Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odziedziczenie domu ze służebnością

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 29-06-2018

Mieszkam z teściami na jednej posesji, dom na ich placu budowaliśmy razem z mężem, teściowie aktem darowizny przekazali mężowi swój dom i działkę, wyznaczając za to służebność domu dla siebie i jeszcze jednego syna, który mieszka z nimi (jest niepełnosprawny). Mąż zginął w wypadku, zostawiając mnie z dwoma córkami. Jakie obowiązki przechodzą na mnie wraz z odziedziczeniem domu ze służebnością?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Jestem Bardzo zadowolona z usługi prawniczej online. Mogłam na odległość znaleźć odpowiedzi na moje wątpliwości i pytania dotyczącej mojej sprawy. Zadałam zawsze dodatkowe pytania, i na czas otrzymałam odpowiedz. Bardzo mi ten Portal pomógł. 
Henryka
Odpowiedź profesjonalna aczkolwiek łatwa do zrozumienia, rychła i bardzo satysfakcjonująca. Z pewnością będę jeszcze korzystać z waszej pomocy 
Agnieszka
Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy

Jak wynika z opisu sprawy, nieruchomość, którą odziedziczyła Pani wraz z dziećmi po mężu, obciążona jest służebnością dożywotniego mieszkania na rzecz Pani teściów i ich niepełnosprawnego syna.

Zgodnie z przepisem art. 302 Kodeksu cywilnego „mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku”. Unormowanie to odnosi się do takich pomieszczeń, jak: strych, pralnia, piwnica, komórka czy klatka schodowa, jeżeli tylko nie zostały one jednoznacznie przypisane do poszczególnych mieszkań w danym domu.

Ale dokładny zakres służebności powinien wynikać z zawartej w tej sprawie umowy w sprawie ustanowienia tej służebności. Umowa taka powinna być w posiadaniu Pani zmarłego męża albo znajduje się przy księdze wieczystej w sądzie.

W przypadku służebności osobistej (mieszkania) uprawnionemu przysługuje, w charakterze prawa rzeczowego, uprawnienie do zamieszkiwania w budynku położonym na cudzej nieruchomości. Zakres tej służebności określa umowa stron. Uprawniony może zajmować cały budynek lub jego oznaczone pomieszczenia (minimum jeden pokój).

Mający służebność może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie lub inne osoby, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Mający służebność może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Po nabyciu przez Panią nieruchomości w drodze dziedziczenia po mężu osoby mające ową służebność w dalszym ciągu mają prawo do zamieszkiwania na ustalonych zasadach, aż do swojej śmierci. Zatem to na Panią (i Pani dzieci, jeżeli są pełnoletnie) przeszedł obowiązek udostępnienia teściom i ich synowi możliwości dożywotniego zamieszkiwania w odziedziczonym domu. Służebność osobista obciąża bowiem każdoczesnego właściciela określonej nieruchomości.

Stosownie do Kodeksu cywilnego:

„Art. 296. Nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista).

Art. 298. Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych.

Art. 299. Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego.

Art. 302. § 1. Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.

§ 2. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne”.

Pani jako obecna właścicielka nie ma obowiązku czynić nakładów na nieruchomość obciążoną służebnością. Jeżeli takie nakłady poczyni, może od użytkowników (teściów i ich syna) żądać ich zwrotu według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Oczywiście odnosi się to nie do całej nieruchomości, ale tylko do pomieszczeń objętych służebnością.

Jeżeli nie zapisano inaczej w umowie o ustanowienie służebności mieszkania mający służebność mieszkania jest obowiązany dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy, nie obciąża go zaś pełny koszt utrzymania urządzeń mieszkania (art. 297 w związku z art. 289 § 1).

Oznacza to istnienie po stronie właściciela obowiązku utrzymania całej nieruchomości w należytym stanie pozwalającym uprawnionym na korzystanie ze służebności mieszkania. Jednak koszty remontów napraw pomieszczeń mieszkalnych jako przedmiotu służebności wskazanego w umowie, w ramach zwykłego korzystania z pokoju i pomieszczeń wspólnych obciążają uprawnionego do służebności (malowanie, cekolowanie, stolarka, ewentualnie udział w kosztach malowania kuchni, łazienki – uprawnieni korzystają z nich).

Jeżeli jednak obowiązek utrzymywania urządzeń mieszkania (domu) został włożony na właściciela nieruchomości (domu, mieszkania) w umowie, właściciel odpowiedzialny jest także osobiście za wykonywanie tego obowiązku.

Ponadto mający służebność mieszkania, czyli Pani teściowie, mogą zakładać w pomieszczeniach nowe urządzenia w takich granicach jak najemca („Art. 684. Najemca może założyć w najętym lokalu oświetlenie elektryczne, gaz, telefon, radio i inne podobne urządzenia, chyba że sposób ich założenia sprzeciwia się obowiązującym przepisom albo zagraża bezpieczeństwu nieruchomości. Jeżeli do założenia urządzeń potrzebne jest współdziałanie wynajmującego, najemca może domagać się tego współdziałania za zwrotem wynikłych stąd kosztów”.).

Właściciel nieruchomości obciążonej (czyli Pani) może żądać zmiany treści służebności osobistej mieszkania jedynie w razie powstaniu ważnej potrzeby gospodarczej (art. 291 w związku z art. 297).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Ochrona wpisu w księdze wieczystej

Chcę licytować dom, w którym matka dłużnika ma wpis o służebności. Czy mogę się jakoś pozbyć tej lokatorki? Jaką ochronę daje jej wpis...

Brak korzystania ze służebności osobistej od 5 lat

Czy jest możliwe zniesienie służebności osobistej, jeśli siostra, która miała zapisaną służebność, wyprowadziła się 5 lat temu i nie korzysta...

Uniemożliwianie korzystania ze służebności mieszkania

Przed zawarciem związku małżeńskiego, 10 lat temu, podpisaliśmy z mężem rozdzielność majątkową. Mąż obawiał się roszczeń swojej byłej...

Kiedy można zmienić nieodpłatną służebność na odpłatną?

Od 14 lat mam ustanowioną notarialnie nieodpłatną służebność drogi. Kiedy można zmienić nieodpłatną służebność na odpłatną?

Notarialna umowa dożywocia zamyka roszczenia rodzeństwa

Mieszkam wraz z rodzicami w ich domu rodzinnym. Ojciec ma jeszcze małe gospodarstwo i trochę ziemi. Jest nas troje rodzeństwa, siostra i brat...

Służebność utrudnieniem w sprzedaży mieszkania

Jestem właścicielką mieszkania (od ponad 10 lat) przepisanego przez dziadków. W akcie notarialnym zapisana jest dożywotnia służebność na rzecz obojga...

Rozwiązanie umowy dożywocia z powodu konfliktu z dożywotnikiem

Chodzi o umowę dożywocia zawartą przed 5 laty. Ze strony darczyńcy narasta agresja, stosuje różne metody nacisku, presji na nas – dwojgu...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »