ma zapewniać opiekę, decyduje przede wszystkim treść aktu...

Czy właściciel może odmówić służebności przesyłu?

Czy właściciel może odmówić służebności przesyłu?

Właściciel nieruchomości nie musi podpisywać umowy o służebność przesyłu na warunkach zaproponowanych przez operatora. Jeżeli jednak służebność jest konieczna do właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia przez sąd za...

Wytyczenie drogi do działki rolnej

Wytyczenie drogi do działki rolnej

Jeżeli działka rolna nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, właściciel może żądać ustanowienia za wynagrodzeniem służebności drogi koniecznej przez grunty sąsiednie. W artykule wyjaśniamy, kiedy można domagać się przejazdu przez działkę sąsiada, jak...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Przydatne strony

serwis

Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik i kodeksy.